Psychoza - zagrożenia, charakterystyka, objawy, grupy ryzyka, przyczyny, leczenie

Psychoza to zaburzenie psychiczne, które nieleczone może zakończyć się śmiercią. Wyobraź sobie, że nie jesteś w stanie myśleć jasno, odróżnić rzeczywistości od fikcji albo zachować się stosownie do sytuacji. Żeby tego było mało, wierzysz w rzeczy, które inni uważają za dziwne i nierealne.

1. Psychoza - zagrożenia

Nieleczona psychoza czyni spustoszenie w głowie i całym organizmie osoby w stanie psychozy, jak również jej bliskich (większe ryzyko problemów zdrowotnych, przedwczesna śmierć, ryzyko popełnienia samobójstwa, pogorszenie relacji i ograniczenie życia społecznego).

Tylko przez edukację można mieć nadzieję, że psychozy będą szybko wykrywane i odpowiednio leczone, co znacząco zwiększy szanse na zachowanie zdrowego i, na ile to możliwe, normalnego życia przez osoby dotknięte tą chorobą.

Zobacz film: "Zaburzenia psychiczne czy możemy sobie poradzić sami"

Ważne również, aby poszerzać świadomość społeczną na temat zaburzeń psychicznych, by przeciwdziałać tym samym procesom stygmatyzacji, dyskryminacji, marginalizacji i odrzucenia cierpiących przez społeczeństwo.

2. Psychoza - charakterystyka

Psychoza (powinno się raczej używać liczby mnogiej: psychozy) to zaburzenie psychiczne, które charakteryzuje się utratą kontaktu z rzeczywistością, co jest głównym elementem odróżniającym ją od nerwicy.

Osoba chorująca na nerwicę zachowuje kontakt z rzeczywistością: na przykład ktoś, kto cierpi na fobie na punkcie myszy lub pająków, z reguły wie, że nie mogą one zrobić człowiekowi realnej krzywdy. Taka osoba pozostaje krytyczna w stosunku do swoich objawów. Osoba w stanie psychozy nie jest świadoma symptomów: uznaje je za część rzeczywistości.

Na przykład, jeśli ma urojenia paranoidalne, będzie się czuła realnie zagrożona przez inne osoby i przez całe otoczenie. Istnieje wiele różnych form psychozy:

  • schizofrenia,
  • zaburzenia schizoafektywne,
  • psychozy reaktywne,
  • psychozy egzogenne.

Psychoza maniakalno-depresyjna znana jest m.in. pod nazwą choroba afektywna dwubiegunowa.

Psychoza maniakalno-depresyjna polega na wahaniach nastroju i przechodzeniu od manii i depresji do pozornego powrotu do zdrowia psychicznego. Osoba w stanie psychozy może zagrażać zarówno sobie, jak i innym.

Psychoza maniakalno-depresyjna jest spowodowana przez czynniki wewnętrzne. Wywołują ją zaburzenia w wydzielaniu różnych substancji odpowiedzialnych za nasz nastrój i jasność myślenia jak np. serotonina, dopamina czy noradrenalina. U osób w stanie psychozy mogą również odgrywać pewną rolę czynniki genetyczne.

3. Psychoza - objawy

Do wczesnych objawów psychoz zaliczamy: zmiany nastroju, zaburzenia snu i apetytu, spadek energii i motywacji, wyizolowanie, trudności z koncentracją, problemy z pamięcią, trudności w szkole lub w pracy.

Objawy właściwe dla psychoz to:

  • Zaburzenia percepcji (halucynacje: słyszenie głosów, widzenie rzeczy, czucie dotyków oraz zapachów, które nie istnieją).
  • Fałszywe przekonania lub dziwna, nieuzasadniona ocena sytuacji (urojenia: wiara w to, że jest się śledzonym, nie mając do tego żadnych podstaw lub np. wyobrażanie sobie, że inni mogą czytać w twoich myślach).
  • Dezorganizacja myśli (wypowiadanie się w niezrozumiały sposób) lub dziwne zachowanie.
  • Odcięcia emocjonalne (poczucie zubożenia swoich emocji lub wręcz pustki uczuciowej; także ekspresja emocji (mimika, gestykulacja) może być ograniczona lub wręcz nieadekwatna).

4. Psychoza - grupy ryzyka

Najbardziej narażone na psychozę są osoby młode: mężczyźni między 15. a 30. rokiem życia i kobiety między 15. a 35. rokiem życia. Od 4 do 5 proc. młodych osób przechodzi w którymś momencie swojego życia epizod psychotyczny.

Większość z nich jest całkowicie uleczana. Pod względem ryzyka psychoz płeć nie ma znaczenia. Różnią się jedynie pierwsze objawy psychozy oraz przebieg choroby. Jest to spowodowane zróżnicowaną gospodarką hormonalną u kobiet i mężczyzn.

Kobiety najczęściej chorują między 25. a 34. rokiem życia, natomiast mężczyźni zapadają na psychozy w wieku 17-26 lat. Epizody psychotyczne należy leczyć i w większości przypadków są one całkowicie uleczalne.

5. Psychoza - przyczyny

Chociaż dokładna przyczyna psychoz nie została odkryta, wiadomo, że wynika ona z anomalii w mózgu, a dokładniej zaburzeń neurotransmisji (związanych z przekazywaniem dopaminy i serotoniny).

Zaburzenie równowagi może być wywołane przez różne czynniki środowiskowe, np. narkotyki, alkohol, choroby somatyczne (np. guz mózgu), jednak najczęściej przyczyna pozostaje nieznana.

W przypadku zaburzeń takich jak schizofrenia, czy zaburzenia schizotypowe, najbardziej prawdopodobna wydaje się hipoteza mówiąca o korelacji kilku czynników: genetycznych, psychologicznych oraz środowiskowych.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

6. Psychoza - leczenie

Istotne jest, aby leczenie psychozy rozpocząć od razu po zauważeniu pierwszych objawów. Dzięki temu znacząco wzrastają szanse na całkowite lub prawie całkowite wyleczenie oraz zmniejsza się ryzyko takich negatywnych zjawisk, jak depresja, samobójstwa, przemoc, długotrwałe bezrobocie, alienacja itd.

Obecnie dostępne leczenie jest bardzo skuteczne i przewiduje m.in. leki przeciwpsychotyczne, interwencje w gronie rodzinnym, środowiskowe systemy wsparcia, terapię kognitywno-behawioralną, psychoterapię indywidualną.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.