Choroba afektywna dwubiegunowa

Choroba afektywna dwubiegunowa (CHAD) charakteryzuje się występowaniem na przemian okresów depresji i manii (hipomanii). Pojawiają się w różnej częstotliwości i kolejności. Pomiędzy nimi mogą występować okresy remisji albo przechodzą bezpośrednio jeden w drugi. Pierwszy epizod może być depresją, subdepresją, manią, hipomanią bądź tzw. stanem mieszanym. Trwa przez całe życie i ma różny przebieg. Przeciętnie w ciągu pierwszych 10 lat od postawienia diagnozy u osoby chorej występuje ok. czterech dużych etapów choroby. Przeważnie liczba depresji jest wyższa od liczby manii.

Spis treści:
  1. 1. Etiologia i objawy CHAD
  2. 2. Leczenie CHAD

1. Etiologia i objawy CHAD

Choroba ma silne uwarunkowania genetyczne. Wskazuje na to m.in. fakt, że u krewnych pierwszego stopnia (osób chorych na CHAD) znacznie częściej niż w całej populacji pojawiają się jakieś choroby afektywne. Nie jest wyjaśnione jednak, na czym dokładnie polega uwarunkowana genetycznie podatność na chorobę afektywną dwubiegunową. Wpływ mają także czynniki środowiskowe. Życiowe niepowodzenia lub inne stresujące wydarzenia zwiększają ryzyko ujawnienia się choroby lub też jej kolejnego nawrotu. Mogą one poprzedzać zarówno wystąpienie manii (hipomanii), jak i stanów depresyjnych. Nawrotom choroby mogą zaś sprzyjać brak snu oraz nieregularny codzienny rytm wykonywanych prac i zadań społecznych.

Choroba charakteryzuje się występującymi na przemian okresami depresji i manii (hipomanii). Pojawiają się z różnym nasileniem i czasem trwania, często z obecnymi okresami remisji. Choroba afektywna dwubiegunowa może pojawić się w każdym wieku, choć pierwsze jej objawy występują zwykle pomiędzy 20 a 30 rokiem życia, częste są jednak początki przed 20 rokiem życia. U 53-60% chorych choroba ujawnia się w dzieciństwie i okresie dorastania, a zwłaszcza w okresie między 15 a 19 rokiem życia. Wtedy jednak często nie jest jeszcze rozpoznana i leczona. Epizody manii – euforii, poczucia siły, ustąpienia lękowych wątpliwości i zahamowań – przypominają stan po zażyciu narkotyków. Kiedy mania ustępuje, następuje bolesna konfrontacja z trudną rzeczywistością. Epizody manii mogą utrzymywać się od 2 tygodni aż do 5 miesięcy, depresje są natomiast nieco dłuższe, tj. trwają od 4 do aż 9 miesięcy. Znane są formy choroby afektywnej dwubiegunowej (ang. Rapid Cycling Bipolar Disorder i Ultradian Bipolar Disorder), których przebieg związany jest z bardzo dużą częstością epizodów chorobowych. Wtedy też etapy te mogą być krótkie lub bardzo krótkie i trwać np. tydzień lub kilka dni, a zdarza się nawet, że mogą przechodzić jeden w drugi (mania w depresję) w ciągu 24 godzin.

2. Leczenie CHAD

Rokowania podnosi wczesne rozpoczęcie leczenia, które pozwala pozbyć się wszystkich objawów choroby na długi czas. Wczesne rozpoczęcie kuracji wpływa łagodząco na przebieg choroby afektywnej dwubiegunowej w kolejnych latach. W zależności od tego, czy chory jest w okresie depresji, manii czy remisji – stosowany jest inny schemat leczenia oraz podawane są leki z różnych grup. W terapii stosowane są leki przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe,

neuroleptyczne, przeciwlękowe. Jeśli choroba jest nieleczona, postępuje – kolejne nawroty są dłuższe, a okresy remisji coraz krótsze. Ze względu na to, że choroba ma charakter przewlekły, bardzo ważną rolę odgrywa zapobieganie wystąpieniu kolejnych nawrotów choroby.

Wskazania do zastosowania długotrwałego leczenia istnieją u większości przypadków chorych na chorobę dwubiegunową afektywną. Takie leczenie przynosi dosyć dobre efekty, ale wadą jest to, że jest leczeniem długim, a nawet prowadzonym bezterminowo. W kuracji podkreśla się znaczenie psychoedukacji, psychoterapii. Jej celem jest przekazanie – przez specjalnie wyszkolone osoby – informacji o chorobie, a także możliwość dzielenia się z innymi osobami chorymi własnymi doświadczeniami i spostrzeżeniami. Bardzo ważne jest nabycie umiejętności rozpoznawania objawów zwiastujących pojawienie się kolejnych nawrotów choroby, a także nauczenie się kontroli własnych zachowań. Pomocne w leczeniu są zadowalające stosunki z bliskimi osobami, które mogą złagodzić wpływ stresu i wywierać, do pewnego stopnia, korzystny wpływ na przebieg choroby.

Bibliografia

  • Ramirez Basco M. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe - podręcznik pacjenta, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellonskiego, Kraków 2008, ISBN 978-83-233-2426-3
  • Jarema M., Rabe-Jabłońska J., Psychiatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4180-4
  • Sidorowicz S. (red.), Psychiatria kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-95-7

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Pytania do specjalistów

Czy to choroba afektywna dwubiegunowa?

Witam serdecznie, mam 18 lat, jestem kobietą. Czy myśli samobójcze niemal każdego wieczoru przed spaniem, czasem w nocy, jeśli nie mogę spać, niepokój w okolicy serca,świadomość własnego talentu z głębokim poczuciem niedocenienia, częsty płacz przed spaniem...

Choroba afektywna dwubiegunowa u ojca

Witam, mój tata leczy się na chorobę afektywną dwubiegunową już dobre 10 lat, ale bezskutecznie. Po przyjęciu leków stabilizujących nastrój tata śpi i rzadko kiedy wstaje, natomiast po leku anafranil staje się agresywny i pobudzony. Na początku był to...

pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Choroba afektywna dwubiegunowa a komisja na zasiłek rehabilitacyjny w ZUS ~:

Panie doktorze posiadam wypisy ze szpitala psychiatrycznego oraz opinie lekarza prowadzacego dotyczace choroby afektywnej dwubiegunowej jakich pytan moge sie spodziewac na komisji o zasilek rehabilitacyjny w ZUS? Jakie skutki moga pojawic sie w razie...

pokaż 5 następnych

Artykuły Choroba afektywna dwubiegunowa

Choroba afektywna dwubiegunowa: depresja Odtwórz wideo
Choroba afektywna dwubiegunowa Choroba afektywna dwubiegunowa: depresja

Choroba afektywna dwubiegunowa to rodzaj zaburzenia psychicznego, które charakteryzuje się wahaniem nastrojów – od depresji po manię. Przebieg choroby zależy od rodzaju zaburzenia, ma różny charakter i ulega remisji. Objawy manii i depresji występują oddzielnie ze specyficznym nasileniem, przypominają tzw. huśtawki nastroju, są bardzo intensywne ... ów z chorobą afektywną dwubiegunową pierwszym objawem jest depresja. Dolegliwości rozwijają się niezauważalnie i są bardzo...

Choroba afektywna dwubiegunowa: mania Odtwórz wideo
Depresja i mania Choroba afektywna dwubiegunowa: mania

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe przejawiają się występowaniem nawracającej depresji i manii. Dawniej choroba była określana jako cyklofrenia, trwała przez całe życie i miała różny przebieg ze skłonnością do remisji. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe...

Zdrowie psychiczne Psychoza afektywna

Psychoza schizoafektywna łączy w sobie objawy charakterystyczne dla schizofrenii, jak i dla zaburzeń nastroju – depresji oraz manii. Kiedy rozpoznaje się zaburzenia schizoafektywne i jak je leczyć?

Neurologia Choroba Addisona

Choroba Addisona (tzw. cisawica) to zespół objawów klinicznych powodowanych przewlekłą niedoczynnością kory nadnerczy, w wyniku czego następuje upośledzenie wydzielania kortyzolu oraz aldosteronu. Nadnercza są parzystym organem, który...

Choroba Parkinsona
Neurologia Choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona to zaburzenie neurologiczne u osób starszych. Może pojawić się jednak u ludzi młodych po stosowaniu leków neuroleptycznych. Jakie są więc jego objawy i jakie jest leczenie?

Choroba lokomocyjna
Neurologia Choroba lokomocyjna

Choroba lokomocyjna – niewinna nazwa, a potrafi skutecznie uprzykrzyć drogę niejednemu podróżnemu. Kiedyś domena marynarzy pływających statkami po bujających morzach, dziś – wraz z rozwojem komunikacji – dotyczy ona wszystkich...

Choroba Peyroniego
Urologia i nefrologia Choroba Peyroniego

Choroba Peyroniego (plastyczne stwardnienie prącia) spowodowana jest tworzeniem twardych blaszek łącznotkankowych w obrębie osłonki białawej prącia, co ogranicza wzwód. Choroba Peyroniego występuje głównie ok. 50 roku życia. Pierwsze zmiany...

Choroba Chagasa
Choroby zakaźne i pasożytnicze Choroba Chagasa

Choroba Chagasa to tropikalna choroba zakaźna powodowana przez pasożyta świdrowca Trypanosoma cruzi. Pasożytnicza choroba człowieka jest przenoszona przez ugryzienie owada lub transfuzję krwi. Choroba Chagasa jest najbardziej rozpowszechniona w Ameryce...

Hormony Choroba Plummera

Choroba Plummera to inaczej wole guzkowe toksyczne. Ta choroba tarczycy charakteryzuje się występowaniem guzków na tarczycy wydzielających dodatkowo hormony tarczycy, prowadząc do jej nadczynności.

Choroba Scheuermanna
Ortopedia i reumatologia Choroba Scheuermanna

Przyczyny choroby Scheuermanna, zw. jałową martwicą kręgosłupa, nie są znane. Dotyka ona przede wszystkim dzieci oraz młodzież przed wejściem w okres dojrzewania. Choroba początkowo nie daje objawów.

pokaż 10 następnych