Przełom w leczeniu raka trzustki? Zastosowano kombinację trzech leków

Zespół z Hiszpańskiego Narodowego Centrum Badań nad Rakiem (CNIO) sprawdził u myszy schemat, który uderza w nowotwór trzustki z kilku stron naraz. Chodzi o gruczolakoraka przewodowego trzustki (PDAC) - najczęstszą i jedną z najbardziej opornych postaci raka trzustki. Przy walce z takim guzem komórki nowotworowe szybko uruchamiają obejścia, naprawiają uszkodzone szlaki i wymykają się terapii.

Dlatego badacze postawili na kombinację trzech leków: daraksonrasib celujący w zmutowany KRAS (główny napęd PDAC) oraz afatynib i SD36, które blokują odpowiednio EGFR i STAT3 - białka uczestniczące w kaskadach sygnałowych wspierających wzrost guza. W praktyce to próba zamknięcia kilku "dróg ucieczki" jednocześnie: nawet jeśli guz przestaje polegać na jednym szlaku, pozostaje pod presją kolejnych.

Zobacz też: Zaczęło się od bólu pleców. Kilka miesięcy później dowiedział się, że to rak

Badaniem kierował dr Mariano Barbacid, biolog molekularny i dyrektor Grupy Onkologii Eksperymentalnej CNIO. To postać znana w onkologii od dekad: w 1982 roku opisał HRAS, pierwszy onkogen, czyli gen, którego mutacja może uruchomić proces nowotworzenia. Dziś jego zespół znów celuje w geny napędzające raka - tylko że zamiast pojedynczego celu, projektuje strategię wielu blokad na raz.

Efekt w modelach zwierzęcych był wyjątkowo imponujący. W wielu przypadkach guzy znikały, a myszy pozostawały wolne od choroby przez ponad 200 dni po zakończeniu leczenia. Co równie istotne, autorzy nie obserwowali istotnej toksyczności związanej z terapią - a to w onkologii często bywa ceną za skuteczność.

Dr Barbacid podsumował wyniki słowami: - Po raz pierwszy osiągnęliśmy całkowitą, długotrwałą odpowiedź przy niskiej toksyczności w modelach eksperymentalnych na raka trzustki.

Podczas prezentacji wyników głos zabrała także sopranistka Cristina Domínguez, u której raka trzustki rozpoznano w 2015 roku. - My, pacjenci, nie mamy czasu do stracenia - skomentowała.

Eksperci podkreślają jednak, że skuteczność metody w badaniu na myszach nie jest jeszcze przepisem na gotową terapię dla ludzi. Kolejny krok to badanie kliniczne, a więc finansowanie, zgody regulacyjne i sprawdzenie, czy podobny efekt pojawi się u pacjentów.

PDAC wciąż pozostaje jednym z najtrudniejszych nowotworów - śmiertelność jest bardzo wysoka, a tylko niewielki odsetek chorych dożywa pięciu lat od diagnozy. Mimo to, badanie jest ważnym sygnałem, że wkrótce będziemy mogli zwalczyć nawet najbardziej złośliwe i trudne do pokonania nowotwory.

Źródła:

• PAP