Ten korzeń działa w kilku układach naraz. Robi w organizmie więcej, niż się wydaje

Imbir nie jest pojedynczą substancją, ale mieszaniną wielu związków roślinnych, które wpływają na organizm na różne sposoby. Najlepiej poznane są na ten moment gingerole i shogaole, czyli związki odpowiedzialne za ostry smak oraz uczucie rozgrzania. Oprócz nich imbir dostarcza niewielkie ilości błonnika, węglowodanów oraz składników aromatycznych.

Każda z tych grup wpływa na inne procesy w ciele, dlatego imbir nie działa jednym prostym schematem. Jego wpływ rozkłada się na kilka obszarów, takich jak trawienie, krążenie oraz reakcje czuciowe organizmu, a zakres tego działania zależy od ilości, formy oraz indywidualnej reakcji danej osoby.

Biorąc pod uwagę trawienie, imbir jest najczęściej zestawiany w jednej linii z żołądkiem i jelitami, ponieważ jego związki roślinne wpływają na ogólną pracę przewodu pokarmowego. Działa głównie poprzez stymulację procesów fizjologicznych i łagodzenie stanów zapalnych:

• pobudzenie trawienia - zawarte w nim gingerole i szogaole zwiększają wydzielanie śliny, soku żołądkowego oraz żółci,
• redukcja nudności - to jedno z najlepiej przebadanych działań imbiru. Jest on skuteczny w łagodzeniu mdłości wywołanych chorobą lokomocyjną, ciążą czy zaburzeniami czynnościowymi przewodu pokarmowego.
• działanie rozkurczowe i wiatropędne - pomaga eliminować gazy oraz redukuje wzdęcia, przynosząc ulgę w dyskomforcie jelitowym.
• wsparcie przy stanach zapalnych - badania wskazują, że aktywne związki imbiru mogą łagodzić stany zapalne jelit i wspierać regenerację ich wyściółki.

Imbir zawiera także błonnik, ale jedynie w małych ilościach, dlatego regulacja wypróżnień nie należy do jego mocnej strony. Reakcja układu trawiennego zależy od dawki, formy oraz indywidualnej wrażliwości. U osób z refluksem lub nadwrażliwym żołądkiem imbir może zwiększać dyskomfort, dlatego jego tolerancja nie jest taka sama u wszystkich.

Imbir pojawia się w badaniach dotyczących krążenia i metabolizmu głównie ze względu na obecność związków takich jak gingerole. Badania wskazują na zmiany w wybranych parametrach metabolicznych. W niektórych próbach obserwowano spadek glukozy na czczo, obniżenie trójglicerydów i poprawę wskaźników insulinooporności.

Jednak dawki stosowane w badaniach (2 g dziennie w postaci suplementu) znacznie różnią się od ilości używanych podczas gotowania, dlatego imbir nie zastępuje leczenia konwencjonalnego ani samodzielnie nie poprawia zdrowia bez zmian w stylu życia. Może być efektywnym elementem diety wspomagającym metabolizm, głównie u osób z zespołem metabolicznym, ale jego działanie zależy od całokształtu jadłospisu i ogólnych nawyków zdrowotnych.

Imbir wpływa na krążenie, działając rozkurczowo na naczynia krwionośne i wspomagając termoregulację, co objawia się charakterystycznym uczuciem ciepła. Zawarte w nim związki aktywne mogą również delikatnie rozrzedzać krew, co sprzyja lepszemu przepływowi i wspiera profilaktykę przeciwzakrzepową.

Wpływ imbiru na układ nerwowy może być widoczny na kilku poziomach. Najmocniejsze bezpośrednie odczucie to reakcja na ostry smak i uczucie ciepła, które wynika z aktywacji receptorów czuciowych w jamie ustnej i przewodzie pokarmowym. U części osób po imbirze pojawia się poczucie pobudzenia lub większego komfortu, co jest związane właśnie z tymi reakcjami czuciowymi.

Badania wskazują jednak, że imbir oddziałuje również na poziomie centralnego układu nerwowego, choć efekty te są delikatniejsze i mniej przewidywalne niż w przypadku leków neurologicznych. W badaniach klinicznych zaobserwowano poprawę niektórych funkcji poznawczych u osób w średnim wieku przyjmujących imbir przez kilka tygodni, a badania przedkliniczne dodatkowo wskazują na działanie neuroprotekcyjne i przeciwzapalne w obrębie mózgu.

Nie oznacza to jednak, że imbir działa jak lek, ponieważ jego efekty są subtelne, zależne od dawki i formy, a odczucia dotyczące samopoczucia najczęściej są indywidualne.

Mówiąc o odporności i imbirze, chodzi przede wszystkim o obecność przeciwzapalnych związków roślinnych, a nie o bezpośrednią ochronę przed infekcją. Imbir zawiera gingerole i shogaole, czyli substancje, które wpływają na przebieg reakcji zapalnych w organizmie.

W tym przypadku wpływ dotyczy sposobu reagowania organizmu na różne formy obciążenia, na przykład infekcję lub stres fizyczny. Nie oznacza to jednak wzmacniania odporności ani ochrony przed zachorowaniem. Imbir nie zastępuje snu, zbilansowanej diety ani leczenia, ponieważ jego możliwości są mocno ograniczone i zależą od ilości, formy oraz indywidualnej reakcji.

Świeży imbir jest niskokaloryczny, ponieważ w 100 gramach dostarcza około 80 kcal, jednak na co dzień spożywa się go znacznie mniej. Zawiera głównie węglowodany, około 18 gramów na 100 gramów, niewielką ilość białka oraz tłuszczu i około 2 gramów błonnika.

Suszony imbir ma znacznie wyższą kaloryczność, ponieważ dostarcza 300-350 kcal w 100 gramach, co wynika po prostu z utraty wody. Imbir nie pełni roli paliwa napędowego, tylko dodatku smakowego, który urozmaica potrawy. Najlepiej traktować go jak niewielki element diety, używany w małych ilościach, a nie produkt odżywczy z samodzielnym znaczeniem.

Imbir nie zawsze jest dobrze tolerowany i chodzi tu głównie o osoby z wrażliwym przewodem pokarmowym. Przy refluksie, nadkwasocie lub skłonnościach do zgagi może nasilać pieczenie i ogólny dyskomfort. Istnieją przypadki, w których imbir podrażnia żołądek, gdy jest spożywany na czczo lub w większych ilościach.

Ostrożność jest wskazana także przy stosowaniu leków wpływających na krzepliwość krwi, ponieważ imbir może zmieniać reakcję organizmu na takie preparaty. W takich sytuacjach imbir powinien pojawiać się w diecie sporadycznie lub po wcześniejszym omówieniu tego ze specjalistą.

Imbir jest w stanie wpłynąć na kilka obszarów organizmu jednocześnie, ale nie działa w sposób jednoznaczny. Jego moc zależy od ilości, formy oraz indywidualnej reakcji organizmu, a miejsce w diecie jest jedynie uzupełniające. To dodatek smakowy z określonymi właściwościami, a nie środek działający leczniczo. Rozsądne podejście poparte wiedzą daje szansę na korzystanie z imbiru bez przypisywania mu większej mocy, niż faktycznie ma.

Źródła:

1. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6341159/
2. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6582048/
3. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3253463/
4. https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2024.1400956/full
5. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4619316/
6. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6196930/