Popularna przyprawa zamiast leku? Może działać na demencję i depresję

Coraz więcej osób w starszym wieku doświadcza nie tylko problemów z pamięcią, ale również depresji i lęków. Tymczasem obecnie dostępne leki przeciwdepresyjne i leki na Alzheimera mają ograniczoną skuteczność i często wiążą się z działaniami niepożądanymi.

Szafran (Crocus sativus) od wieków używany jest w kuchni i medycynie tradycyjnej na Bliskim Wschodzie, w Indiach i krajach śródziemnomorskich. W ostatnich latach zyskał zainteresowanie naukowców jako potencjalny środek wspomagający leczenie depresji oraz chorób neurodegeneracyjnych, takich jak łagodne zaburzenia poznawcze (MCI) czy choroba Alzheimera (AD). Opublikowano nowe wyniki badań w tym temacie.

Za właściwości neuroprotekcyjne szafranu odpowiadają jego bioaktywne składniki: krocyna, krocetyna i safranal. Wpływają one na układ nerwowy na kilka sposobów:

• poprawa neurotransmisji - szafran zwiększa poziomy serotoniny, dopaminy i noradrenaliny, co przyczynia się do poprawy nastroju,

• hamowanie acetylocholinoesterazy - ten mechanizm jest istotny w terapii choroby Alzheimera, gdyż zwiększa stężenie acetylocholiny, kluczowej dla pamięci,

• silne działanie antyoksydacyjne - bioaktywne związki neutralizują wolne rodniki i zmniejszają uszkodzenia oksydacyjne w mózgu,

• hamowanie stanów zapalnych - szafran redukuje ekspresję prozapalnych cytokin i wpływa na ścieżkę NLRP3, związaną z neurozapaleniem,

• wspieranie plastyczności synaptycznej - stymuluje wydzielanie czynnika BDNF, który odpowiada za regenerację i tworzenie nowych połączeń nerwowych.

Przegląd badań klinicznych, opublikowany w czasopiśmie "Cureus", wykazał, że szafran w dawce 30 mg dziennie poprawia nastrój u osób z depresją łagodną i umiarkowaną w stopniu porównywalnym do fluoksetyny. Co ważne, efekty uboczne były minimalne.

Równie obiecujące są wyniki badań z udziałem osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami poznawczymi: działanie szafranu było porównywalne z lekami, takimi jak memantyna i donepezil.

Chociaż szafran wydaje się bezpieczny i skuteczny, jego stosowanie w medycynie napotyka na przeszkody: brak standaryzacji ekstraktów, wysoki koszt, ograniczone dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa oraz brak aprobaty regulatorów. Większość dotychczasowych badań prowadzono w Iranie z udziałem niewielkich grup pacjentów.

Jednak jeśli przyszłe badania potwierdzą dotychczasowe ustalenia, szafran może stać się wartościowym wsparciem, a być może nawet alternatywą w leczeniu depresji i chorób otępiennych.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Medical News