Zasada 6–8 tygodni: kiedy udać się do lekarza?
Jak podkreśla dr n. med. Aldona Stachura, chirurg plastyczna kierująca Oddziałem Chirurgii Plastycznej w Szpitalu św. Barbary w Sosnowcu, pojawienie się nowej zmiany nie powinno być powodem do paniki, ale wymaga czujności i spokojnej obserwacji.
– Należy podejść do dermatologa, wykonać badania dermatoskopowe zmian i określić sobie, czy to może być coś groźnego, bądź pójść za kolejne trzy miesiące i zweryfikować takie zmiany – wskazuje dr Stachura w rozmowie z PAP.
Głównym kryterium, które powinno skłonić nas do rezerwacji wizyty u dermatologa, jest czas utrzymywania się zmiany na skórze. Zwykłe stany zapalne, drobne ugryzienia czy podrażnienia po ukąszeniach owadów znikają zazwyczaj w ciągu kilku tygodni.
– Czasem są to jasne przebarwienia, a czasem są to zupełnie innego typu nowotwory. Więc jeżeli pojawia się u nas na skórze cokolwiek nowego i nie znika przez 6-8 tygodni, a powinno, bo zmiany zapalne zwykle po takim czasie stają się niewidoczne, to wtedy warto umówić się na wizytę dermatologiczną i to skontrolować – wyjaśnia lekarka.
Warto pamiętać, że nowotwory skóry to nie tylko czerniak. Często spotykane raki podstawnokomórkowe czy kolczystokomórkowe mogą przypominać niegojące się ranki, łuszczące się guzki albo różowe plamki.
Jeśli zmiana nie znika mimo leczenia zachowawczego, konieczna może okazać się konsultacja chirurgiczna. W takich przypadkach lekarze decydują o biopsji lub całkowitym wycięciu zmiany z marginesem tkankowym, co umożliwia poddanie jej badaniu histopatologicznemu.
Jak samodzielnie badać znamiona? Zasada ABCDE
Przy domowym przeglądzie skóry warto stosować prosty schemat pomocniczy stosowany przez dermatologów na całym świecie:
- A (Asymetria) – zmiana "przełamana" na pół nie tworzy dwóch jednakowych połówek.
- B (Brzegi) – krawędzie są nieregularne, poszarpane lub rozmyte.
- C (Cień/Kolor) – kolor jest niejednolity (różne odcienie brązu, czerni, czerwieni lub bieli).
- D (Duży rozmiar) – średnica znamienia przekracza 6 mm.
- E (Ewolucja) – znamię zmienia się w czasie (rośnie, swędzi, krwawi lub zmienia kształt).
Leki i słońce – skąd biorą się powakacyjne przebarwienia?
Nie wszystkie powakacyjne zmiany na skórze wynikają bezpośrednio z działania samego promieniowania UV. Bardzo częstą przyczyną przebarwień i odczynów alergicznych są leki oraz zioła przyjmowane podczas urlopu.
Niektóre substancje (np. popularne antybiotyki, leki przeciwbólowe z ketoprofenem, preparaty moczopędne, a także zioła takie jak dziurawiec) wchodzi w reakcje z promieniami słonecznymi, wywołując tzw. reakcje fototoksyczne lub fotoalergiczne. Efektem mogą być trudne do usunięcia plamy pigmentacyjne.
Całoroczna fotoprotekcja
Okres powakacyjny to także czas, w którym nasza naskórkowa bariera hydrolipidowa jest osłabiona. Skóra po intensywnej ekspozycji na słońce, słoną wodę czy wiatr bywa przesuszona i wiotka.
– Po pierwsze, należy obserwować zmiany, które się pojawiły, ale również natłuszczać skórę, odpowiednio ją nawilżać i nadal stosować fotoprotekcję, dlatego że nawet jeżeli nie widzimy słońca, nie oznacza to, że promieniowanie na nas nie działa – przypomina dr Stachura.
Rzeczywiście, niebezpieczne dla zdrowia skóry promieniowanie UVA przenika przez chmury i szyby okienne przez cały rok, przyspieszając procesy fotostarzenia i sprzyjając mikrouszkodzeniom DNA komórek skóry. Jesienna pielęgnacja powinna więc opierać się na nawilżaniu (kwas hialuronowy, ceramidy) oraz stałym stosowaniu kremów z filtrem SPF.
4,5 tys. chorych na czerniaka rocznie
W Polsce każdego roku diagnozuje się około 4,5 tysiąca przypadków czerniaka. Wcześnie wykryty nowotwór skóry daje bardzo wysokie szanse na całkowite wyleczenie. Dlatego coroczny powakacyjny przegląd znamion u dermatologa powinien stać się naszym stałym nawykiem zdrowotnym.
Żródło: PAP
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.