Helicobacter pylori

Helicobacter pylori to bakteria Gram–ujemna, która związana jest z chorobami błony śluzowej żołądka i dwunastnicy. Zakażenie Helicobacter pylori dotyczy około 70 - 80% ludności w Polsce. Jest to jedno z najczęstszych zakażeń przewodu pokarmowego. W celu wykrycia zakażenia tą bakterią stosuje się metody inwazyjne i nieinwazyjne. Badania inwazyjne opierają się na endoskopowej biopsji wycinka błony śluzowej żołądka. Metody nieinwazyjne wykrywają przeciwciała IgG i IgA we krwi, moczu, ślinie lub antygen Helicobacter pylori w kale.

Kiedy wykonywane jest badanie na obecność Helicobacter pylori?

Helicobacter pylori jest spiralną bakterią Gram-ujemną zaopatrzoną w kilka wici. Wypustki te umożliwiają poruszanie się i przenikanie poprzez śluz pokrywający ściany żołądka na powierzchnię komórek nabłonkowych - dzieje się to dzięki zdolności wydzielania ureazy, enzymu rozkładającego mocznik z krwi do jonu amonowego i wody. Jon amonowy alkalizuje otoczenie bakterii, co umożliwia jej przetrwanie w kwaśnym środowisku żołądka.

W wyniku rozwoju zakażenia bakterią wskazane jest wykonanie testów w przypadku:

Badania na obecność H. pylori stosowane są także do oceny skuteczności leczenia zakażenia tą bakterią.

Metody badania Helicobacter pylori

Sposoby badania Helicobacter pylori dzielimy na inwazyjne i nieinwazyjne.

 

Metody nieinwazyjne

1. Test serologiczny (immunoenzymatyczny) - polega na oznaczeniu w surowicy krwi, ślinie lub moczu przeciwciał IgG przeciwko Helicobacter pylori. Swoistość badania jest stosunkowo niska i wynosi około 50%. W związku z tym, czasami prowadzona jest dodatkowa diagnostyka przeciwciał klasy IgA we krwi. Badanie obu klas immunoglobulin polepsza wartość diagnostyczną testu.
2. Test oddechowy - w tym teście pacjent połyka mocznik zawierający jeden z izotopów węgla C13 lub C14. Obecne w żołądku bakterie Helicobacter pylori rozkładają mocznik do wody i dwutlenku węgla. Podczas wydychania powietrza wychwytywane są próbki i poddawane analizie, mającej na celu oznaczenie ilości izotopu węgla pochodzącego z rozkładu znakowanego mocznika.
3. Posiew kału - polega na hodowaniu bakterii w specjalnych warunkach, na sztucznych pożywkach.
4. Wykrywanie antygenu H. pylori w próbce kału za pomocą specyficznych poliklonalnych przeciwciał i reakcji peroksydazowej.

Metody inwazyjne

Opierają się na pobraniu wycinka, tzw. biopsji błony śluzowej, w czasie endoskopii górnego odcinka przewodu pokarmowego.
1. Test ureazowy - jeśli pobrany wycinek jest zarażony Helicobacter pylori, to użyty w teście ureazowym mocznik rozkładany jest przez bakteryjną ureazę. Produkty rozpadu mocznika zabarwiają wskaźnik zawarty w teście na fioletowo-czerwony kolor. Jest to metoda bardzo wiarygodna dla potwierdzenia infekcji oraz wyleczenia.
2. Hodowla bakterii - polega na hodowli bakterii pochodzących z wycinków tkanki na specjalnych pożywkach.
 3. Badanie histopatologiczne - przy ocenie histopatologicznych wycinków pod mikroskopem można również stwierdzić obecność bakterii. Stosuje się wybarwianie za pomocą eozyny lub hematoksyliny, czasami zmodyfikowaną metodą Giemsy lub metodą srebrową Warthina-Starry'ego.
4. Metod PCR - technika ta polega na namnożeniu specyficznego dla bakterii fragmentu DNA, kodującego toksyny cagA i vacA. Czułość testu na obecność w próbie DNA bakterii wynosi 50 - 60%.

Na początku stosuje się metody nieinwazyjne w celu wykrycia zakażenie H. pylori. Jeżeli te dadzą wynik ujemny, a dalej jest podejrzewana obecność tej bakterii stosuje się metody inwazyjne. Ważne jest, aby wykonać te badania, ponieważ nieleczone zakażenie H. pylori może spowodować ciężkie zapalenia błony śluzowej żołądka, chorobę wrzodową, a nawet może przyczynić się do rozwoju raka.

Przypisy
Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9

Artykuły Helicobacter pylori

Badanie na obecność bakterii Helicobacter pylori w kale jest ważnym wskaźnikiem, stosowanym przy ustalaniu przyczyny wielu chorób przewodu pokarmowego, w tym choroby wrzodowej żołądka i ...

Takie pomiary jak ocena głębokości naciekania przez guz pierwotny poszczególnych warstw ściany żołądka, określenie liczby zajętych regionalnych węzłów chłonnych oraz określenie, czy są obecne odległe przerzuty pozwalają dokładniej określić stopień zaawansowania choroby.<br />
<br />
Klasyfikacja, jaką stosuje się w odniesieniu do raka żołądka nosi nazwę American Joint Committee on Cancer i jest oparta na głębokości inwazji nowotworu. T-klasyfikacja, to szereg symboli, gdzie T1 oznacza guz naciekający błonę właściwą lub podśluzową, T2a – guz naciekający blaszkę właściwą błony mięśniowej, T2b– guz naciekający surowicówkę, T3 – guz przekraczający błonę surowiczą i T4 – guz naciekający struktury otaczające), zajęciu węzłów chłonnych (N0 – bez zajęcia węzłów chłonnych, N1 – zajęcie przez nowotwór 1-6 węzłów, N2 – zajęcie 7-15 węzłów, N3 – zajęcie przez nowotwór &gt; 15 węzłów) oraz obecności lub braku przerzutów (M0 lub M1).<br />
<br />
Więcej na temat diagnostyki tego groźnego nowotworu opowie ekspert - prof. dr hab. Włodzimierz Olszewski, patolog.

Zakażenie Helicobacter pylori jest bardzo często spotykane u ludzi. Szacuje się, że dotyczy ono ponad połowy ludzi na całym świecie. Infekcja H. pylori związana jest z występowaniem stanu ...

Obraz helicobactera w mikroskopie.

Wrzód jest to ubytek w błonie śluzowej żołądka lub dwunastnicy dochodzący do warstwy mięśniowej ich ściany. Może się on przyczynić do powstania krwawienia lub nawet przedziurawienia narządu. ...

Gastroskopia to badanie, które może pomóc zdiagnozować wrzód żołądka.

Wrzód dwunastnicy to przewlekła choroba, która charakteryzuje się ubytkiem błon śluzowej i podśluzowej oraz blaszki mięśniowej dwunastnicy. Choroba wrzodowa występuje w każdym wieku, chociaż ...

Gastroskopia to badanie, które może pomóc zdiagnozować wrzód żołądka.

Żelazo jest niezwykle ważnym składnikiem w naszym organizmie. Jednak szczególną uwagę na prawidłowy poziom tego pierwiastka powinny zwrócić kobiety w ciąży lub planujące dziecko. Aby maleństwo ...

W ciąży należy uważać na takie napoje, jak kawa czy herbata, bo hamują one przyswajanie żelaza. Dobrze jest zastąpić je np. sokiem żurawinowym, który poza tym, że zawiera żelazo, pozytywnie wpływa na nerki.

Operacja wrzodu żołądka jest wykonywana tylko w przypadkach, kiedy u pacjenta występuje odporność na farmakologiczne leczenie wrzodów. Terapia odpowiednimi lekami u większości chorych na wrzody ...

Gastroskopia to badanie, które może pomóc zdiagnozować wrzód żołądka.

Zapalenia żołądka i dwunastnicy bywają określane jako nieżyty lub katary żołądka. Mogą one przebiegać z bezkwaśnością, niedokwaśnością, nadkwaśnością lub kwaśnością prawidłową soku żołądkowego. ...

Gastroskopia to badanie, które może pomóc zdiagnozować wrzód żołądka.

Dolegliwości związane z układem pokarmowym to najczęstsze przyczyny zgłoszeń pacjentów do lekarza. Mogą występować w każdym wieku, a znaczna część stanowi symptom tak zwanej niestrawności i ...

Jeśli chodzi o określenie rokowań w przebiegu nowotworów złośliwych, podaje się procent 5-letnich przeżyć chorych, którzy pokonali raka. Wskaźnik ten będzie większy przy nowotworach mało zaawansowanych, gdzie szansa na przeżycie jest znacznie większa, zaś mniejszy w przypadku nowotworu o bardziej zaawansowanej postaci. Wyleczalność raka żołądka wykrytego w pierwszym stadium wynosi 90%.<br />
<br />
Wyróżnia się 4 rodzaje zaawansowania klinicznego raka żołądka: wczesny, miejscowo zaawansowany, naciekający okoliczne narządy oraz dający przerzuty odległe.<br />
<br />
Dla każdej z wymienionych grup rokowanie jest zupełnie inne. W naszym kraju jednak często obserwuje się zjawisko polegające na tym, że do lekarza zgłaszają się pacjenci będący w 3 lub 4 stadium choroby, gdzie szansa na przeżycie wynosi około 5-30%.<br />
<br />
Jeśli chodzi o objaw,y to niepokojącym sygnałem mogą być: utrata łaknienia, smoliste stolce, bolesność i dyskomfort w nadbrzuszu oraz okresowe nudności i wymioty.<br />
<br />
Temat zachorowalności na raka żołądka porusza dr hab. n. med. Krzysztof Jeziorski, onkolog.

Choroby dziąseł i przyzębia, takie jak paradontoza czy stany zapalne dziąseł są wynikiem braku higieny jamy ustnej. Choroby przyzębia rozwijają się najczęściej u osób starszych.

Choroby uzębienia nierzadko sprawiają ogromny ból. Niestety bolesność oznacza, że schorzenie jest w zaawansowanym stadium.

Czy nadmierne spożywanie napojów alkoholowych może wywołać chorobę wrzodową? Często zadajemy sobie takie pytanie. Sam alkohol nie jest przyczyną wrzodów, ale może pogłębić już istniejącą chorobę.

Zabieg wagotomii polega na przecięciu nerwów błędnych, pobudzających komórki okładzinowe gruczołów błony śluzowej żołądka do wydzielania kwasu solnego i pepsyny. Nerwy błędne przyśpieszają ...

Brokuły wykazują właściwości prozdrowotne, jednak podczas gotowania wiele substancji ulega zniszczeniu lub inaktywacji. Dodatek pikantnych przypraw zwiększa ich aktywność przeciwnowotworową.

Pikantne dania z brokułów chronią przed rakiem!

Czy możesz w prosty i szybki sposób poprawić stan swojego zdrowia? Badania naukowe jednoznacznie wskazuję, że zdrowe odżywianie oraz przemyślany styl życia znacznie zmniejszają ryzyko wielu chorób.

Kiedy organizm znajduje się w stanie „suszy”, inteligentnie gospodaruje zasobami wody, nawadniając i odżywiając najbardziej istotne dla życia narządy. Niektóre z nich są jednak słabo nawodnione i mogą zacząć źle funkcjonować, np. kości, stawy czy krążki międzykręgowe.

Rak żołądka (ang. stomach/gastric cancer), jak każdy nowotwór złośliwy, stanowi poważne zagrożenie dla życia chorego. Bywa on trudny do zdiagnozowania, ze względu na swoje nieswoiste objawy, które ...

Na zdjęciu widoczny duży guz o wywiniętych brzegach, z licznymi owrzodzeniami.

Nowozelandzki miód manuka cieszy się coraz większą popularnością, co ma związek z jego właściwościami prozdrowotnymi. Jak działa miód manuka na organizm człowieka?

Miód manuka

Zgaga jest subiektywnym odczuciem pieczenia w przełyku. Może występować w przebiegu kilka chorób oraz na skutek stosowania pewnych używek czy pokarmów. Często wiąże się po prostu z prowadzeniem ...

Zgaga to jedna z najczęściej występujących dolegliwości przewodu pokarmowego. Według badań, przynajmniej raz w tygodniu występuje u 5-10% populacji. Wiele osób potrafi radzić sobie samodzielnie z objawami zgagi, unikając niektórych pokarmów i napojów.<br />
<br />
Zgaga jest bardzo często symptomem refluksu żołądka. Jest odczuwalna jako intensywne pieczenie w nadbrzuszu i za mostkiem. Daje uczucie kwasoty w ustach, przewlekły kaszel i chrypkę. Może być przyczyną nieprzyjemnego zapachu z ust, szczególnie po przebudzeniu.<br />
<br />
Osoby mające skłonność do zgagi powinny unikać następujących pokarmów:<br />
- kawa,<br />
- herbata,<br />
- coca-cola,<br />
- czekolada,<br />
- owoce cytrusowe,<br />
- pomidory,<br />
- tłuste, smażone jedzenie,<br />
- orzechy ziemne.

Gastroskopia to badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego, podczas którego do przewodu pokarmowego wprowadza się rurę endoskopu zaopatrzoną na końcu w kamerę, co pozwala na ...

Obraz z badania gastroskopowego - widoczne żylaki przełyku.

Normy laboratoryjne

Zdrowie

Pytania do eksperta

Bóle zamostkowe i silne pocenie się po leczeniu zakażenia Helicobacter pylori

Witam! Jestem kobietą w wieku 60. Rok temu wykryto u mnie helicobacter. Byłam leczona antybiotykiem i po tym przez dłuższy czas czułam się dobrze. Od niedawna odczuwam silne pieczenie w okolicy poniżej mostka i jednocześnie występuje wtedy gwałtowne pocenie na całym ciele. Powtarza się to ostatnio co 15 minut i sprawia, że jestem na skraju wytrzymałości. Początkowo sądziłam, że to typowe ...
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »