Wysoki cholesterol mimo zdrowego stylu życia? Kardiolożka wyjaśnia przyczyny
Zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna czy nawet prawidłowa masa ciała nie zawsze wystarczają, by utrzymać cholesterol LDL na właściwym poziomie. Kardiolog lek. Anna Bartusiak-Chatys, znana w sieci jako @lekarz.kardiolog, tłumaczy, że podwyższony poziom tzw. złego cholesterolu może mieć przyczyny niezależne od codziennych nawyków.
Geny mają duże znaczenie
Kardiolożka na swoim profilu opublikowała wpis dotyczący wysokiego poziomu cholesterolu u osób, które prowadzą zdrowy tryb życia. Wskazała w nim kilka możliwych przyczyn takiej sytuacji.
"Hipercholesterolemia rodzinna (FH) to najczęstsza przyczyna" - podkreśla. Jak wyjaśnia, jest to choroba dziedziczna, w której organizm nie usuwa prawidłowo nadmiaru cholesterolu LDL z krwi. W efekcie jego stężenie może być wysokie od urodzenia, niezależnie od sposobu odżywiania.
Innym możliwym powodem jest hipercholesterolemia wielogenowa, nazywana też poligenową. W tym przypadku nie chodzi o jedną silną mutację, ale o sumowanie się wielu drobnych zmian genetycznych. Znaczenie mogą mieć również czynniki środowiskowe, w tym dieta i styl życia. "W przeciwieństwie do hipercholesterolemii rodzinnej (monogenowej), nie jest wywoływana przez jedną, silną mutację, lecz jest efektem predyspozycji genetycznej" - tłumaczy.
Wysoki LDL jako objaw innych chorób
Podwyższony cholesterol LDL może być także sygnałem, że w organizmie rozwija się inne, dotąd nierozpoznane schorzenie. Lekarka wymienia m.in. niedoczynność tarczycy. "Nawet jej utajona postać wpływa na spowolnienie metabolizmu cholesterolu" — wyjaśnia kardiolożka.
Na poziom LDL mogą wpływać również choroby nerek, w tym zespół nerczycowy, a także choroby wątroby i dróg żółciowych. Wątroba odpowiada za produkcję i metabolizm cholesterolu, dlatego jej nieprawidłowa praca może zaburzać ten proces.
Niektóre leki mogą podnosić cholesterol
Przyczyną problemu bywają również leki przyjmowane z innych powodów. Jak wskazuje Anna Bartusiak-Chatys, poziom LDL mogą zwiększać m.in. niektóre leki moczopędne, kortykosteroidy oraz leki immunosupresyjne.
To ważna informacja szczególnie dla osób, które mimo zdrowego stylu życia obserwują niepokojące wyniki lipidogramu. W takiej sytuacji nie należy samodzielnie odstawiać leków, ale warto omówić wyniki z lekarzem.
Wiek, hormony i stres a poziom cholesterolu
Poziom cholesterolu może rosnąć wraz z wiekiem. U kobiet szczególne znaczenie ma okres menopauzy, kiedy spada stężenie estrogenów. U mężczyzn podobnie na poziom cholesterolu może wpływać niski poziom testosteronu.
Lek. Anna Bartusiak-Chatys zwraca uwagę również na przewlekły stres. "Długotrwały stres podnosi poziom kortyzolu, co pośrednio wpływa na wzrost cholesterolu całkowitego i frakcji LDL" - zwraca uwagę specjalistka.
Szczupła sylwetka nie oznacza niskiego LDL
Kardiolożka opisuje także wyjątkowe zjawisko określane jako "Lean Mass Hyper-Responders" — LMHR. Dotyczy ono niektórych osób bardzo szczupłych, z niskim poziomem tkanki tłuszczowej, które stosują diety niskowęglowodanowe, np. ketogeniczną, i intensywnie ćwiczą. W tej grupie może dojść do paradoksalnego wzrostu LDL, mimo że jednocześnie HDL pozostaje wysoki, a trójglicerydy niskie.
Powszechny problem zdrowotny
Podwyższony poziom cholesterolu jest w Polsce bardzo częstym problemem. Jak podaje NFZ, dotyczy ok. 60 proc. dorosłych, jednak tylko część osób jest świadoma swojego stanu zdrowia i stosuje odpowiednie leczenie.
Tymczasem hipercholesterolemia nie boli i zwykle nie daje żadnych objawów, dlatego przez lata może po cichu uszkadzać naczynia krwionośne, prowadząc do miażdżycy, zawału serca i udaru mózgu.
Aby sprawdzić poziom cholesterolu, należy wykonać lipidogram, czyli badanie krwi oceniające stężenie cholesterolu całkowitego, frakcji LDL i HDL oraz trójglicerydów. Regularna kontrola profilu lipidowego pozwala wcześnie wykryć nieprawidłowości, zmniejszyć ryzyko powikłań i zahamować rozwój chorób sercowo-naczyniowych. Badanie można wykonać bezpłatnie m.in. u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz w ramach programu profilaktyki chorób układu krążenia (ChUK).
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła:
- Instagram @lekarz.kardiolog
- Pacjent.gov
- Narodowy Fundusz Zdrowia
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.