Zakażenie brodawki piersi

W przeważającej części przyczyną zakażenia jest infekcja gronkowcem złocistym. Czasami brodawkę atakują paciorkowce lub pałeczka okrężnicy. Źródłem bakterii jest jama ustna noworodka, który „otrzymał” bakterie od swojej mamy lub personelu szpitalnego (gronkowiec bytuje często w jamie nosowej i w gardle).

Zakażenie rozpoczyna się zazwyczaj podczas karmienia. Drobnoustroje wnikają przez drobne uszkodzenia i pęknięcia brodawki sutkowej. Dalej wędrują drogą naczyń chłonnych, szerząc się w tkance łącznej i następnie w gruczole. Z czasem bakterie docierają do kanalików mlecznych, gdzie znajdują wspaniałą pożywkę w postaci mleka. Zazwyczaj zapalenie dotyczy jednej piersi i umiejscawia się w zewnętrznej części gruczołu (kwadranty zewnętrzne). Czasami naciek zapalny tworzony jest u podstawy brodawki sutkowej.

• ból piersi, który początkowo może być niewielki i ograniczony jest do jednego miejsca (nie cała pierś, tylko jej fragment),
• gorączka – może być pierwszym objawem zapalenia,
• zaczerwienienie i ocieplenie skóry – zazwyczaj pojawia się później niż bóle i gorączka,
• tworzenie twardego nacieku i następnie utworzenie ropnia,
• powiększenie piersi.

Infekcję piersi sugeruje wzrostu temperatury koło drugiego tygodnia połogu, nawet jeśli nie są widoczne zmiany na piersiach.

Metody fizykalne mogą być skuteczne tylko na początku infekcji:

• stosuje się zimne okłady,
• unieruchomia się pierś tak, aby nie poruszała się podczas ruchów kobiety,
• hamowuje się laktację, czyli wytwarzania mleka – należy je rozpocząć po wystąpienia pierwszych objawów. Podawany jest lek zmniejszający wydzielanie prolaktyny, hormonu przysadki pobudzającego piersi do tworzenia mleka w gruczołach mlecznych – bromokryptynę.

Jeśli leczenie to rozpoczęte jest na samym początku infekcji, może być wystarczające do zatrzymania zapalenia piersi i nie jest konieczne żadne inne postępowanie. Należy w trakcie przyjmowania leku opróżniać pierś z pokarmu – później w wielu przypadkach jest możliwy powrót do karmienia piersią. Jeśli powyższe leczenie nie odniosło skutku, konieczne jest podanie antybiotyków doustnie. W przypadku utworzenia nacieku zapalnego stosuje się ciepłe okłady, które przyspieszają upłynnienie twardego nacieku zapalnego. Jeśli w piersi utworzył się ropień konieczne jest leczenie chirurgiczne – nacięcie ropnia i odprowadzenie ropnej wydzieliny.

• zbyt rzadkie karmienie piersią,
• nieprawidłowe przystawianie dziecka do piersi,
• zbyt duża ilość wytwarzanego mleka (zaburzenia hormonalne, za duże stężenie prolaktyny),
• uszkodzenie brodawki sutkowej,
• nieprawidłowa higiena brodawki sutkowej,
• choroba matki lub dziecka,
• ucisk, otarcia piersi (niedopasowany, za mały biustonosz),
• stres, osłabienie matki.

Zapalenie piersi może się także przydarzyć kobietom, które nie karmią. Objawy i postępowanie jest podobne jak w przypadku schorzenia występującego podczas połogu. Czynnikami sprzyjającymi zapaleniu są zaburzenia hormonalne i wysoki poziom prolaktyny.

Choroba Pageta to szczególna postać raka brodawki sutkowej, współistnieje często z rakiem piersi. Tworzy czerwone ognisko, które może się złuszczać i tworzyć wysięk. Jest wyraźne odgrodzone od zdrowej otaczającej skóry. Brodawka sutkowa często jest wciągnięta. Wraz z rozwoje raka może powstać ognisko martwicy i naciek gruczołu sutkowego.

Źródła

1. Deptała A. Onkologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3225-3
2. Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
3. Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6
4. Opala T. Ginekologia - podręcznik dla położnych, pielęgniarek i fizjoterapeutów, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3353-5