Trwa ładowanie...

Zanik wieloukładowy – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Zanik wieloukładowy jest sporadycznym schorzeniem neurologicznym, który manifestuje się zwykle w szóstej dekadzie życia. To choroba zwyrodnieniowa będąca odmianą parkinsonizmu atypowego. Zarówno jej diagnostyka, jak i leczenie są trudne. Co warto wiedzieć?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

spis treści

1. Co to jest zanik wieloukładowy?

Zanik wieloukładowy (MSA, multiple system atrophy) należy do schorzeń neurozwyrodnieniowych. Z uwagi na podobieństwa do choroby Parkinsona, zaliczana bywa do tak zwanych atypowych parkinsonizmów.

Według niektórych specjalistów termin ten jest o wiele szerszy i oznacza grupę chorób ośrodkowego układu nerwowego, w których występują liczne zaburzenia, między innymi układu moczowego i wegetatywnego.

2. Przyczyny zaniku wieloukładowego

Zanik wieloukładowy jest schorzeniem samoistnym, zwykle sporadycznym, o bardzo rzadkim występowaniu rodzinnym. W etiologii wskazuje się na wpływ czynników środowiskowych. U chorych na MSA stwierdzano większe narażenie na metale ciężkie, pestycydy i rozpuszczalniki organiczne.

Przyczyną objawów zaniku wieloukładowego są zmiany zachodzące w tkance nerwowej. Istotą choroby jest postępująca utrata neuronów oraz oligodendrocytów.

Zanik wieloukładowy jest chorobą rzadką. Częstość jego występowania w populacji ocenia się średnio na 5/100 000 osób. Występuje z jednakową częstością u obu płci. Typowo MSA pojawia się pomiędzy 50. a 60. rokiem życia.

3. Objawy zaniku wieloukładowego

Choroba cechuje się zróżnicowanym obrazem klinicznym, z objawami zespołu parkinsonowskiego, zaburzeń występujących typowo przy uszkodzeniu móżdżku oraz zaburzeń układu autonomicznego o różnym stopniu nasilenia. Czasem przypomina chorobę Parkinsona.

Według obowiązującej klasyfikacji MSA dzieli się na dwa podtypy:

  • MSA-P (MSA- Parkisonism), gdy przeważa zespół parkinsonowski,
  • MSA-C (MSA- Cerebellar), gdy przeważa zespół móżdżkowy.
  • U osób chorych na MSA obserwuje się różne objawy, takie jak:

  • spowolnienie ruchowe,

  • problemy z utrzymaniem równowagi, brak koordynacji ruchów utrudniający chód,
  • sztywność mięśni,
  • drżenie,
  • zaburzenia koordynacji ruchowej (ataksja),
  • objaw krzywej wieży w Pizie, czyli przechylanie tułowia w jedną stronę,
  • zaburzenia potliwości, zaburzenia regulacji temperatury ciała,
  • niedociśnienie ortostatyczne, czyli nagły spadek ciśnienia po zmianie pozycji ciała z leżącej lub siedzącej na stojącą. Może to prowadzić do omdleń i upadków,
  • impotencja,
  • zaburzenia erekcji,
  • oczopląs,
  • zaburzenia mowy,
  • zaburzenia oddawania moczu,
  • problemy z oddychaniem podczas snu,
  • suchość w jamie ustnej.

4. Diagnostyka i leczenie MSA

Diagnostyka zaniku wieloukładowego opiera się na wnikliwym i szczegółowym wywiadzie z pacjentem oraz badaniu neurologicznym. Poza objawami klinicznymi, z uwzględnieniem objawów ostrzegawczych (red flags), ważną rolę odgrywają badania neuroobrazowe oraz ocena układu autonomicznego. W rozpoznaniu pomagają różne badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny głowy.

Duże znaczenie ma także diagnostyka różnicowa, ponieważ objawy i dolegliwości związane z zanikiem wieloukładowym obserwuje się w przypadku choroby Parkinsona, chorobach demielinizacyjnych, zakażeniach ośrodkowego układu nerwowego czy schorzeniach prionowych, guzach mózgu, wodogłowiu lub przewlekłym krwiaku wewnątrzczaszkowym.

Trudności różnicowe wynikają z podobieństwa obrazu klinicznego w początkowym stadium MSA do innych zespołów parkinsonowskich. To dlatego rozpoznanie zaniku wieloukładowego zwykle zostaje ustalone dopiero w zaawansowanym okresie choroby.

Leczenie ma charakter objawowy, brak leczenia przyczynowego. Terapia farmakologiczna jest niestety mało skuteczna. U chorych z MSA wskazane jest podjęcie próby leczenia preparatami lewodopy, ponieważ u niektórych pacjentów obserwuje się przemijającą poprawę po ich zastosowaniu.

Początkowe objawy zaniku wieloukładowego mogą być niecharakterystyczne i bardzo dyskretne. Choroba cechuje się jednak szybkim narastaniem objawów i niekorzystnym rokowaniem. Typowe jest, że z czasem dochodzi do stałego pogarszania się stanu pacjenta. Obserwuje się coraz większy stopień niepełnosprawności, stąd duże znaczenie w leczeniu ma fizjoterapia. Stosuje się rehabilitację, ale i ćwiczenia logopedyczne oraz profilaktykę spadków ciśnienia tętniczego krwi. Bardzo ważna jest pomoc i wsparcie. Całkowite wyleczenie zaniku wieloukładowego nie jest możliwe. Celem terapii jest przede wszystkim poprawa jakości życia pacjenta oraz jego najbliższych.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.