Badanie cytologiczne w ginekologii

Badanie cytologiczne jest jednym z elementarnych badań w ginekologii. Pozwala na ocenę mikroskopijną komórek nabłonka pokrywającego część szyjki macicy pod względem stopnia zagrożenia rozwoju nowotworu. Cytologia może być wykonywana bez zlecenia lekarza. Z pewnością nie można bagatelizować skierowania na taki rodzaj badania. Powinno być regularnie powtarzane od czasu rozpoczęcia współżycia płciowego. Wszystkie kobiety po 25. roku życia powinny wykonywać cytologię przynajmniej raz na trzy lata.

Wskazania i przygotowanie do badania cytologicznego w ginekologi

Badanie powinno być wykonywane raz w roku, od czasu rozpoczęcia współżycia, u kobiet z wysokim ryzykiem zachorowalności na raka szyjki macicy, natomiast u kobiet z małym ryzykiem zachorowalności na raka szyjki macicy raz na dwa lata. Jeżeli kobieta była już w ciąży, dwa razy powinna wykonywać badanie w I i III trymetrze ciąży, tj. w okresie 1-3 i 7-9 miesiąca ciąży. W przypadku skłonności do nadżerki badanie cytologiczne powinno być stale powtarzane.

Nie ma konieczności wykonywania innych badań. Przez kilka dni przed badaniem nie powinno się płukać pochwy ani stosować leków dopochwowych, aby zachować bezpieczeństwo badań. Pacjentka powinna powstrzymać się od stosunku płciowego co najmniej 24 godziny przed kontrolą.

Podczas wizyty u ginekologa powinno się udzielić informacji na temat daty ostatniej miesiączki i długości cyklu miesiączkowego (najdłuższy cykl miesiączkowy i najkrótszy cykl miesiączkowy) oraz o przyjmowaniu leków, w szczególności hormonalnych. Badanie cytologiczne może być wykonywane w każdym wieku, nawet u kobiet ciężarnych.

Przebieg badania cytologicznego w ginekologii

Pacjentka wygodnie kładzie się na fotelu ginekologicznym. Lekarz przykłada wziernik dopochwowy tak, aby było widać szyjkę macicy. Następnie ginekolog usuwa na wacik czop śluzowy w ujściu zewnętrznym szyjki macicy, a następnie pobierany jest materiał komórkowy. Komórki złuszczają się poprzez pocieranie powierzchni tkanek pochwy specjalnymi narzędziami, np. szczoteczką do wymazów cytologicznych. Czasami może to powodować dolegliwości bólowe. Inaczej badanie wygląda w przypadku podejmowania oceny cytologicznej dotyczącej reakcji śluzówki pochwy na czynniki hormonalne. Komórki złuszczają się z 1/3 górnej części pochwy. Badanie cytologiczne należy powtarzać kilkakrotnie w czasie jednego cyklu miesiączkowego. U kobiet miesiączkujących nieregularnie, dni dobierania badań seryjnych dopasowywane są indywidualnie przez lekarza prowadzącego.

Materiał komórkowy jest rozprowadzany cienką warstwą na powierzchni szkiełka podstawowego i natychmiast umieszczony w płynie utrwalającym. Tak przygotowany rozmaz cytologiczny jest wysyłany do pracowni, gdzie po uzyskaniu odpowiedniej barwy, poddawany jest ocenie mikroskopijnej. Wynik badania przekazywany jest w formie opisu z podaniem numeru grupy wg skali Papanicolaou.

Badanie wykazuje stopień zagrożenia możliwością rozwoju nowotworu. Na podstawie mikroskopijnego obrazu stworzono klasyfikację:

  • obraz prawidłowy – cytologia I grupa;
  • zmiany łagodne, brak komórek z cechami dysplazji – cytologia II grupa;
  • zmiany nasuwające podejrzenia raka, średniego i znacznego stopnia – cytologia III grupa;
  • rak przedinwazyjny – cytologia IV grupa;
  • zmiany bezwzględnie złośliwe – cytologia V grupa.
Przypisy
Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
Leśkow E., Lipiński A. Atlas cytopatologii szyjki macicy, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 979-83-7522-053-7
Florczak K., Malarewicz A. Cytologia fazowo-kontrastowa w diagnostyce ginekologicznej, DMITF, Gdańsk 2006, ISBN 83-60679-01-2

Artykuły Badanie cytologiczne w ginekologii

Badanie cytologiczne jest wykorzystywane w dermatologii, aby rozpoznać komórki patologiczne w skórze. Polega na pobraniu materiału biologicznego z miejsc chorobowych poprzez wymaz z dna pęcherza. ...

Choroba wirusowa opryszczki jest bardzo groźna zarówno dla matki jak i płodu. Bez odpowiedniego leczenia czy zachowania szczególnej ostrożności podczas porodu może dojść do zakażenia, które często jest tragiczne w skutkach. Ocenia się, że umiera nawet 50-80% zakażonych dzieci.<br />
<br />
Zakażenie płodu przez zarażoną matkę dotyczy jednego na 3000-5000 dzieci. Choroba jest na tyle niebezpieczna, że nawet w przypadku podjęcia leczenia śmiertelność noworodków zakażonych HSV pozostaje nadal bardzo wysoka. Kiedy do przeniesienia wirusa dojdzie w pierwszych dwóch trymestrach ciąży może to skutkować nieprawidłowym rozwojem płodu, a nawet może grozić poronieniem. Natomiast w trzecim trymestrze może zakończyć się przedwczesnym porodem.<br />
<br />
Wirus, który dostał się do krwi dziecka może rzutować na rozwój jego mózgu oraz innych ważnych narządów. W najczarniejszym scenariuszu taki stan może zakończyć się nawet śmiercią.

Alergia (inaczej nazywana uczuleniem lub nadwrażliwością) to patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na alergen. Polega ona na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych ...

Skórne testy alergiczne pomagają w diagnozowaniu uciążliwych alergii. W zależności od rodzaju przeprowadzanych testów można określić alergię na kurz, sierść, pyłki, pokarmy, a nawet alergię na metale.

Cytologia jest badaniem przesiewowym w kierunku raka szyjki macicy . Badanie to określa zmiany zachodzące w szyjce macicy, w tym nadżerkę , stany zapalne oraz zmiany nowotworowe. Regularnie ...

W ginekologii i położnictwie USG jest podstawową metodą diagnostyczną. Wprowadzenie ultrasonograficznej sondy dopochwowej znacznie poprawiło jakość badania i umożliwiło precyzyjną ocenę małych ...

Zdjęcie przedstawia w oznaczonej kolejności: pęcherz moczowy, macicę oraz pochwę

Badanie histopatologiczne to mikroskopowe badanie materiału cytologicznego, które ma na celu ocenę i diagnozę zmian nowotworowych w tkankach. Jest skuteczniejsze niż cytologia , ponieważ pozwala ...

Znamiona skórne dzielą się na melanocytowe i komórkowe. Zmiany melanocytowe różnicuje się ze względu na występowanie: na skórne i naskórkowe. Są to postacie łagodne i nie stanowią większego zagrożenia dla życia. Statystyki dowodzą, iż przeciętny człowiek ma na swoim ciele około 20 znamion. Niektóre z nich znajdują się na skórze z chwilą urodzenia, inne rozwijają się w okresie dojrzewania i we wczesnym wieku dorosłym. Znamiona skórne mogą zanikać oraz ulegać transformacji, w wyniku której powstaje czerniak złośliwy.<br />
<br />
Zanim zastosuje się leczenie znamion barwinkowych należy udać się do lekarza. Dermatolog musi mieć pewność - co do rodzaju zmiany, tylko wtedy można wykonać laserowe usuwanie pieprzyka. Na czym polega badanie histopatologiczne znamion?

Do badania plwociny pobiera się od pacjenta wydzielinę z drzewa oskrzelowego, w tym celu pacjent musi odkrztusić, a następnie odpluć tzw. plwocinę, nie ślinę. Materiał do badania pobiera się ...

Badanie dopplerowskie służy do wczesnego wykrywania schorzeń żylnych i tętniczych, które w konsekwencji mogą prowadzić do udaru mózgu , zawału serca oraz zatoru płucnego. Badanie wykorzystuje tzw. ...

Badanie endoskopowe tchawicy i oskrzeli nazywane jest inaczej wziernikowaniem tchawicy i oskrzeli, bronchoskopią lub bronchofiberoskopią. Polega na wprowadzeniu do tchawicy, przez usta lub nos, ...

Laparoskopia miednicy mniejszej (inna nazwa pelviskopia) to zabieg ginekologiczny wykonywany w celu zdiagnozowania zamian chorobowych w obrębie miednicy mniejszej. Badanie wykonuje się w warunkach ...

Wymaz z szyjki macicy, inaczej zwany cytologią, to badanie ginekologiczne , pozwalające na sprawdzenie prawidłowości strukturalnych wyścielających ją komórek. Badanie cytologiczne umożliwia ...

O konsystencji śluzu decyduje faza cyklu miesiączkowego.

Pary planujące poczęcie powinny pamiętać, że im lepiej przygotują się do zajścia w ciążę, tym zdrowiej dla matki i dziecka. Dlatego planując ciążę, warto zwrócić uwagę na prowadzony tryb życia.

Szczepionka przeciw HPV chroni przed zachorowaniem na raka szyjki macicy, z powodu którego umiera wiele kobiet. W profilaktyce tego nowotworu zaleca się także regularne badanie cytologiczne.

Rak szyjki macicy spowodowany jest głównie przez wirus HPV (ang. Human Papilloma Virus ) – wirus brodawczaka ludzkiego. Nowotwór szyjki macicy (ang. cervical cancer) należy do nowotworów ...

Nowotwór płaskonabłonkowy występuje nierzadko w obszarze szyjki macicy.

Ultrasonografia, czyli popularnie używany skrót USG, to badanie, dzięki któremu można uzyskać obraz narządów i tkanek organizmu ludzkiego. Obecnie jest to najpopularniejsze badanie obrazowe ...

USG jest metodą łatwo dostępną, nieinwazyjną i wiąże się z niewielkimi kosztami.

Badanie to określane jest potocznie cytologią i jest badaniem przesiewowym w kierunku raka szyjki macicy . Polega na pobraniu od kobiety z tarczy i kanału szyjki macicy materiału i ocenie ...

Bezpłodność i niepłodność to dwa różne pojęcia medyczne. Bezpłodność jest stanem nieodwracalnym, spowodowanym trwałą niemożnością spłodzenia potomstwa. Niepłodność natomiast jest stanem ciągłego ...

Bezpłodność a niepłodność

Per rectum to badanie proktologiczne, zwane inaczej badaniem przez odbyt . Należy do niezbyt przyjemnych, gdyż polega na wprowadzeniu przez odbytnicę palca w gumowej rękawiczce. Badanie to ...

Metoda badania per rectum (u mężczyzny).

Choroby oczu to częsty problem. Leczenie chorób oczu zaczyna się od diagnozy choroby, do której niekiedy konieczny jest materiał pobrany ze zmian w obrębie oczodołu. U niektórych osób zasadne jest ...

Hemoroidy to żylaki odbytu. Czynniki, które wpływają na wystąpienie hemoroidów to: zatwardzenia, ciąża, pikantne potrawy, długotrwałe siedzenie, nadwaga oraz wiele innych. Leczenie hemoroidów ...

Żylaki odbytu to struktury naczyniowe w kanale odbytu, które pod wpływem czynników fizycznych ulegają rozszerzeniu, czego konsekwencją może być krwawienie. Ich potoczna nazwa to hemoroidy.<br />
<br />
Taka dolegliwość wymaga jak najwcześniejszego leczenia, więc warto udać się do lekarza już pod zauważeniu pierwszych objawów. Zwlekając można bowiem doprowadzić do sytuacji, w której wskutek powiększania się hemoroidu może on być uciskany, czego skutkiem jest pojawienie się w jego obrębie zakrzepu i bólu. Konsekwencją takiego zjawiska może być także stan zapalny, który powoduje świąd i pieczenie okolicy odbytu. Jakie czynniki przesądzają o pojawieniu się tej przykrej dolegliwości?<br />
<br />
Do najczęściej wymienianych należą: częste zaparcia, ciąża, nadużywanie alkoholu, poród naturalny, przewlekły kaszel oraz dźwiganie ciężkich przedmiotów. Hemoroidy pojawiają się zatem u osób, u których tkanka łączna jest mało elastyczna, a także przy czynnościach wymagających użycia tłoczni brzusznej. Taka przypadłość może być także dziedziczna.

Puste jajo płodowe to stan, do którego dochodzi, gdy zapłodniona komórka jajowa zagnieżdża się w macicy, lecz nie rozwija w embrion. Puste jajo płodowe jest główną przyczyną wczesnych poronień . ...

Badania

Zdrowie

Pytania do eksperta

Interpretacja wyniku cytologii u trzydziestolatki

Dzień dobry! Czy ten wynik cytologiczny jest w normie? Ocena cytologiczna w/g systemu Bethesda. A II. Rozmaz nie jest odpowiedni, ale jeszcze nadaje się do oceny c) niezbyt czytelny z powodu licznych komórek zapalnych. B II. Obraz cytologiczny jest nieprawidłowy. C II. Zmiany odczynowe i reparacyjne a)związane z zapaleniem. Komentarz: II według Papanicolau. Czy może powinnam zażywać jakieś ...
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Nawracające infekcje dróg rodnych

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Interpretacja wyniku posiewu kału u trzydziestolatki

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Interpretacja wyniku badania na cytomegalowirus

Odpowiada: lek. med. Aneta Zwierzchowska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »