Trwa ładowanie...

Surogatka – kim jest? Sytuacja w Polsce i na świecie

Surogatka to matka zastępcza, której rola sprowadza się do donoszenia ciąży i urodzenia dziecka, bez intencji jego wychowania. Noworodek, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, jest przekazywany osobom, które zostają jego rodzicami. Surogatka zrzeka się praw do niego. Kwestia surogatek budzi w Polsce budzi wiele emocji i kontrowersji. Czy to legalne?

Zobacz film: "Prawidłowy przyrost masy ciała w ciąży"

spis treści

1. Kim jest surogatka?

Surogatka, inaczej matka zastępcza, to kobieta, która do swojej macicy przyjmuje zapłodnioną in vitro komórkę jajową innej kobiety. Jej rola sprowadza się do donoszenia ciąży i urodzenia dziecka, które następnie zostaje przekazane rodzicom.

Sposób zapłodnienia matki zastępczej skutkuje różnymi rodzajami pokrewieństwa lub jego brakiem pomiędzy dzieckiem a surogatką i przyszłymi rodzicami dziecka. Najpopularniejszym sposobem jest umieszczenie w łonie matki zastępczej zarodka zapłodnionego in vitro.

Materiał genetyczny należy do przyszłych rodziców dziecka. Wówczas surogatka nie jest z nim spokrewniona biologicznie. W 2009 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała macierzyństwo zastępcze za jedną z technik wspomaganego rozrodu.

Zależnie od regulacji prawnych w poszczególnych krajach, surogacja może być zarówno altruistyczna i dobrowolna, jak i odpłatna (kobiety są matkami zastępczymi w celu osiągnięcia korzyści finansowych).

2. Kto korzysta z pomocy surogatek?

Kto korzysta z pomocy surogatek? Osoby, które z różnych powodów nie mogą mieć dzieci. To najczęściej kobiety, które nie mogą zajść w ciążę bądź nie mogłyby jej donosić. Ze wsparcia matek zastępczych korzysta się, gdy wszystkie techniki wspomaganej prokreacji wielokrotnie zawiodły.

Zdarzają się również przypadki, że kobieta nie może zajść w ciążę, bo boryka się z zespołem Mayera-Rokitansky'ego-Küstera-Hausera (MRKH), rzadkim zespołem wad genetycznych u kobiet, charakteryzującym się wrodzonym brakiem lub niedorozwojem macicy i pochwy, a co za tym idzie pierwotnym brakiem miesiączki i bezpłodnością, ale przy prawidłowym rozwoju drugorzędnych cech płciowych.

Dla wielu kobiet i par surogacja to jedyna szansa na posiadanie dziecka, które jest biologicznie z nimi spokrewnione (adopcja, jako alternatywa, taką możliwość wyklucza). Czasem do skorzystania z macierzyństwa zastępczego skłaniają nie względy medyczne, a wygoda bądź obawy kobiety, która nie chce przechodzić ciąży.

Bywa, że z takiej możliwości korzystają pary jednopłciowe starające się o dziecko. To mężczyźni, ale i kobiety. Wówczas na przykład jedna partnerka jest dawczynią komórki jajowej, a druga nosi ciążę.

Zobacz także:

3. Surogatki w Polsce

Prawo w Polsce jasno nie określa, czy korzystanie z usług surogatek jest zabronione, czy nie. Nie ma żadnych przepisów, które regulowałyby tę kwestię. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym oraz ustawową definicją matką jest wyłącznie kobieta, która urodziła dziecko.

W związku z tym do aktu urodzenia dziecka w tym przypadku wpisuje się matkę zastępczą. Tym samym przekazanie praw rodzicielskich do dziecka może się odbyć tylko na zasadzie przysposobienia.

Zdarza się jednak, że po porodzie, pomimo podpisania umowy, surogatka pragnie zachować dziecko. W takiej sytuacji ustalenia z rodzicami są dla sądu bez znaczenia. W Polsce surogacja budzi wiele kontrowersji i emocji. Nie jest także legalna.

Warto pamiętać, że czerpanie korzyści w zamian za urodzenie i przekazanie dziecka może być karane jako handel ludźmi. To dlatego lekarze w klinikach in vitro nie mogą pomagać rodzicom w znalezieniu surogatek, a działalność pośredników jest zabroniona.

Pozostaje szukanie pomocy surogatki poza granicami kraju lub zdecydowanie się na transakcję nieformalną. Wiele ogłoszeń rodziców poszukujących surogatek, ale i kobiet chcących nimi zostać, można znaleźć w internecie.

4. Surogatki na świecie

Surogacja jest legalna w Wielkiej Brytanii, Finlandii, USA, Ukrainie, Rosji, Gruzji, Grecji, Indiach, Meksyku, Armenii, Czechach czy Tajlandii. Ponadto z surogacji altruistycznej można skorzystać w Australii, Nowej Zelandii czy w Kanadzie. W wielu krajach korzystanie z usług surogatki i bycie nią są nielegalne. Wśród nich wymienić można Francję, Włochy, Japonię, Niemcy, Islandię czy Węgry.

5. Surogatka - cena

Ile kosztuje skorzystanie ze wsparcia surogatki? Pomijając fakt, że w Polsce nie jest to legalne, ponieważ czerpanie korzyści materialnych z macierzyństwa zastępczego (w tym pośredniczenie między surogatką a potencjalnymi rodzicami) jest przestępstwem, koszty wynoszą kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Przyszli rodzice ponoszą nie tylko koszty wynagrodzenia, ale i wydatki związane z procedurą in vitro oraz opieką medyczną nad matką i dzieckiem. Średni koszt za usługę surogatki to około 100 tysięcy zł.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.