Badanie ciśnienia ocznego

Badanie ciśnienia ocznego, czyli tonometria, polega na pomiarze ciśnienia wewnątrzgałkowego. Prawidłowe wykonanie zależy od równowagi pomiędzy produkcją cieczy wodnistej, a jej odpływem z gałki ocznej do krwiobiegu. Podwyższenie ciśnienia ocznego może powodować jaskrę. Nieleczona jaskra może prowadzić do utraty wzroku, natomiast niskie ciśnienie wewnątrzgałkowe często towarzyszy m.in. urazom oka, zanikom gałki ocznej, stanom zapalnym naczyniówki oraz cukrzycy.

Wskazania i przebieg badania ciśnienia ocznego

Takie badanie okulistyczne jest szczególnie zalecane w przypadku osób, które uskarżają się na bóle głowy, bóle okolicy oczodołu lub oka.

Badania kontrolne powinno wykonywać się powyżej 40. roku życia u osób z nadwzrocznością, gdyż wtedy gałki oczne są małe i istnieją skłonności do jaskry. Badanie to zalecane jest także ludziom z rozpoznaną przynajmniej jedną z wielu chorób okulistycznych, w przebiegu których dochodzi do rozwoju jaskry wtórnej.

Pomiar ciśnienia ocznego wykonuje się na dwa sposoby: metodą impresyjną lub aplanacyjną.

  • Metoda impresyjna (wgłębiająca) polega na badaniu stopnia oporu rogówki pod wpływem ucisku metalowego trzpienia o określonym ciężarze. Gdy ciśnienie wewnątrzgałkowe jest wysokie, opór rogówki jest większy i trzpień niewiele ją odkształci, natomiast w przypadku niskiego ciśnienia trzpień pod wpływem ciężaru odkształca bardziej rogówkę. Do przeprowadzenia badania stosuje się tonometr Schiotza. Przed wykonaniem zabiegu należy znieczulić oczy kroplami ze środkiem miejscowo znieczulającym na czas około 10 minut. Badany leży, a jego wzrok ma być skierowany przed siebie, ułatwia to prawidłowe, prostopadłe ustawienie tonometru na środku rogówki.
    Pacjent nie powinien zaciskać powiek, ponieważ wpływa to na wzrost ciśnienia ocznego i fałszuje wyniki badania.
  • Metoda aplanacyjna (spłaszczająca) charakteryzuje się tym, że pacjent jest badany na siedząco, po znieczuleniu oka kroplami z dodatkiem barwnika. Badanie polega na określeniu wielkości spłaszczenia rogówki pod wpływem określonej siły. Badany siedzi przy lampie szczelinowej. W lampę wmontowany jest tonometr aplanacyjny, tzw. tonometr Goldmanna. Pacjent opiera się o podpórki i patrzy we wskaźnik. W momencie kontaktu głowicy tonometru z rogówką, powstają półokręgi warstwy płynu łzowego, które fluoryzują w niebieskim świetle.

Wyniki badań podaje się w mmHg.

Przygotowanie i powikłania badania ciśnienia ocznego

Przed badaniem oczu należy zmyć makijaż i poinformować okulistę o ewentualnym uczuleniu na lignokainę i inne leki znieczulające oraz o przypadkach jaskry w rodzinie. Trzeba też zdjąć szkła kontaktowe i poluzować ubranie w okolicy szyi. Wyniki badania są najbardziej miarodajne, jeśli pacjent nie wypił więcej niż dwie szklanki płynów 4 godziny przed badaniem. Nie należy też pić alkoholu w ciągu 12 godzin przed tonometrią ani palić marihuany w ciągu doby poprzedzającej badanie.

Należy także liczyć się z możliwością wystąpienia powikłań po badaniu oczu. Może to być uczulenie na środek znieczulający, objawiające się zaczerwienieniem, swędzeniem czy pojawieniem się obrzęku. Gdy badanie wykonywane jest zbyt długo, może dojść do wysychania rogówki, w wyniku tego dochodzi do przymglonego widzenia. Ustępuje to jednak samoistnie po pewnym czasie.

Badanie oczu nie jest szczególnie przyjemne, ale warto regularnie sprawdzać, czy nie zaszły zmiany pogarszające wzrok. Zaniedbywanie profilaktyki może skutkować poważnymi chorobami oczu.

Przypisy
Kański J.J., Nischal K. Okulistyka. Objawy i różnicowanie, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-60-2
Kański J.J. Okulistyka kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-120-4
Misiuk-Hojło M. (red.), Badania okulistyczne, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-25-7

Artykuły Badanie ciśnienia ocznego

Nadciśnienie oczne to przypadłość, która może przyczynić się do rozwoju jaskry. Jakie są przyczyny wysokiego ciśnienia wewnątrzgałkowego?

Nadciśnienie oczne

Badanie dna oka, tj. badanie tylnego odcinka oka, jest jednym z podstawowych badań okulistycznych . Odbywa się za pomocą wziernika ocznego. Zgodnie z zasadą optyki, obraz oglądany przez okulistę ...

Ocena dna oka to podstawowe badanie narządu wzroku. Tylny odcinek dna oka ocenia się za pomocą wziernika ocznego. Urządzenie emituje światło, które przechodzi przez ciało szkliste, soczewkę i oświetla dno oka. Badanie dna oka pozwala ocenić również naczynia krwionośne siatkówki i tarczę nerwu wzrokowego.<br />
<br />
Oflalmoskopia pozwala na rozpoznanie zwyrodnienia plamki żółtej i błony naczyniowej. Diagnozuje również choroby ogólnoustrojowe, m.in.: cukrzycę, miażdżycę i nadciśnienie tętnicze. Badanie jest nieinwazyjne i bezbolesne, skierowane do każdego w celu profilaktycznego badania wzroku. U dzieci pozwala rozpoznać zeza, jest niezbędne w badaniu wcześniaków. Dzięki systematycznej ocenie dna oka można rozpoznawać różne schorzenia, zwłaszcza choroby plamki, nerwu wzrokowego i ciałka szklistego.

Badanie wad refrakcji oka pomaga w ocenie wady wzroku określanej w dioptriach. Wyniki badania pozwalają na dobranie odpowiednich okularów oraz umożliwiają stwierdzenie zmian chorobowych oczu. ...

Osoby przed 40. rokiem życia przynajmniej raz na 2 - 3 lata powinny być przebadane przez okulistę. Osoby starsze, nawet jeśli nie odczuwają żadnych dolegliwości ze strony narządu wzroku, raz na ...

Na zdjęciu widoczny przyrząd do badania ciśnienia oka.

Jaskra to choroba oczu, która powoduje uszkodzenie nerwu optycznego i może doprowadzić do całkowitej utraty wzroku przez chorego. Jakie są rodzaje jaskry?

Jaskra jest chorobą przewlekłą. Przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo. Szacuje się, iż nawet do 80 % osób nią dotkniętych nie wie, że choruje na jaskrę. Badania na jaskrę Niezmiernie istotne ...

Diagnostyka jaskry

Ciśnieniem tętniczym nazywamy nacisk, jaki wywiera krew na ścianki tętnic. Mówimy o ciśnieniu skurczowym i rozkurczowym. Podział ten związany jest z pracą serca, z jego kurczeniem się i ...

Pomiar ciśnienia wykonywany w obszarze tętnicy ramieniowej.

Badania profilaktyczne, zwane także przesiewowymi lub screeningowymi , mogą pozwolić ustrzec się wielu groźnych chorób i długo cieszyć się dobrym zdrowiem. Kiedy je wykonywać – najlepiej ustalić z ...

Po prawej widać próbkę ze świeżo pobraną krwią, natomiast po lewej krew z dodatkiem substancji mającej na celu zapobiegnięcie krzepnięciu, przez co wyodrębnione zostało jaśniejsze osocze.

Badanie tylnego odcinka oka (nazywane również oftalmoskopią lub fundoskopią) to badanie, dzięki któremu można ocenić dno oka oraz ciało szkliste. Podczas wykonywania go możliwe jest przyjrzenie ...

Fluoroangiografia to inaczej angiografia fluoresceinowa. Jest to badanie kontrastowe naczyń krwionośnych. Głównie obejmuje dno oka . Przeprowadza się je po wcześniejszym dożylnym podaniu barwnika ...

Czarno-biały obraz siatkówki oka powstały w efekcie angiografii fluoresceinowej.

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego polega na pobraniu go przez wkłucie igły punkcyjnej do kanału kręgowego. Płyn poddawany jest ocenie pod względem właściwości fizycznych, chemicznych i ...

Nakłucie lędźwiowe polega na wprowadzeniu igły w odcinku lędźwiowym kręgosłupa.

Celem leczenia jaskry jest zahamowanie uszkodzenia nerwu wzrokowego w takim stopniu, aby chory zachował użyteczną ostrość widzenia do końca życia. Rozpoznanie, a nieleczenie jaskry prowadzi ...

Laserowe leczenie jaskry

Najważniejszą przyczyną jaskry jest nadciśnienie oczne. Powoduje ono uszkodzenie nerwu optycznego.

Przyczyny jaskry

W 2001 roku w Polsce wprowadzono program przesiewowego badania słuchu u noworodków. Było to możliwe dzięki sprzętowi zakupionemu przez Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. Polska jest jednym z ...

Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu (inaczej uroflowmetria) to badanie diagnostyczne w zaburzeniach oddawania moczu. Można dzięki niemu ocenić funkcjonowanie mięśni odpowiedzialnych ...

Badanie izotopowe wątroby służy do uzyskania jej obrazu. Do tego rodzaju zabiegów zaliczamy statyczną scyntygrafię wątroby, scyntygrafię dróg żółciowych oraz scyntygrafię naczyniaków wątroby. ...

Urządzenie służące do przeprowadzania scyntygrafii.

Badanie uszu (otoskopia) polega na obejrzeniu go przez lekarza za pomocą otoskopu. Badane jest wnętrze uszu, tj. przewód słuchowy od małżowiny usznej do miejsca, gdzie występuje błona bębenkowa. ...

Ostry atak jaskry jest stanem, który wymaga możliwie szybkiej hospitalizacji chorego.

Ostry atak jaskry

Alergia (inaczej nazywana uczuleniem lub nadwrażliwością) to patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na alergen. Polega ona na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych ...

Skórne testy alergiczne pomagają w diagnozowaniu uciążliwych alergii. W zależności od rodzaju przeprowadzanych testów można określić alergię na kurz, sierść, pyłki, pokarmy, a nawet alergię na metale.

Cynk pełni w organizmie wiele ważnych funkcji. Jego źródłem w diecie są ryby , mięso , jajka, warzywa , ziarna i mleko. Niedobór cynku we krwi może być niebezpieczny dla zdrowia, dlatego też, w ...

Badania

Zdrowie

Pytania do eksperta

Interpretacja wyników badania RTG kręgosłupa u czterdziestolatka

Otrzymałem wynik badania RTG kręgosłupa LS - 2 proj. dn. 05.02.2012 r. Wyrównana fizjologiczna lordoza lędźwiowa przy większym kącie ustawienia kości krzyżowej. Spina bifida w odcinku S. Wysokość trzonów L zachowana. Nieznaczne zwężenie przestrzeni międzykręgowej L5-S1, z kręgozmykiem na ok. 4-5 mm i przerwaniem ciągłości łuków tylnych L5. Wielopoziomowe zmiany przeciążeniowe w stawach ...
Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Interpretacja wyniku posiewu kału u trzydziestolatki

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Interpretacja wyniku badania na cytomegalowirus

Odpowiada: lek. med. Aneta Zwierzchowska

Interpretacja wyniku badania Gdx

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »