Geny mają duże znaczenie
Kardiolożka na swoim profilu opublikowała wpis dotyczący wysokiego poziomu cholesterolu u osób, które prowadzą zdrowy tryb życia. Wskazała w nim kilka możliwych przyczyn takiej sytuacji.
"Hipercholesterolemia rodzinna (FH) to najczęstsza przyczyna" - podkreśla. Jak wyjaśnia, jest to choroba dziedziczna, w której organizm nie usuwa prawidłowo nadmiaru cholesterolu LDL z krwi. W efekcie jego stężenie może być wysokie od urodzenia, niezależnie od sposobu odżywiania.
Innym możliwym powodem jest hipercholesterolemia wielogenowa, nazywana też poligenową. W tym przypadku nie chodzi o jedną silną mutację, ale o sumowanie się wielu drobnych zmian genetycznych. Znaczenie mogą mieć również czynniki środowiskowe, w tym dieta i styl życia. "W przeciwieństwie do hipercholesterolemii rodzinnej (monogenowej), nie jest wywoływana przez jedną, silną mutację, lecz jest efektem predyspozycji genetycznej" - tłumaczy.
Wysoki LDL jako objaw innych chorób
Podwyższony cholesterol LDL może być także sygnałem, że w organizmie rozwija się inne, dotąd nierozpoznane schorzenie. Lekarka wymienia m.in. niedoczynność tarczycy. "Nawet jej utajona postać wpływa na spowolnienie metabolizmu cholesterolu" — wyjaśnia kardiolożka.
Na poziom LDL mogą wpływać również choroby nerek, w tym zespół nerczycowy, a także choroby wątroby i dróg żółciowych. Wątroba odpowiada za produkcję i metabolizm cholesterolu, dlatego jej nieprawidłowa praca może zaburzać ten proces.
Niektóre leki mogą podnosić cholesterol
Przyczyną problemu bywają również leki przyjmowane z innych powodów. Jak wskazuje Anna Bartusiak-Chatys, poziom LDL mogą zwiększać m.in. niektóre leki moczopędne, kortykosteroidy oraz leki immunosupresyjne.
To ważna informacja szczególnie dla osób, które mimo zdrowego stylu życia obserwują niepokojące wyniki lipidogramu. W takiej sytuacji nie należy samodzielnie odstawiać leków, ale warto omówić wyniki z lekarzem.
Wiek, hormony i stres a poziom cholesterolu
Poziom cholesterolu może rosnąć wraz z wiekiem. U kobiet szczególne znaczenie ma okres menopauzy, kiedy spada stężenie estrogenów. U mężczyzn podobnie na poziom cholesterolu może wpływać niski poziom testosteronu.
Lek. Anna Bartusiak-Chatys zwraca uwagę również na przewlekły stres. "Długotrwały stres podnosi poziom kortyzolu, co pośrednio wpływa na wzrost cholesterolu całkowitego i frakcji LDL" - zwraca uwagę specjalistka.
Szczupła sylwetka nie oznacza niskiego LDL
Kardiolożka opisuje także wyjątkowe zjawisko określane jako "Lean Mass Hyper-Responders" — LMHR. Dotyczy ono niektórych osób bardzo szczupłych, z niskim poziomem tkanki tłuszczowej, które stosują diety niskowęglowodanowe, np. ketogeniczną, i intensywnie ćwiczą. W tej grupie może dojść do paradoksalnego wzrostu LDL, mimo że jednocześnie HDL pozostaje wysoki, a trójglicerydy niskie.
Powszechny problem zdrowotny
Podwyższony poziom cholesterolu jest w Polsce bardzo częstym problemem. Jak podaje NFZ, dotyczy ok. 60 proc. dorosłych, jednak tylko część osób jest świadoma swojego stanu zdrowia i stosuje odpowiednie leczenie.
Tymczasem hipercholesterolemia nie boli i zwykle nie daje żadnych objawów, dlatego przez lata może po cichu uszkadzać naczynia krwionośne, prowadząc do miażdżycy, zawału serca i udaru mózgu.
Aby sprawdzić poziom cholesterolu, należy wykonać lipidogram, czyli badanie krwi oceniające stężenie cholesterolu całkowitego, frakcji LDL i HDL oraz trójglicerydów. Regularna kontrola profilu lipidowego pozwala wcześnie wykryć nieprawidłowości, zmniejszyć ryzyko powikłań i zahamować rozwój chorób sercowo-naczyniowych. Badanie można wykonać bezpłatnie m.in. u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz w ramach programu profilaktyki chorób układu krążenia (ChUK).
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła:
- Instagram @lekarz.kardiolog
- Pacjent.gov
- Narodowy Fundusz Zdrowia
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
