Stłuszczenie wątroby zagraża sercu i nerkom. Nowe ustalenia naukowców

Metaboliczna dysfunkcja związana ze stłuszczeniem wątroby, określana skrótem MASLD, dotyczy nawet jednej trzeciej dorosłych na świecie. Naukowcy przewidują, że do 2040 r. problem może obejmować już ponad połowę dorosłej populacji.

Choroba przez długi czas była traktowana przede wszystkim jako konsekwencja otyłości, cukrzycy typu 2 i innych zaburzeń metabolicznych. Przegląd przygotowany przez naukowców z University of Manchester i Northern Care Alliance NHS Foundation Trust wskazuje jednak, że stłuszczona wątroba może aktywnie przyczyniać się do rozwoju kolejnych schorzeń.

Autorzy przeanalizowali dotychczasowe wyniki badań z udziałem milionów pacjentów. Zebrane dane pokazują, że MASLD wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, przewlekłej choroby nerek oraz przedwczesnej śmierci. Szczególnie niekorzystne rokowania dotyczą osób, u których doszło już do włóknienia, czyli bliznowacenia wątroby.

Co istotne, stłuszczenie może zapowiadać powikłania dotyczące serca i nerek niezależnie od tradycyjnych czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy otyłość. Wyjątkowo niebezpieczne jest współistnienie choroby wątroby i przewlekłej choroby nerek.

Stłuszczona wątroba uwalnia do krwi substancje nasilające stan zapalny. Mogą one uszkadzać naczynia krwionośne i zaburzać sposób, w jaki organizm wykorzystuje energię. Znaczenie mają również nieprawidłowe odkładanie się tłuszczu, zmiany hormonalne i zaburzenia mikrobiomu jelitowego.

Zdaniem badaczy zależności te uzasadniają rozszerzenie dotychczasowej koncepcji zespołu sercowo-nerkowo-metabolicznego. Proponowane określenie to zespół sercowo-nerkowo-wątrobowo-metaboliczny, w skrócie CRHM. Ma ono podkreślać, że chorób poszczególnych narządów nie należy rozpatrywać w oderwaniu od siebie.

– Przez wiele lat postrzegaliśmy choroby serca, nerek i wątroby jako oddzielne schorzenia, którymi zajmują się różni specjaliści. Dowody pokazują obecnie, że narządy te są ze sobą ściśle powiązane poprzez wspólne szlaki biologiczne, napędzane przez otyłość, insulinooporność i przewlekły stan zapalny – mówi dr Will Marshall z University of Manchester.

Przegląd opublikowany w czasopiśmie "Current Opinion in Nephrology and Hypertension" obejmuje 55 źródeł, m.in. badania epidemiologiczne, próby kliniczne, metaanalizy, wytyczne oraz opinie ekspertów.

Autorzy wskazują, że kontrolowanie stanu wątroby powinno stać się częścią oceny zdrowia serca i nerek, zwłaszcza u pacjentów z otyłością, cukrzycą lub innymi zaburzeniami metabolicznymi. Takie podejście mogłoby pomóc wcześniej rozpoznawać osoby szczególnie zagrożone powikłaniami.

Nadzieję przynoszą także leki opracowane pierwotnie do terapii cukrzycy typu 2 i otyłości. Badania wskazują, że preparaty zawierające semaglutyd mogą przynosić korzyści dotyczące kilku narządów. Obiecujące wyniki uzyskano również w przypadku nowszych substancji, takich jak tirzepatyd i retatrutyd, choć ich zastosowanie wymaga dalszych badań.

– Stłuszczenie wątroby nie jest jedynie konsekwencją zaburzeń metabolicznych, lecz aktywnie przyczynia się do ich rozwoju – podkreśla dr Marshall.

– Uznanie wątroby za kluczowy element chorób kardiometabolicznych może pomóc lekarzom wcześniej identyfikować pacjentów wysokiego ryzyka, podejmować trafniejsze decyzje terapeutyczne, a ostatecznie zapobiec tysiącom poważnych powikłań i przedwczesnych zgonów – podsumowuje.

Źródło: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov, manchester.ac.uk