Badanie dna oka

Badanie dna oka (oftalmoskopia), tj. badanie tylnego odcinka oka, jest jednym z podstawowych badań okulistycznych. Odbywa się za pomocą wziernika ocznego (oftalmoskopu). Zgodnie z zasadą optyki, obraz oglądany przez okulistę jest odwrócony. Dno oka pozwala obejrzeć nieinwazyjnie naczynia krwionośne oraz ocenić tarczę nerwu wzrokowego. Dzięki temu oftalmoskopia pozwala wykryć wiele chorób, także na wczesnym ich etapie.

Spis treści:
  1. 1. Metody badania dna oka
  2. 2. Wskazania do badania dna oka
  3. 3. Przebieg i powikłania badania dna oka

1. Metody badania dna oka

Wyróżnia się trzy metody przeprowadzania badania dna oka. Są to:

  • oftalmoskopia bezpośrednia - badanie przeprowadza lekarz trzymając wziernik przed własnym okiem i zbliżając go do oka chorego. Pacjent znajduje się w ciemnym pokoju. Na polecenie lekarza patrzy się w różnych kierunkach, aby można było ocenić żądane miejsce dna oka,
  • oftalmoskopia pośrednia - przeprowadza się przy użyciu soczewki skupiającej o dużej sile, którą lekarz trzyma prze okiem badanego w odległości jej ogniskowej. Lekarz obserwuje obraz odwrócony i powiększony, który powstaje w płaszczyźnie soczewki trzymanej przed okiem badanego,
  • Trójlustro Goldmanna- jest metodą włożenia na znieczuloną wcześniej rogówka trójlustra, które posiada w polu centralną soczewkę skupiającą otoczoną przez trzy lustra.

2. Wskazania do badania dna oka

Badanie dna oka należy wykonać w przypadku:

Badanie okulistyczne jest wykonywane na zlecenie lekarza, może być zwykłym badaniem kontrolnym, wykonuje się je zawsze u wcześniaków.

Objawy oczne pojawiają się także w przebiegu wielu schorzeń ginekologicznych, dermatologicznych, immunologicznych, hematologicznych, endokrynologicznych, infekcyjnych czy dotyczących przewodu pokarmowego. Dlatego też, zawsze w tego typu przypadkach powinno wykonać się badanie dna oka.

Kardiolodzy często kierują na badanie dna oka, aby ocenić zaawansowanie uszkodzeń narządów u chorych na nadciśnienie tętnicze oraz cukrzycę. Okulista może wykryć zmiany na dnie oka wskazujące na powyższe choroby, a także stwierdzić zmiany miażdżycowe czy zatory charakterystyczne dla zapalenia wsierdzia.

Zmiany w obrębie tętniczek siatkówki oraz tarczycy nerwu wzrokowego należą do powikłań nadciśnienia tętniczego. Ponadto zmiany w obrębie naczyń dna oka odzwierciadlają stopień zmian naczyniowych w innych narządach. Regularna kontrola dna oku u chorego z nadciśnieniem tętniczym pozwala ocenić postęp choroby i skuteczność stosowanego leczenia. W tym celu używa się klasyfikacji Keitha i Wegenera, określającej stadia zmian naczyniowych na dnie oka. We wczesnym okresie stwierdza się pogrubienie ścian naczyń - sklerotyzację. W późniejszym charakterystyczny jest objaw Gunna - poszerzenie naczyń żylnych powyżej uciskającego je stwardniałego i zwężonego naczynia tętniczego. Podczas dramatycznego wzrostu ciśnienia może dojść do obrzęku tarczycy nerwu wzrokowego.

Badanie dna oka ma zasadnicze znaczenie w diagnostyce wielu chorób. Dzięki niemu można rozpoznać większość schorzeń oka, zwłaszcza jego siatkówki (np. choroby plamki), błony naczyniowej (zapalenie, nowotwory), nerwu wzrokowego (zapalenie, jaskra) i ciałka szklistego (wylew krwi, zmętnienie).

3. Przebieg i powikłania badania dna oka

Ocena dna oka Odtwórz wideo
Ocena dna oka Ocena dna oka to podstawowe badanie narządu wzroku. Tylny odcinek...

Badanie okulistyczne dna oka dokonuje się za pomocą oftalmoskopu, który składa się z czterech soczewek, pozwalających skorygować wadę wzroku badanego. Aby zbadać oko, okulista wprowadza przez wziernik wiązkę światła, które po przejściu przez soczewkę naświetla dno oka. Powiększenie obrazu utrzymuje się za pomocą soczewki skupiającej, ustawionej przed okiem pacjenta.

Przy badaniu wziernikiem lekarz siedzi naprzeciwko chorego i kieruje światło wziernikiem w źrenicę badanego oka, przesuwając się możliwie jak najbliżej pacjenta na odległość 3 cm od rogówki. Na polecenie okulisty należy patrzeć w innych kierunkach, aby można było ocenić żądane miejsce dna oka.

Pacjent może czuć się zaślepiony w wyniku światła wziernika, które samoistnie przechodzi po krótkiej chwili. Niekiedy mogą wystąpić powikłania po leku rozszerzającym źrenicę u pacjentów z niewykrytą jaskrą zamkniętego kąta przy prawidłowym ciśnieniu oka. Czasami może boleć głowa oraz nastąpić pogorszenie widzenia. Po badaniu tylnego odcinka oka mogą wystąpić nudności i wymioty. Gałka oczna jest twarda z powodu wysokiego ciśnienia ocznego. Atak może nastąpić po podaniu leku rozszerzającego źrenicę. W takim przypadku należy zgłosić się do lekarza, który przerwie atak. W przeciwnym razie jego długotrwały przebieg może zakończyć się ślepotą oka.

Bibliografia

  • Misiuk-Hojło M. (red.), Badania okulistyczne, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-25-7
  • Kański J.J. Diagnostyka kliniczna w okulistyce, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60290-84-2
  • Kański J.J. Okulistyka kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-120-4
  • Bolton A., Kański J.J. Ilustrowane wykłady z okulistyki, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2004, ISBN 83-89009-03-X

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Badanie dna oka i ból oka

Witam. Lekarz podczas badania dna oka zdiagnozował u mnie druzy. Uzyskałem, już informację iż raczej nie jest to niebezpieczne ale mam inne pytanie.Cała wizyta spowodowana była bólem oka - lekarze nic nie znaleźli i powiedzieli że nie ejst to powiązane...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 3 odpowiedzi Badanie dna oka a choroby układu krążenia ~:

czy podczas badania dno oka można zobaczyć czy coś niedobrego dzieje się z sercem i układem krążenia dziękuje za odpowidz

pokaż 5 następnych

Artykuły Badanie dna oka

Przygotowanie do badania dna oka
Badanie dna oka Przygotowanie do badania dna oka

Badanie dna oka to obecnie jedno z podstawowych badań okulistycznych, którego celem jest ocena stanu narządu wzroku ... lub jaskrze występującej rodzinnie. Jakimi metodami bada się dno oka? Badanie dna oka można przeprowadzić za pośrednictwem kilku metod ... ównież badanie dna oka w lampie trójlustrze Goldmanna. Jest to metoda polegająca na założeniu na znieczuloną wcześniej rog ... , badanie dna oka, Badania...

Ocena dna oka Odtwórz wideo
Badanie dna oka Ocena dna oka

Ocena dna oka to podstawowe badanie narządu wzroku. Tylny odcinek dna oka ocenia się za pomocą wziernika ocznego. Urządzenie emituje światło, które przechodzi przez ciało szkliste, soczewkę i oświetla dno oka. Badanie dna oka pozwala ocenić również naczynia krwionośne siatkówki i tarczę nerwu wzrokowego. Oflalmoskopia pozwala na rozpoznanie zwyrodnienia plamki żółtej i błony naczyniowej. Diagnozuje również choroby ogólnoustrojowe, m.in.

Badanie DNA
Badania Badanie DNA

DNA, czyli kwas deoksyrybonukleinowy, jest miejscem zapisu genów. To właśnie ciąg zasad w niciach DNA zawiera pełen projekt żywego organizmu, czyli materiał genetyczny. To w DNA zapisane są informacje o tym jaki mamy kolor oczu i włosów,...

Badanie tylnego odcinka oka
Badania Badanie tylnego odcinka oka

Badanie tylnego odcinka oka (nazywane również oftalmoskopią lub fundoskopią) to badanie, dzięki któremu można ocenić dno oka oraz ciało szkliste. Podczas wykonywania go możliwe jest przyjrzenie się naczyniom krwionośnym oraz nerwowi wzrokowemu,...

Badanie przedniego odcinka oka
Badania Badanie przedniego odcinka oka

Badanie przedniego odcinka oka wykonuje się za pomocą lampy szczelinowej, inaczej zwanej biomikroskopem. Składa się ona z dwóch zasadniczych części - oświetlających szczelinę świetlną oraz powiększających badany obraz (mikroskop). Lampa szczelinowa...

Badania Badanie wad refrakcji oka

Badanie wad refrakcji oka pomaga w ocenie wady wzroku określanej w dioptriach. Wyniki badania pozwalają na dobranie odpowiednich okularów oraz umożliwiają stwierdzenie zmian chorobowych oczu. Badanie przeprowadza się w przypadku słabej ostrości...

Dna moczanowa
Ortopedia i reumatologia Dna moczanowa

Dna moczanowa, czyli podagra, to choroba zapalna stawów. Jest spowodowana wytrącaniem się w płynie stawowym lub innych tkankach kryształków kwasu moczowego. Początkowo pojawia się stan zapalny, a następnie choroba zwyrodnieniowa. Dna moczanowa...

Co to są mięśnie dna miednicy? Odtwórz wideo
Anatomia intymna kobiety Co to są mięśnie dna miednicy?

Mięśnie miednicy stanowią podporę dla innych narządów. Jeżeli zaś chodzi o ich dno, zwane także przeponą, to tworzą ją następujące mięśnie: mięsień poprzeczny głęboki krocza, którego funkcją jest stabilizacja cewki moczowej (u kobiet jest...

Dna moczanowa Dna moczanowa - objawy i leczenie

Dna moczanowa to choroba powodująca ostre zapalenie stawów obwodowych. Często towarzyszy jej hiperurykemia, która sprawia, że kwas moczowy zwiększa swoją ilość w organizmie kilkukrotnie. Dna moczanowa powoduje ostry ból stawów...

Zabiegi Podniesienie dna zatoki szczękowej

Podniesienie dna zatoki szczękowej jest zabiegiem wykonywanym zwykle przed leczeniem implantologicznym. Bardzo często po usunięciu zęba zdarza się, że warstwa kostna tworząca dno zatoki szczękowej i stanowiąca jednocześnie wyrostek zębodołowy szczęki...

pokaż 10 następnych