Rozpoznanie menopauzy
Menopauza to naturalny etap w życiu kobiety, związany z wygasaniem czynności jajników i spadkiem poziomu hormonów płciowych, przede wszystkim estrogenów. Najczęściej rozpoznaje się ją wtedy, gdy miesiączka nie występuje przez 12 kolejnych miesięcy i nie wynika to z innych przyczyn. Okres okołomenopauzalny może jednak trwać kilka lat i wiązać się z wieloma objawami. Do najczęstszych należą:
- nieregularne miesiączki, a z czasem ich całkowite ustanie,
- uderzenia gorąca,
- nocne poty,
- problemy ze snem,
- wahania nastroju,
- rozdrażnienie,
- uczucie zmęczenia,
- trudności z koncentracją i tzw. mgła mózgowa,
- spadek libido,
- suchość pochwy,
- bóle głowy,
- kołatanie serca,
- przyrost masy ciała,
- bóle stawów i mięśni.
Tarczyca może udawać menopauzę
Jedną z chorób, które łatwo pomylić z menopauzą, są zaburzenia pracy tarczycy. Nadczynność tarczycy może powodować uczucie gorąca, pocenie się, kołatanie serca, lęk, drażliwość, bezsenność i spadek masy ciała. Niedoczynność z kolei może objawiać się zmęczeniem, przyrostem masy ciała, wahaniami nastroju, problemami z pamięcią i nieregularnymi miesiączkami.
Dr Mary Jane Minkin, profesorka kliniczna położnictwa, ginekologii i nauk o rozrodczości w Yale University School of Medicine, zwraca uwagę, że nadczynność tarczycy szczególnie łatwo może zostać błędnie odczytana jako menopauza. — Nadczynność tarczycy z pewnością może udawać menopauzę — powodować pomijanie miesiączek, uczucie gorąca i fatalny sen" — powiedziała.
Ciąża, bezdech i choroby serca
W okresie perimenopauzy miesiączki stają się nieregularne, ale nie oznacza to automatycznie końca płodności. Kobieta nadal może zajść w ciążę, dopóki nie minie pełny rok od ostatniej miesiączki. Brak okresu, zmęczenie i gorsze samopoczucie nie zawsze są więc objawem menopauzy, ale mogą być skutkiem zapłodnienia.
Podobne objawy może dawać także bezdech senny. Nocne wybudzenia, zmęczenie w ciągu dnia, rozdrażnienie, bóle głowy, trudności z koncentracją i podwyższone ciśnienie krwi mogą zostać uznane za efekt zmian hormonalnych. Tymczasem bezdech senny jest zaburzeniem, które zwiększa ryzyko problemów sercowo-naczyniowych.
Również choroby serca mogą przypominać menopauzę, zwłaszcza gdy pojawiają się poty, nietypowe zmęczenie, duszność, zawroty głowy czy kołatanie serca. Takich objawów nie należy tłumaczyć wyłącznie stresem lub hormonami.
Nowotwory i choroby autoimmunologiczne
Niektóre objawy kojarzone z menopauzą mogą być sygnałem poważniejszych chorób. Nieregularne krwawienia z dróg rodnych, uczucie pełności w miednicy lub ból mogą wskazywać m.in. na raka endometrium. — Jeśli masz niewyjaśnioną utratę masy ciała, gorączkę i nocne poty, może to być poważny problem zdrowotny, taki jak chłoniak. Naprawdę trzeba omówić to, co się dzieje, i być może wykonać badania, aby to wyjaśnić — podkreśla dr Denise M. Millstine, specjalistka w dziedzinie zdrowia kobiet i medycyny integracyjnej w Mayo Clinic.
Menopauzę mogą przypominać także choroby autoimmunologiczne, takie jak toczeń, reumatoidalne zapalenie stawów czy zespół Sjögrena. Zmęczenie, bóle stawów, sztywność, bóle głowy, suchość skóry i pochwy oraz problemy z pamięcią mogą występować zarówno w okresie menopauzy, jak i w przebiegu tych chorób.
Infekcje
Uderzenia gorąca zwykle są krótkimi epizodami. Jeśli jednak kobieta budzi się zlana potem, ma dreszcze, uczucie braku powietrza, kołatanie serca, silne zmęczenie lub wyraźnie gorzej toleruje wysiłek, warto szukać przyczyny szerzej.
Takie objawy mogą towarzyszyć infekcjom, w tym chorobom odkleszczowym. Babeszjoza, pasożytnicza infekcja przenoszona przez kleszcze, może powodować zlewne nocne poty, dreszcze, zmęczenie, kołatanie serca, stany podgorączkowe i duszność określaną czasem jako uczucie braku powietrza. Borelioza oraz koinfekcje mogą z kolei wiązać się ze zmęczeniem, mgłą mózgową, zaburzeniami snu, bólem i problemami z regulacją temperatury.
Depresja
Wahania nastroju, lęk i obniżenie samopoczucia często pojawiają się w okresie menopauzy. Nie oznacza to jednak, że każdą depresję czy nasilony lęk po 50. roku życia można automatycznie tłumaczyć hormonami. — Wiemy, że okres przejścia okołomenopauzalnego jest czasem większej podatności na zaburzenia nastroju — zaznacza dr Lisa Larkin, lekarka chorób wewnętrznych. Zaznacza jednak, że nie każda depresja w wieku 50 lat jest związana z menopauzą, a właściwe postępowanie często obejmuje typowe leki przeciwdepresyjne lub przeciwlękowe.
Kiedy szukać innej przyczyny?
Menopauza może tłumaczyć wiele dolegliwości, ale nie powinna zamykać diagnostyki. Jeśli objawy są gwałtowne, szybko się nasilają, obejmują duszność, zlewne nocne poty, gorączkę, niewyjaśnione chudnięcie, silne osłabienie, ból w klatce piersiowej lub nietypowe krwawienia, konieczna jest konsultacja lekarska.
Dr Lisa Larkin przypomina, że kobiety w wieku średnim powinny zawsze mówić o nowych i uciążliwych objawach. — Powinny aktywnie omawiać z lekarzem uciążliwe lub nowe objawy. Jeśli lekarz nie zbierze odpowiednio dokładnego wywiadu, nie przeprowadzi właściwej diagnostyki albo nie odniesie się do ich obaw, powinny zasięgnąć drugiej opinii u innego specjalisty — alarmuje.
Źródła:
- Mayo Clinic
- Danielcameronmd.com
- Healthywomen.org
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.