Teraz rośnie ryzyko zawału i udaru. Winne "nadmierne wydzielanie kortyzolu"

Organizm człowieka funkcjonuje według dobowego rytmu biologicznego, regulowanego m.in. przez światło słoneczne i hormony takie jak melatonina i kortyzol. Nagłe przesunięcie czasu powoduje zaburzenie tej naturalnej równowagi.

- Samo skrócenie snu, z jakim się zmierzymy, przestawiając nasze zegarki, spowoduje, że melatonina nie będzie prawidłowo wydzielana. Każda bezsenność o charakterze długotrwałym odbija się także na całej gospodarce hormonalnej organizmu - mówiła dr Beata Poprawa, kardiolog i internista w rozmowie z WP abcZdrowie.

Zmiana o zaledwie godzinę skutkuje zakłóceniem snu, wydzielania hormonów oraz obciążeniem układu krążenia i nerwowego.

Jak zauważają specjaliści, to właśnie wiosenna zmiana czasu, kiedy tracimy godzinę snu, jest najbardziej niebezpieczna. W tym okresie notuje się wyraźny wzrost liczby przypadków ostrych zespołów wieńcowych, udarów mózgu oraz zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych.

- W przypadku marcowej zmiany czasu, kiedy skróceniu ulega noc i poniekąd "przyspieszamy dzień", ten skrócony sen może być dla naszego organizmu stresem. Przekłada się to na nadmierne wydzielanie kortyzolu, co z kolei jest ściśle związane z wyższym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych - dodał endokrynolog dr Szymon Suwała w rozmowie z portalem WP abcZdrowie.

Zobacz także: Zmiana czasu. Ile potrzebuje organizm, by się przystosować?

Zmiana czasu może prowadzić do podwyższonego poziomu kortyzolu oraz zaburzenia funkcjonowania autonomicznego układu nerwowego. To z kolei wpływa na wahania ciśnienia krwi, przyspieszoną akcję serca i większe ryzyko arytmii.

- Stres związany z nadmiernym wydzielaniem kortyzolu u podatnych osób może skutkować powikłaniami – w tym skokami ciśnienia czy podniesionym ryzykiem poważniejszych problemów, jak udar mózgu czy zdarzenia sercowo-naczyniowe. Co ciekawe, zgłaszalność na SOR-y w okresach przełomów pogodowych czy zmian pór roku jest większa i niewykluczone, że może to mieć pośredni związek także i ze zmianą czasu - zauważył prof. Konrad Rejdak, kierownik Kliniki Neurologii SPSK Nr 4 w Lublinie w rozmowie z portalem WP abcZdrowie.

Badania przeprowadzone przez naukowców z USA, Kanady, Finlandii i Niemiec wskazują jednoznacznie: w dniach następujących po przejściu na czas letni wzrasta liczba hospitalizacji z powodu zawałów serca nawet o 10 proc.

Z kolei fińska analiza danych z 10 lat wykazała, że w ciągu dwóch dni po zmianie czasu na letni odnotowuje się aż o 8 proc. więcej udarów niedokrwiennych. Szczególnie narażone są osoby starsze oraz te z chorobami przewlekłymi – m.in. nadciśnieniem, miażdżycą, cukrzycą czy po wcześniejszych epizodach neurologicznych.

Badanie opublikowane w czasopiśmie "Sleep" wskazuje, że zaburzenia rytmu snu mogą obniżać odpowiedź immunologiczną organizmu. Inne badanie, opublikowane w "Journal of Applied Psychology", dowodzi, że w ciągu tygodnia po zmianie czasu na letni średni czas snu skraca się o około 40 minut na dobę.

- Jest to dowód na złożoność naszego rytmu biologicznego i na to, że dla organizmu nie pozostaje bez żadnych konsekwencji zmiana czasu, choć wydaje się, że to tylko godzina. Wprawdzie faktycznie to niedługi okres, jednak może on zakłócać fizjologię organizmu i wiązać się z czasowym zaburzeniem funkcji poznawczych - dodał prof. Rejdak.

Największe ryzyko powikłań zdrowotnych dotyczy:

• osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego,

• pacjentów po przebytych zawałach i udarach,

• osób starszych,

• pacjentów z zaburzeniami snu,

• osób z nadciśnieniem i cukrzycą.

Ale także osoby młodsze, szczególnie te przemęczone, żyjące w stresie i niedosypiające, mogą odczuwać skutki przesunięcia czasu. Pogorszenie koncentracji, senność, spadek wydolności psychofizycznej i zwiększone ryzyko wypadków komunikacyjnych to tylko niektóre z nich.

- Przestawienie zegarka spowoduje zaburzenia zarówno w wydzielaniu melatoniny, jak i rano, gdy obudzimy się niewyspani, pogłębić może problem skoków ciśnienia, tachykardię, a co więcej – wpływa także negatywnie na naszą psychikę - podsumowała dr Poprawa.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. WP abcZdrowie
2. Sleep
3. Journal of Applied Psychology