Wirusowe zapalenie wątroby - żółtaczka, przyczyny, objawy

Żółtaczka to główny objaw uszkodzenia lub zapalenia wątroby. Bardzo często terminu „żółtaczka” używa się jako synonimu zapalenia wątroby. Wirusowe zapalenie wątroby, w zależności od wirusa wywołującego wirusowe zapalenie wątroby, ma różne nasilenie, przebieg i możliwe powikłania. W każdym przypadku wirusowe zapalenie wątroby może być jednak skończyć się leczeniem szpitalnym.

Żółtaczka to charakterystyczny objaw uszkodzenia wątroby, oznacza on zażółcenie skóry, błon śluzowych, a także białek oczu, spowodowane nagromadzeniem się w organizmie bilirubiny. Może być wywołane zarówno przez wirusowe zapalenie wątroby zapalenie wątroby o innym podłożu, jak i marskość wątroby czy zamknięcie dróg żółciowych.

Z kolei wirusowe zapalenie wątroby to nazwa kilku podobnych chorób wywoływanych przez grupę wirusów hepatotropowych. Wirusy te mają jedną wspólną cechę: wywołują zapalenie wątroby.

Wyróżniamy kilka odmian wirusowego zapalenia wątroby, w zależności od wywołującego je wirusa:

• wirusowe zapalenie wątroby typu A,
• wirusowe zapalenie wątroby typu B,
• wirusowe zapalenie wątroby typu C,
• wirusowe zapalenie wątroby typu D,
• wirusowe zapalenie wątroby typu E.

Każde wirusowe zapalenie wątroby jest wywoływane jest przez innego wirusa. Oznacza to, że w zależności od konkretnego wirusa, różne będą:

• okres inkubacji (czas po zakażeniu a przed pojawieniem się pierwszych objawów),
• przebieg choroby,
• droga zakażenia,
• ryzyko komplikacji,
• ryzyko późniejszego nosicielstwa wirusa.

Drogi zakażenia wirusami zapalenia wątroby są różne, w zależności od rodzaju wirusowego zapalenia wątroby:

• wirusowe zapalenie wątroby typu A – żółtaczka tego typu to „choroba brudnych rąk”, występuje głównie w krajach biednych, przenosi się poprzez zakażoną wodę;
• wirusowe zapalenie wątroby typu B – zakażenia najczęściej pojawiają się podczas operacji chirurgicznych i zabiegów przerywających ciągłość tkanek, takich jak np. tatuowanie;
• wirusowe zapalenie wątroby typu C – żółtaczka tego typu jest najczęstsza w krajach rozwiniętych, do zakażenia dochodzi w szpitalach, podczas przetaczania krwi itp.;
• wirusowe zapalenie wątroby typu D – występuje razem z wirusowym zapaleniem wątroby typu B;
• wirusowe zapalenie wątroby typu E – wirus przenosi się poprzez wodę, nie występuje w Polsce.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• O czym świadczy powiększenie wątroby po wycięciu pęcherzyka żółciowego? - odpowiada lek. Tomasz Budlewski
• Co oznaczają problemy trawienne? - odpowiada mgr Maria Jagiełło
• Co oznacza trwale powiększona wątroba z następującą marskością? - odpowiada lek. Łukasz Wroński

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Wirusowe zapalenie wątroby może być pełnoobjawowe, skąpoobjawowe i bezobjawowe. Objawy prodromalne, czyli zwiastujące wirusowe zapalenie wątroby, często są niezbyt charakterystyczne. Po okresie inkubacji wirusowego zapalenia wątroby (trwającego od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od typu WZW), mogą pojawić się:

• objawy grypopodobne,
• niestrawność,
• nudności i wymioty.

Dopiero po takich zwiastunach pojawia się żółtaczka oraz towarzyszące jej objawy:

• ciemny kolor moczu,
• jasny kolor stolca,
• podwyższona temperatura,
• osłabienie,
• nudności,
• brak apetytu,
• podwyższenie enzymów wątrobowych we krwi.

Objawy żółtaczki mogą przejść po jakimś czasie. Oznacza to fazę przewlekłą, która może skutkować dalszym uszkodzeniem wątroby, nosicielstwem wirusa lub wyzdrowieniem. Nie należy jednak liczyć na samowyleczenie, gdyż wirusowe zapalenie wątroby, bez odpowiednich badań na rodzaj wirusa i leczenia może nawet doprowadzić do śmierci.

Najlepszą formą leczenia wirusowego zapalenia wątroby jest zapobieganie zachorowaniu. Profilaktyka żółtaczki to przede wszystkim szczepienia, a także zachowanie higieny osobistej. Jeśli już dojdzie do zakażenia wirusem, leczenie zwykle odbywa się w szpitalu, nawet w przypadku zapalenia wątroby o łagodnym przebiegu, takim jak przy wirusowym zapaleniu wątroby typu A.

Wirusowe zapalenie wątroby nie jest problemem, który można bagatelizować. Jeśli tylko pojawiają się takie objawy jak zażółcenie skóry i błoń śluzowych, należy jak najszybciej udać się do lekarza. Może od tego zależeć zarówno zdrowie, jak i życie. Naprawdę nie można lekceważyć tego wielkiego zagrożenia, jakim jest wirusowe zapalenie wątroby.

Źródła

1. Magdzik W., (red.), Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zapobieganie i zwalczanie, „Vesalius” Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne, Kraków 1993.
2. Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
3. Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
4. Boroń-Kaczmarska A. Choroby zakaźne w zarysie, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2004, ISBN 83-89318-35-0