Tyle ruchu tygodniowo chroni przed nadciśnieniem. Ciekawe wyniki dużego badania

Aktywność fizyczna od lat uchodzi za jeden z najprostszych sposobów obniżania ciśnienia tętniczego. Nowe spojrzenie przynosi jednak analiza, która pokazuje, że znaczenie ma nie tylko to, czy ćwiczymy, lecz także kiedy i jak długo potrafimy utrzymać ten nawyk. W skrócie: jeśli "rozkręcimy się" z ruchem wcześnie, a potem odpuścimy, korzyści mogą stopnieć szybciej, niż się wydaje.

W badaniu wzięło udział ponad 5100 dorosłych z czterech amerykańskich miast. Naukowcy śledzili ich zdrowie przez trzy dekady, łącząc okresowe badania z ankietami dotyczącymi m.in. nawyków ruchowych, palenia i picia alkoholu. Podczas każdej wizyty klinicznej ciśnienie mierzono trzykrotnie w odstępach jednej minuty, a uczestników analizowano w podziale na płeć i rasę.

Wynik, który wybrzmiewa najmocniej, dotyczy wieku 18-40 lat. To właśnie wtedy, niezależnie od grupy, aktywność fizyczna najczęściej spadała. Równocześnie w kolejnych dekadach rosła częstość nadciśnienia. Autorzy wskazują, że młoda dorosłość jest ważnym momentem na profilaktykę: jeśli chcemy ograniczyć ryzyko nadciśnienia w średnim wieku, trzeba zadbać o to, by ruch nie kończył się wraz z zakończeniem szkoły czy pierwszą pracą.

Jak podkreśla epidemiolożka Kirsten Bibbins-Domingo z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco, "nastolatki i osoby we wczesnych latach dwudziestych mogą być aktywne fizycznie, ale te wzorce zmieniają się wraz z wiekiem". Jej zdaniem wnioski z analizy sugerują, że "utrzymywanie aktywności w młodej dorosłości – na poziomie wyższym niż dotąd zalecany – może być szczególnie ważne".

Co to znaczy w praktyce? Badacze przyjrzeli się osobom, które we wczesnej dorosłości wykonywały około 5 godzin umiarkowanego wysiłku tygodniowo. To mniej więcej dwukrotność minimalnego poziomu zalecanego obecnie dorosłym. U takich uczestników ryzyko nadciśnienia było wyraźnie niższe, zwłaszcza jeśli podobny poziom aktywności utrzymywali do 60. roku życia.

W publikacji autorzy podsumowują to wprost: "osiąganie co najmniej dwukrotności obecnego minimalnego poziomu [aktywności fizycznej] dla dorosłych może być korzystniejsze w zapobieganiu nadciśnieniu niż samo spełnianie minimalnych wytycznych".

Ważny jest też kontekst codziennego życia. Jason Nagata, główny autor badania, zwraca uwagę, że wzrost obowiązków potrafi skutecznie "zjadać" czas na ruch.

- To może być szczególnie zauważalne po zakończeniu szkoły średniej, gdy możliwości aktywności maleją, ponieważ młodzi dorośli przechodzą na studia, do pracy i w rodzicielstwo, a czas wolny się kurczy – zauważa. Jednocześnie badacz podkreśla skalę problemu.

- Niemal połowa naszych uczestników w młodej dorosłości miała niewystarczający poziom aktywności fizycznej, co istotnie wiązało się z początkiem nadciśnienia – to wskazuje, że musimy podnieść minimalny standard aktywności – dodaje.

Analiza pokazuje także, że spadek aktywności nie rozkłada się równomiernie między grupami. Około 40. roku życia poziom ruchu u białych uczestników częściej się stabilizował, natomiast u czarnoskórych nadal malał. Różnice w zdrowiu narastały wraz z wiekiem: w okolicach 45. roku życia czarnoskóre kobiety miały wyższe wskaźniki nadciśnienia niż biali mężczyźni, a białe kobiety utrzymywały najniższe wartości przez znaczną część średniego wieku. W wieku 60 lat nadciśnienie dotyczyło większości czarnoskórych uczestników, podczas gdy u białych kobiet odsetek był wyraźnie niższy.

Zespół badawczy zaznacza, że stoją za tym zapewne liczne czynniki społeczne i ekonomiczne, choć nie były one szczegółowo mierzone. Nagata wskazuje możliwe mechanizmy: "choć czarnoskórzy chłopcy mogą być mocno zaangażowani w sport, czynniki socjoekonomiczne, środowisko sąsiedzkie oraz obowiązki zawodowe lub rodzinne mogą utrudniać podtrzymywanie aktywności fizycznej w dorosłości".

Wniosek jest prosty, ale wymagający: jeśli myślimy o ciśnieniu krwi w perspektywie dekad, nie chodzi o krótkie zrywy, tylko o długofalowy styl życia. A skoro wiele osób ogranicza ruch między 18. a 40. rokiem życia, to właśnie w tym okresie warto tworzyć warunki, które ułatwią regularną aktywność: dostępne zajęcia, bezpieczne przestrzenie do ruchu, wsparcie w łączeniu pracy, rodziny i zdrowych nawyków. Bo nadciśnienie bywa "cichym zabójcą" nie dlatego, że pojawia się nagle, lecz dlatego, że rośnie latami - często równolegle z malejącą liczbą kroków.

Źródło: sciencealert.com