Z witaminą młodości lepiej nie przesadzać. Nadmiar obciąża serce i zwiększa ryzyko krwawień

Z punktu widzenia fizjologii dorosły człowiek potrzebuje około 15 mg witaminy E dziennie, a większość tej ilości bez trudu można dostarczyć z dietą, jedząc orzechy, nasiona, oleje roślinne czy zielone warzywa liściaste. Tymczasem wiele suplementów zawiera kilkanaście razy więcej.

Jednym z najlepiej udokumentowanych zagrożeń związanych z wysokimi dawkami witaminy E jest zwiększone ryzyko krwawień. Nadmiar tej witaminy zaburza działanie witaminy K i funkcjonowanie płytek krwi, co utrudnia prawidłowe krzepnięcie. W praktyce może to oznaczać dłużej krwawiące rany, częste siniaki, krwawienia z nosa czy dziąseł, a w cięższych przypadkach także krwawienia wewnętrzne.

W skrajnych sytuacjach bardzo wysokie dawki, przekraczające 1000 mg dziennie, wiązano z ryzykiem udaru krwotocznego, czyli krwawienia do mózgu. Jest to stan bezpośrednio zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej pomocy medycznej.

Zobacz także: Groźny nadmiar witaminy. Może zniszczyć wątrobę i doprowadzić do udaru

Choć witamina E bywa postrzegana jako "witamina dla serca", badania kliniczne pokazały, że jej suplementacja w dużych dawkach może przynosić odwrotny efekt. U osób z chorobami serca, zwłaszcza po przebytym zawale, wysokie dawki witaminy E wiązano ze zwiększonym ryzykiem niewydolności serca.

Mechanizm tego zjawiska nie jest do końca wyjaśniony, ale sugeruje się, że nadmiar przeciwutleniaczy może zaburzać delikatną równowagę procesów zachodzących w mięśniu sercowym.

Duże badania populacyjne wykazały, że u zdrowych mężczyzn długotrwałe przyjmowanie wysokich dawek witaminy E wiązało się ze zwiększonym ryzykiem raka prostaty. Jednym z możliwych wyjaśnień jest to, że nadmiar silnych antyoksydantów może hamować naturalne mechanizmy eliminowania uszkodzonych komórek, co sprzyja ich niekontrolowanemu namnażaniu.

Witamina E może wchodzić w istotne interakcje z wieloma lekami. Szczególnie problematyczne jest jej łączenie z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi, ponieważ dodatkowo zwiększa ryzyko krwawień.

Może także osłabiać działanie statyn, wpływać na skuteczność chemioterapii i radioterapii oraz zaburzać poziomy leków immunosupresyjnych stosowanych po przeszczepach. Ryzyko takich interakcji rośnie już przy dawkach rzędu 180-268 mg dziennie, czyli takich, jakie zawierają popularne suplementy oznaczone jako 400 IU.

W fizjologicznych ilościach witamina E wspiera układ odpornościowy, ale w bardzo wysokich dawkach może go osłabiać. Obserwowano, że nadmiar witaminy E pogarsza odpowiedź immunologiczną i wydłuża czas powrotu do zdrowia po infekcjach.

Dodatkowo długotrwałe przyjmowanie wysokich dawek może zaburzać wchłanianie innych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, w tym witamin A, D i K. Niedobory tych składników sprzyjają osłabieniu kości i zwiększają ryzyko złamań.

U osób zdrowych niedobór witaminy E występuje rzadko. Dotyczy głównie pacjentów z zaburzeniami wchłaniania tłuszczów, na przykład w przebiegu choroby Crohna czy mukowiscydozy. W takich przypadkach stosuje się specjalne, rozpuszczalne w wodzie formy witaminy E, zawsze pod kontrolą lekarza.

Warto pamiętać, że już standardowa multiwitamina często dostarcza niemal całej dziennej porcji tej witaminy. Dodanie do niej osobnego suplementu z witaminą E może szybko doprowadzić do przekroczenia bezpiecznych poziomów.

W przypadku witaminy E więcej nie znaczy lepiej. To przykład suplementu, który bez wyraźnych wskazań medycznych może przynieść więcej szkody niż pożytku, zwłaszcza gdy jest stosowany rutynowo i bez kontroli.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. NIH