Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Badanie cytologiczne w ginekologii (cytologia)

http-www-shutterstock-com-pl-pic-111080792-stock-photo-beautiful-blonde-woman-laying-on-white-bed-and-touching-her-leg-html-src-qd8zugg1xlnrpfyrzymssg-5-75_6b7a.jpg
Zdjęcie kobiety / Shutterstock

Badanie cytologiczne (cytologia) jest jednym z elementarnych badań w ginekologii. Pozwala na ocenę mikroskopijną komórek nabłonka pokrywającego część szyjki macicy pod względem stopnia zagrożenia rozwoju nowotworu. Cytologia może być wykonywana bez zlecenia lekarza. Badanie cytologiczne powinno być regularnie powtarzane od czasu rozpoczęcia współżycia płciowego. Wszystkie kobiety po 25. roku życia powinny wykonywać cytologię przynajmniej raz na trzy lata – takie zalecenie dotyczy masowych badań przesiewowych, czyli tzw. skryningu raka szyjki macicy. U kobiet z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia raka szyjki macicy badania należy powtarzać częściej.

1. Charakterystyka badania cytologicznego

Badanie cytologiczne rozpoczęto przeprowadzać w latach czterdziestych ubiegłego wieku. Ówczesna klasyfikacja jest obecnie niewystarczająca, dlatego zaproponowano klasyfikację, którą określa się jako system Bethesda. Przy podawaniu wyniku cytologicznego system Bethesda zaleca określenie, czy rozmaz zawiera odpowiedni materiał do oceny (świadczy o tym ilość materiału oraz obecność komórek z kanału szyjki macicy, gdzie najczęściej podstępnie rozwija się 70% raków szyjki macicy), ogólne stwierdzenie, czy obraz cytologiczny jest prawidłowy, czy nie, oraz dokładny opis stwierdzanych zmian zgodnie z obowiązującą terminologią (określenie rodzaju zakażenia, zmian reparacyjnych, obecności nieprawidłowych komórek nabłonkowych, komórek innych nowotworów oraz ocenę stanu hormonalnego pacjentki).

Wymaz z szyjki macicy - zdjęcia

Wymaz z szyjki macicy wykonany metodą ginekologiczną.

Przed badaniem cytologicznym nie ma konieczności wykonywania innych badań. Cytologię najlepiej wykonać pomiędzy 10 a 18 dniem cyklu, nie zaleca się jej wcześniej niż w 4. dniu po miesiączce i nie później niż 4 dni przed następną miesiączką. Każda kobieta, która rozpoczęła współżycie seksualne powinna je przeprowadzać: najpierw raz w roku przez 3 - 4 lata, a później nie rzadziej niż co trzy lata. Jeżeli kobieta była już w ciąży, dwa razy powinna wykonywać badanie w I i III trymetrze ciąży, tj. w okresie 1-3 i 7-9 miesiąca ciąży. W przypadku skłonności do nadżerki badanie cytologiczne powinno być stale powtarzane. Badanie cytologiczne może być wykonywane w każdym wieku. 

2. Przebieg badania cytologicznego w ginekologii

Pacjentka wygodnie kładzie się na fotelu ginekologicznym. Lekarz przykłada wziernik dopochwowy tak, aby było widać szyjkę macicy. Następnie ginekolog usuwa na wacik czop śluzowy w ujściu zewnętrznym szyjki macicy, a następnie pobierany jest materiał komórkowy. Komórki złuszczają się poprzez pocieranie powierzchni tkanek pochwy specjalnymi narzędziami, np. szczoteczką do wymazów cytologicznych. Czasami może to powodować dolegliwości bólowe. Inaczej badanie wygląda w przypadku podejmowania oceny cytologicznej dotyczącej reakcji śluzówki pochwy na czynniki hormonalne. Komórki złuszczają się z 1/3 górnej części pochwy. Badanie cytologiczne należy powtarzać kilkakrotnie w czasie jednego cyklu miesiączkowego. U kobiet miesiączkujących nieregularnie, dni dobierania badań seryjnych dopasowywane są indywidualnie przez lekarza prowadzącego. 

Materiał komórkowy jest rozprowadzany cienką warstwą na powierzchni szkiełka podstawowego i natychmiast umieszczony w płynie utrwalającym. Tak przygotowany rozmaz cytologiczny jest wysyłany do pracowni, gdzie po uzyskaniu odpowiedniej barwy, poddawany jest ocenie mikroskopijnej. Wynik badania przekazywany jest w formie opisu z podaniem numeru grupy wg skali Papanicolaou.

3. Interpretacja badania cytologicznego wg Papanicolau

Współczesna interpretacja cytologii rozróżnia 5 grup:

  • Grupa I – w rozmazie stwierdza się prawidłowe komórki powierzchownych warstw nabłonka wielowarstwowego płaskiego tarczy szyjki macicy, komórki gruczołowe z kanału szyjki oraz pojedyncze komórki zapalne.
  • Grupa II – w rozmazie obok komórek stwierdzanych w grupie I widać liczne komórki zapalne, komórki nabłonkowe wykazujące zmiany zwyrodnieniowe oraz komórki pochodzące z procesów regeneracyjnych. Grupa ta obejmuje bardzo szerokie spektrum zmian i dlatego winno się określić charakter zmiany na podstawie stwierdzonego obrazu morfologicznego, np. zapalenie czy proces regeneracyjny (reparacyjny). W przypadku zapalenia wprawny cytolog potrafi określić czynnik wywołujący zapalenie. W większości takich przypadków należy zaproponować badanie kontrolne po przeprowadzeniu leczenia przeciwzapalnego. W grupie II nie stwierdza się komórek dysplastycznych czy nowotworowych. Grupa II bardzo często występuje u pacjentek z nadżerką.
  • Grupa III – w rozmazie widać komórki z cechami dysplazji. Określenie to obejmuje szerokie spektrum zmian, a ponadto w zależności od ich nasilenia i wieku pacjentki postępowanie lecznicze jest zróżnicowane, dlatego cytolog powinien za każdym razem określić, jakiemu nasileniu dysplazji odpowiada stwierdzony obraz cytologiczny – małemu, średniemu czy dużemu. Jest to istotne między innymi dlatego, że zmiany o charakterze dysplazji małego stopnia są niekiedy wynikiem silnego odczynu zapalnego i mogą się cofnąć bez śladu po leczeniu przeciwzapalnym. Dalsze postępowanie diagnostyczne (np. pobranie wycinków z szyjki macicy) i lecznicze (np. elektrokonizacja szyjki) wdraża się wówczas, gdy zmiany utrzymują się przez kilka miesięcy mimo zastosowanego leczenia.
  • Grupa IV – w rozmazie stwierdza się komórki o cechach raka płaskonabłonkowego przedinwazyjnego.
  • Grupa V – w rozmazie stwierdza się komórki nowotworowe odpowiadające rakowi płaskonabłonkowemu naciekającemu szyjki macicy lub innemu nowotworowi złośliwemu szyjki lub trzonu macicy.

Aby wynik cytologii był miarodajny, materiał do badania nie powinien być pobierany od pacjentek z obfitym krwawieniem. Poza tym najlepiej, aby kobieta 48 godzin przed badaniem nie współżyła i nie wykonywała irygacji pochwy. Jeśli zaś przyjmuje preparaty dopochwowe, najlepiej przeprowadzić badanie 3 - 4 dni po skończeniu ich przyjmowania. Samo badanie powinno być także poprzedzone wywiadem, w trakcie którego lekarz pyta kobietę o wiek, datę ostatniej miesiączki, regularność i długość krwawień menstruacyjnych, przebyte choroby, istniejące objawy, przebyte ciąże i porody, stosowane leki oraz powinien też zebrać dokładny wywiad rodzinny. Informacje te powinny być przekazane cytologowi.

Bibliografia

  • Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
  • Leśkow E., Lipiński A. Atlas cytopatologii szyjki macicy, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 979-83-7522-053-7
  • Florczak K., Malarewicz A. Cytologia fazowo-kontrastowa w diagnostyce ginekologicznej, DMITF, Gdańsk 2006, ISBN 83-60679-01-2
  • Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
  • Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6
  • Kruś S., Skrzypek-Fakhoury E. Patomorfologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3283-3

Źródła zewnętrzne

Redakcja abcZdrowie.pl,
Komentarze (2)
~donata
~donata

Ja robię cytologię raz na trzy lata zaraz podczas badania ginekologicznego zawsze mam męża przy każdym badaniu bo czego mam się wstydzić męża a ginekologa nie to obłudne.Wspierał też porody bo jest facetem a nie ciotą.Oboje chcemy być razem podczas badań czy zabiegów bo mamy prawo mieć osobę bliską nawet w szpitalu poza znieczuleniem całkowitym i ogłoszonym zagrożeniem epidemiologicznym w placówce nie wymysłem lekarza wtedy dochodzi nawet do wypłaty odszkodowania dla pacjentki z tytułu naruszenia ust 2008 r art 21 Prawo Pacjenta!.Lekarz co wyrzuca osobę bliską ma coś do ukrycia brud itp..lub jest zboczony!.Do tego mammografia uaktywnia raka po latach kończy się zgonem!.

Odpowiedz
~donata
~donata

Chciała bym dodać że gabinety lekarskie i szpitale to siedliska bakterii i wirusów zwłaszcza ginekologiczne bo jest badanie ingerencja do pochwy często zdarza się ze ginekolog po założeniu rękawiczki dotyka inne przedmioty w gabinecie(raz odebrał telefon więc mąż polecił zmienić rękawiczki wkurzył się ja bym nie widziała tego leżąc i sama bym nie protestowała po to mam męża) potem bada pochwę dlatego mąż pilnuje by było sterylnie.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badanie cytologiczne w ginekologii (cytologia) - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Badanie cytologiczne w ginekologii (cytologia)
Badanie cytologiczne w ginekologii (cytologia)

Badanie cytologiczne szyjki macicy

Badanie cytologiczne, określane kolokwialnie mianem „cytologii”, jest badaniem przesiewowym w kierunku raka szyjki macicy – w zasadzie jedynego badania przesiewowego w kierunku choroby nowotworowej we współczesnej medycynie. Odkąd...

Badanie cytologiczne w ginekologii (cytologia)

Cytologia w Polsce

W okresie od stycznia do marca 2011 roku w Polsce przeprowadzono sondaż, w którym udział wzięło 1231 kobiet. Wynika z niego, iż jedynie 58% kobiet regularnie robi cytologię. Spis treści Kto robi cytologię? Cytologia to proste badanie...

Badanie cytologiczne w ginekologii (cytologia)

Bolesne miesiączkowanie

Bolesne miesiączkowanie to zespół dolegliwości występujących u niektórych kobiet wraz z pojawieniem się krwawienia miesiączkowego. Nasilone bóle menstruacyjne mogą być pierwotne (bez znanej przyczyny chorobowej) lub wtórne...

Badanie cytologiczne w dermatologii

Badanie cytologiczne w diagnostyce pęcherzyc

By wykonać badanie cytologiczne w dermatologii, należy pobrać materiał z miejsc na skórze zmienionych chorobowo. Polega ono na pobraniu: wymazu (z dna pęcherza), rozmazu (z

Badania

Badanie cytologiczne w dermatologii

Badanie cytologiczne jest wykorzystywane w dermatologii, aby rozpoznać komórki patologiczne w skórze. Polega na pobraniu materiału biologicznego z miejsc chorobowych poprzez wymaz z dna pęcherza. Badanie pęcherza jest poprzedzone biopsją...

Normy laboratoryjne

Cytologia - normy

Cytologia jest badaniem przesiewowym w kierunku raka szyjki macicy. Badanie to określa zmiany zachodzące w szyjce macicy, w tym nadżerkę, stany zapalne oraz zmiany nowotworowe. Regularnie wykonywana cytologia umożliwia wykrycie groźnych zmian na tyle...

Badania

Badanie plwociny

Do badania plwociny pobiera się od pacjenta wydzielinę z drzewa oskrzelowego, w tym celu pacjent musi odkrztusić, a następnie odpluć tzw. plwocinę, nie ślinę. Materiał do badania pobiera się przeważnie rano, by uzyskać plwocinę zalegającą w drzewie oskrzelowym...

Badania

Badanie uszu

Badanie uszu (otoskopia) polega na obejrzeniu go przez lekarza za pomocą otoskopu. Badane jest wnętrze uszu, tj. przewód słuchowy od małżowiny usznej do miejsca, gdzie występuje błona bębenkowa. Wykonuje się je między innymi wtedy, gdy pojawił...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500