Polski aktor zmarł przez boreliozę. Eksperci ostrzegają przed błędnymi diagnozami

Eugeniusz Priwieziencew zmarł nagle 8 lipca 2005 roku w Warszawie, mając 58 lat. Był aktorem znanym m.in. z roli w serialu "Złotopolscy". Był też jedną z pierwszych osób publicznych w Polsce, które otwarcie mówiły o chorobie odkleszczowej - boreliozie. Zakażenie, którego nabawił się prawdopodobnie na planie filmowym, przez długi czas rozwijało się niezdiagnozowane, a jego objawy mylnie przypisywano problemom alkoholowym.

Śmierć aktora unaoczniła skalę zagrożenia i zwróciła uwagę opinii publicznej na boreliozę, dotąd w Polsce marginalizowaną.

Dwie dekady temu borelioza była rzadko rozpoznawana, często mylona z depresją, zespołem przewlekłego zmęczenia czy chorobami reumatycznymi. Osoby zakażone skarżyły się m.in. na:

• bóle mięśni,

• bóle stawów,

• osłabienie,

• stany depresyjne,

• zmiany behawioralne.

Brakowało jednak skutecznych testów, a wiedza lekarzy była fragmentaryczna. Diagnozy opierały się głównie na obserwacjach pacjenta, a leczenie, jeśli w ogóle wdrażane, często było zbyt późne. Dopiero po 2010 roku wzrosła liczba kampanii informacyjnych i pojawiły się lepsze narzędzia diagnostyczne.

Mimo to borelioza pozostaje chorobą trudną do rozpoznania na podstawie objawów, często myloną z innymi schorzeniami. To dlatego tak ważne jest zachowanie czujności wobec jakichkolwiek objawów odbiegających od normy po długim spędzaniu czasu na świeżym powietrzu w okresie aktywności kleszczy. Jest to istotne m.in. ze względu na to, że, jak donosi "Dziennik Gazeta Prawna", liczba przypadków chorób odkleszczowych wzrosła o ponad 25 proc. w porównaniu z rokiem ubiegłym.

O boreliozie mówi się dziś coraz więcej, co przekłada się na wiele pozytywnych skutków - ale i negatywnych. Nie brakuje lekarzy i samozwańczych ekspertów, którzy sieją dezinformację na temat choroby i propagują niepotwierdzone wiedzą medyczną metody leczenia. Pojęcia takie jak "przewlekła borelioza" zdobywają popularność, mimo że nie są oficjalnie uznane przez większość środowisk naukowych. W internecie i prywatnych gabinetach mnożą się pseudoterapie, kosztowne i niebezpieczne, opierające się na testach bez wartości diagnostycznej. W odpowiedzi na te praktyki pojawiły się apele o legislacyjne przeciwdziałanie - w tym grupę przepisów regulujących działalność "leczniczą" osób nieuprawnionych do niej, tzw. lex szarlatan.

Zobacz też: Sąd zadecydował. Metoda ILADS w leczeniu boreliozy jest groźna. Może trwale uszkodzić wątrobę i nerki

Najskuteczniejszą formą rozpoznania boreliozy wciąż pozostaje obecność rumienia wędrującego - charakterystycznej zmiany skórnej przypominającej tarczę strzelniczą wokół po ukąszenia kleszcza. W takim przypadku leczenie antybiotykiem (np. doksycykliną) wdrażane jest natychmiast. W bardziej zaawansowanych przypadkach, gdy dochodzi do objawów neurologicznych lub zapalenia stawów, konieczne bywa podanie antybiotyków dożylnie (np. ceftriaksonu).

Nie zaleca się stosowania wielomiesięcznych, nieskutecznych terapii "prewencyjnych" w przypadku, kiedy infekcja nie jest potwierdzona. Są one nie tylko kosztowne, ale i potencjalnie niebezpieczne. Warto też pamięać, że borelioza to choroba wymagająca współpracy wielu specjalistów: neurologa, reumatologa, zakaźnika.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski