Minister Grenda do dymisji? Tyle czeka się w kolejkach na badania

Z najnowszego raportu NFZ wynika, że dostęp do badań jest mocno ograniczony, a pacjenci czekają nieraz wiele miesięcy na ważne świadczenia. Ograniczanie finansowania wysokokosztowych badań diagnostycznych, jak podkreślają eksperci, w praktyce oznaczałoby powrót do limitowania świadczeń.

W przestrzeni publicznej pojawia się pytanie, czy zamieszanie wokół limitów na badania doprowadzi do dymisji minister zdrowia. Domaga się tego Przemysław Czarnek oraz Andrian Zandberg, choć pytany o to Donald Tusk odpowiedział wcześniej, że tego nie przewiduje.

Wyniki badania przeprowadzonego dla Wirtualnej Polski na panelu Ariadna pokazują nastroje Polaków. Przeprowadzono je na grupie 1090 dorosłych w terminie 10-13 kwietnia. Wynika z niego m.in., aż 48 proc. ankietowanych deklaruje, że nie słyszało nigdy o takiej osobie jak Jolanta Sobierańska-Grenda. Z pozostałych pytanych 23 proc. ocenia jej działania w roli ministry zdrowia pozytywnie, a 29 proc. – negatywnie.

Pośród osób, które wiedzą, kim jest obecna ministra zdrowia, 46 proc. pytanych nie ma zdania, czy powinna zostać odwołana. Za dymisją opowiada się natomiast 32 proc. osób, a przeciwko – 22 proc.

Pytani mieli także odpowiedzieć na pytanie, czy wprowadzenie limitów na badania obrazowe takie jak rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa doprowadzi do wzrostu niewykrytych zachorowań i zgonów z powodu chorób nowotworowych. Zdecydowana większość odpowiedziała, że tak – 73 proc.

Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował sprawozdanie za IV kwartał 2025 roku, w którym przedstawił m.in. dane dotyczące kolejek do poradni, szpitali i badań diagnostycznych. Zestawienie pokazuje wyraźnie, że dostęp do świadczeń pozostaje poważnym problemem, a planowane ograniczenia finansowania mogą go jeszcze pogłębić.

Od kwietnia NFZ płaci mniej za część badań wykonywanych ponad ustalony kontrakt. W przypadku tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego jest to połowa stawki, natomiast za gastroskopię i kolonoskopię fundusz pokrywa 60 proc. kosztów. Jak wskazują eksperci, w praktyce może to oznaczać powrót do limitowania świadczeń, ponieważ placówki nie będą chciały wykonywać większej liczby badań kosztem własnego zadłużania się.

Już dziś skala oczekiwania jest ogromna. Najwięcej pacjentów czekało pod koniec IV kwartału 2025 roku na rezonans magnetyczny i kolonoskopię. W grupie pacjentów stabilnych na MRI zapisanych było 224 883 osób, czyli o 5 244 więcej niż kwartał wcześniej. Na kolonoskopię czekały 204 644 osoby, a więc o 5 492 więcej niż w III kwartale.

Duże były także kolejki wśród pacjentów pilnych. Na rezonans magnetyczny czekało 102 227 takich osób, czyli o 3 253 więcej niż kwartał wcześniej. W przypadku kolonoskopii liczba pacjentów pilnych wyniosła 61 851, co oznacza wzrost o 3715 osób.

Nie mniej istotny jest sam czas oczekiwania. Mediana rzeczywistego czasu oczekiwania dla pacjentów stabilnych wyniosła 44 dni w przypadku rezonansu magnetycznego i aż 142 dni dla kolonoskopii. Oznacza to, że na badanie jelita wielu chorych czekało ponad cztery i pół miesiąca. W porównaniu z poprzednim kwartałem czas oczekiwania na MRI skrócił się o 4 dni, ale na kolonoskopię wydłużył się o 8 dni. W trybie pilnym mediana wynosiła odpowiednio 25 dni dla rezonansu i 65 dni dla kolonoskopii.

Kolejki są długie również do innych badań objętych ograniczeniami finansowania. Na tomografię komputerową pacjenci stabilni czekali przeciętnie 24 dni, a na gastroskopię 81 dni. W kolejkach do TK było 159 188 osób, czyli o 5 935 więcej niż kwartał wcześniej. Na gastroskopię czekały 119 134 osoby, co oznacza wzrost o 2 013.

Problem nie dotyczy wyłącznie diagnostyki obrazowej i endoskopowej. NFZ odnotował najwyższe mediany czasu oczekiwania przy endoprotezoplastyce stawu kolanowego – 202 dni – oraz w fizjoterapii ambulatoryjnej, gdzie mediana wyniosła 178 dni.

Raport pokazuje też, do jakich poradni specjalistycznych ustawiają się największe kolejki pacjentów stabilnych. Najwięcej osób czekało do poradni okulistycznych - 328,4 tys. pacjentów. Na kolejnych miejscach znalazły się poradnie stomatologiczne z liczbą 243,2 tys. oczekujących, poradnie chirurgii urazowo-ortopedycznej - 204 tys., neurologiczne - 184,4 tys. oraz dermatologiczne - 178,7 tys.

W tych przypadkach również trudno mówić o szybkiej dostępności. Połowa pacjentów stabilnych na wizytę u okulisty czekała 92 dni, czyli o 12 dni dłużej niż kwartał wcześniej. Do chirurga urazowo-ortopedy czas oczekiwania wynosił 55 dni, do neurologa 75 dni, a do dermatologa 42 dni.

W grupie pacjentów pilnych największe kolejki dotyczyły zakładów i ośrodków rehabilitacji leczniczej dziennej. Pod koniec IV kwartału 2025 roku czekało tam 79,8 tys. chorych, a mediana oczekiwania wynosiła 104 dni. Dalej znalazły się poradnie neurologiczne, gdzie w trybie pilnym czekało 71 tys. osób, ze średnim czasem oczekiwania na poziomie 42 dni, oraz poradnie chirurgii urazowo-ortopedycznej - 70,5 tys. osób i 28 dni oczekiwania.

Duże obciążenie widać także w lecznictwie szpitalnym. Wśród pacjentów stabilnych najwięcej osób czekało na przyjęcie na oddziały otorynolaryngologiczne - 89,1 tys., chirurgii ogólnej - 84,4 tys., chirurgii urazowo-ortopedycznej - 79,7 tys., położniczo-ginekologiczne - 39,9 tys. oraz neurochirurgiczne - 27,6 tys.

W debacie wokół cięć Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że diagnostyka onkologiczna dla pacjentów posiadających kartę DiLO pozostaje "nielimitowana i w pełni finansowana". Nie zmienia to jednak faktu, że dla ogromnej grupy pozostałych pacjentów dostęp do badań może stać się jeszcze trudniejszy.

Źródła

• Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna,

• Rynek Zdrowia