Sprzedaż rośnie przed weekendem
Leki zawierające kodeinę, pseudoefedrynę i dekstrometorfan znalazły się w centrum zainteresowania sejmowej Komisji do Spraw Petycji. Jak relacjonuje Rynek Zdrowia, Główny Inspektor Farmaceutyczny Łukasz Pietrzak wskazał na niepokojący rytm ich zakupów.
Według danych GIF w piątkowe popołudnia sprzedaż tych preparatów zwiększa się o 30–40 proc. W soboty pozostaje wysoka, a w poniedziałki ponownie osiąga rekordowy poziom. Farmaceuci określają to zjawisko mianem "tabletek weekendowych".
Inspektor podaje w wątpliwość, czy taki rozkład zakupów można wyjaśnić nasileniem dolegliwości wymagających leczenia.
Kraków wyróżnia się w danych GIF
Szczególną uwagę inspekcji zwraca południe Polski, gdzie sprzedaż pseudoefedryny jest wyjątkowo duża.
– Południe naszego kraju właściwie cierpi na chroniczny katar, bo ilość pseudoefedryny sprzedawana na południu naszego kraju jest rekordowa. Mogę tylko wspomnieć, że z naszej analizy wynika, że tylko Kraków ma ponad 500 tys. opakowań nadmiarowych w stosunku do reszty kraju – mówił Pietrzak.
Według GIF za częścią zakupów stoją grupy przestępcze. Korzystają z tzw. mrówek, czyli osób skupujących leki w aptekach. Pseudoefedryna służy następnie jako prekursor do produkcji metamfetaminy. Inspektor wskazał także na transfer tej substancji z Polski do Czech.
Limit w jednej aptece nie wystarcza
Obowiązujące ograniczenia jednorazowej sprzedaży nie zapobiegają gromadzeniu leków przez jednego kupującego w wielu placówkach. Zdaniem GIF brak mechanizmu monitorowania takich transakcji jest luką systemową.
– Skoro nie mamy monitorowanego obrotu substancjami kontrolowanymi, które są dostępne bez recepty, to faktycznie wystarczy mieć trochę lepsze buty i przejść większy zakres terenu i można naprawdę skupić ogromną ilość tego leku – wyjaśniał Pietrzak.
Autor petycji proponuje weryfikację tożsamości nabywcy oraz rejestrowanie zakupów w systemie. Łączny limit miałby obowiązywać w określonym czasie i obejmować różne apteki. Po jego wykorzystaniu kolejna sprzedaż byłaby blokowana. Petycja przewiduje też powiadomienia o użyciu numeru PESEL do zakupu wskazanych preparatów.
Zapowiedzi zmian bez opublikowanego projektu
Według Pietrzaka rozwiązania ograniczające nadużycia przygotowano w 2019 r. W sierpniu 2026 r. Ministerstwo Zdrowia zapowiadało publikację projektu na początek września.
Regulacje mają trafić do tzw. ustawy o receptach, która przeszła prekonsultacje. Jak wynika z publikacji Rynku Zdrowia z 8 października, projekt nie został jednak jeszcze publicznie udostępniony. Dwa dni wcześniej Komisja do Spraw Petycji przyjęła dezyderat do ministra zdrowia, domagając się działań w tej sprawie.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.