USG tętnic szyjnych i kręgowych – co wykrywa? Wskazania i przygotowanie do badania

USG tętnic szyjnych i kręgowych to badanie ultrasonograficzne żył i tętnic, które odbywa się z wykorzystaniem efektu Dopplera. Ta precyzyjna metoda umożliwia ocenę zwężeń i zaburzeń przepływu w tętnicach doprowadzających krew do mózgu. Stanowi połączenie obrazu czarno-białego z uwidocznieniem kierunku przepływu krwi za pomocą koloru (tzw. color doppler), czy prędkości tych przepływów (tzw. doppler spektralny).

Celem badania USG tętnic szyjnych i kręgowych jest zapobieganie udarom mózgu przez analizę drożności naczyń (zakrzepica i zwężenie). Dzięki niemu możliwe jest odpowiednio wczesne zmniejszenie zwężenia na drodze np. chirurgicznej, czy też spowolnienie narastania zmian za pomocą terapii farmakologicznej.

USG Doppler tętnic szyjnych i kręgowych wskazany jest w profilaktyce udarów oraz w przypadku bólu i zawrotów głowy. Doppler tętnic szyjnych wykonywany jest też, gdy u pacjenta pojawiają się:

• omdlenia i zamroczenia,
• miażdżyca,
• przebyty udar mózgu lub atak niedokrwienny,
• udary i zawały serca w rodzinie,
• zaburzenia równowagi,
• zaburzenia pamięci,
• zaburzenia widzenia, krótkotrwała utrata wzroku,
• nadciśnienie,
• wysoki poziom cholesterolu,
• cukrzyca,
• szmery nad tętnicami szyjnymi,
• doznanie urazu szyi,
• osłabienie ostrości słuchu, szumy w uszach,
• przebyte zabiegi endarterektomii i wszczepienia stentu (w celu monitorowania efektów leczenia).

Jak się przygotować do badania dopplerowskiego tętnic szyjnych? Należy zadbać o właściwy ubiór, który pozwoli na komfortowe przeprowadzenie badania – zrezygnować z wysokich golfów, czy kołnierzy. Należy także zdjąć z szyi wszelkie ozdoby i biżuterię, łańcuszki, hokery, czy naszyjniki.

Ponadto na badanie tętnic szyjnych warto zabrać ze sobą wyniki badań laboratoryjnych, czy diagnostycznych (USG naczyń). Jeśli pacjent przebywał w szpitalu i ma to związek z przeprowadzanym badaniem, należy także mieć ze sobą wypis ze szpitala.

Tętnice szyjne leżą dość płytko pod skórą, dlatego stosunkowo łatwo je zbadać. Badanie wykonywane jest w pozycji leżącej, pacjent musi odsłonić szyję. Doppler tętnic szyjnych i kręgowych przeprowadza się z użyciem specjalnego żelu, którym lekarz smaruje szyję pacjenta. W razie potrzeby zabezpiecza też jego odzież ligniną, by uniknąć przypadkowego zabrudzenia.

Lekarz przesuwa głowicą USG po obu stronach szyi, w miejscach, gdzie przebiegają tętnice. Bada tętnice szyjne i kręgowe z oceną przepływów. Na koniec wizyty diagnosta informuje pacjenta o wynikach badania, ewentualnych odchyleniach od normy.

Doppler tętnic szyjnych trwa ok. 20 minut, badanie jest całkowicie bezbolesne.

Wykonanie badania może być utrudnione lub niemożliwe w przypadku świeżych ran, oparzeń szyi i innych tego rodzaju objawów.

Doppler tętnic szyjnych jest jednak badaniem nieinwazyjnym i bezpiecznym, dlatego też nie ma innych, szczególnych przeciwwskazań do jego wykonania.

Głównym celem badania jest wykrycie obecności zwężeń tętnic, które są związane z podwyższonym ryzykiem udaru mózgu.

USG żył szyjnych pozwala między innymi na:

• określenie i analizę przeszkód przepływu krwi, a także ich wielkości i lokalizacji,
• prognozowanie niebezpieczeństwa/ryzyka udaru ze względu na możliwość oceny rodzaju blaszki miażdżycowej,
• diagnostykę parametrów naczyniowych,
• ocenę szerokości tętnic i ciągłości ich ścian,
• określenie kierunku przepływu krwi,
• diagnozowanie ewentualnych nieprawidłowości w przepływie krwi.

USG tętnic szyjnych na NFZ wykonywane jest nieodpłatnie. Czy na badanie trzeba mieć skierowanie? Doppler żył szyjnych w ramach NFZ, przeprowadzany jest tylko na podstawie skierowania.

Badanie można jednak wykonać także prywatnie. Ile kosztuje Doppler tętnic szyjnych? Cena uzależniona jest od miasta, placówki, czy metody badania. Średnio za badanie należy zapłacić ok. 250 zł.