Kwas moczowy we krwi
Kwas moczowy jest produktem degradacji puryn, czyli zasad azotowych wchodzących w skład kwasów nukleinowych DNA i RNA. Degradacja ta zachodzi w hepatocytach wątroby pod wpływem działania różnych enzymów. Kwas moczowy w 30% jest wydalany przez przewód pokarmowy, a w 70% jest przefiltrowywany przez nerki do moczu. Jeśli organizm funkcjonuje prawidłowo, to produkcja i wydalanie kwasu moczowego pozostaje w równowadze i jego stężenia mieszczą się w granicach normy. Jednak w różnych stanach chorobowych dochodzi do wzrostu stężenia kwasu moczowego we krwi. Powodem tego jest jego nadmierna produkcja w wątrobie albo upośledzenie jego wydalania przez nerki.
Sposób oznaczania i wartości prawidłowe stężenia kwasu moczowego
Oznaczenia poziomu kwasu moczowego wykonuje się w próbce krwi żylnej, pobranej najczęściej z żyły łokciowej. Na badanie pacjent powinien zgłosić się na czczo, po co najmniej 8-godzinnej przerwie od ostatniego, lekkostrawnego posiłku. Oznaczenia wykonuje się w zautomatyzowanych analizatorach, wykorzystujących różne reakcje enzymatyczne.
Ogólnie wartości prawidłowe stężenia kwasu moczowego we krwi powinny mieścić się w granicach od 3 do 7 mg% (180 do 420 µmol/l). Można nieco uściślić te wartości w zależności od płci przyjmując, że u zdrowego mężczyzny prawidłowe stężenie kwasu moczowego wynosi do 7 mg%, a u zdrowej kobiety do 6 mg%.
Interpretacja wyników oznaczania kwasu moczowego
Do zwiększenia stężenia kwasu moczowego powyżej przyjętej normy, czyli hiperurykemii, dochodzi w następujących stanach chorobowych:
- pierwotna postać dny moczanowej – uwarunkowane genetycznie zaburzenia metabolizmu puryn prowadzą do zwiększenia stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi; jego nadmierne ilości odkładają się w chrząstkach stawowych w postaci kryształków kwasu moczowego i doprowadzają do wystąpienia stanu zapalnego w tych stawach;
- zwiększona podaż pokarmów „bogatopurynowych” w diecie – należą do nich pokarmy mięsne, zwłaszcza „podroby”, buliony, owoce morza i warzywa takie jak szpinak, szparagi, fasola, groch, grzyby;
- upośledzenie wydalania kwasu moczowego przez nerki – w przypadku ostrej i przewlekłej niewydolności nerek, u osób z torbielowatością nerek, w uszkodzeniu nerek spowodowanych zatruciem tlenkiem węgla czy ołowiem, u osób leczonych diuretykami;
- zwiększony rozpad nukleotydów w ustroju – w przebiegu chorób mielo- i limfoproliferacyjnych, w niedokrwistości hemolitycznej, w czerwienicy prawdziwej, w mononukleozie, a także w wyniku rozpadu tkanek nowotworowych po chemioterapii i radioterapii (tak zwany zespół lizy guza);
- inne przyczyny jak duży wysiłek fizyczny, zawał mięśnia sercowego, nadczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy.
Natomiast zmniejszenie stężenia kwasu moczowego występuje w wyniku:
- leczenia inhibitorami oksydazy ksantynowej, na przykład allopurinolem – jest to lek skutecznie stosowany w ostrych napadach dny moczanowej;
- wrodzonego niedoboru oksydazy ksantynowej – oksydaza ksantynowa to enzym biorący udział w przemianach puryn do kwasu moczowego; jego wrodzony niedobór prowadzi do zmniejszenia jego stężenia;
- wzmożonego wydzielania i upośledzonej resorpcji zwrotnej kwasu moczowego w nerkach – najczęściej w przebiegu tubulopatii nerkowych lub przyjmowania leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego z moczem (salicylany, fenylobutazon, probenecyd, glikokortykosteroidy);
- u kobiet w ciąży;
- u osób ze SIADH – zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny;
- u osób z akromegalią.
Najczęściej oznaczanie stężenia kwasu moczowego jest wykorzystywane w diagnostyce dny moczanowej. Należy zwrócić uwagę, że samo stwierdzenie hiperurykemii, czyli zwiększonej ilości kwasu moczowego we krwi, daje jedynie podejrzenie tej choroby. By potwierdzić diagnozę należy stwierdzić, obok hiperurykemii, występowanie objawów zapalenia stawów.
Artykuły Kwas moczowy we krwi
Witaminy są niezbędne do życia i codziennego funkcjonowania. Uzyskujemy je z naturalnej żywności albo przez wzbogacenie, czyli suplementację diety. Witaminy są substancjami organicznymi, biorącymi ...
Kwas foliowy jest witaminą z grupy B. Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa folianum, czyli liść. Jest jasnożółtą substancją, która rozpuszcza się w wodzie, ulega zniszczeniu pod wpływem ...
Badanie krwi jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej wykonywanych badań. Krew można badać jednak nie tylko pod kątem składników morfologicznych takich, jak erytrocyty , leukocyty czy ...
Kontrola glikemii to podstawa skutecznego leczenia cukrzycy , szczególnie w przypadku chorych stosujących insulinoterapię. Dzięki regularnym pomiarom można stwierdzić, jaki jest dobowy profil ...
Dna moczanowa, czyli podagra, to choroba zapalna stawów. Jest spowodowana wytrącaniem się w płynie stawowym lub innych tkankach kryształków kwasu moczowego. Początkowo pojawia się stan zapalny, a ...
Artretyzm to schorzenie występujące zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Może doprowadzić do silnego bólu stawów, nawet braku ruchomości stawów. Spowodowane jest odkładającym się kwasem moczowym.
Witaminy są bardzo ważnym i niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania składnikiem naszego organizmu. Niestety, nie są wytwarzane samoistnie, dlatego muszą być dostarczane wraz z pożywieniem lub w ...
Witaminoidy to substancje witaminopodobne. Nie są składnikami enzymów, ale wykazują aktywność biologiczną witamin. Ich cechą charakterystyczną jest fakt, że mogą być syntetyzowane przez organizm. ...
W walce z anemią niezwykle istotną rolę odgrywa właściwa dieta. Anemia objawia się niedoborem żelaza we krwi, co prowadzi do zaniżonego poziomu hemoglobiny i zbyt małej ilości czerwonych krwinek. ...
Kamica nerkowa jest jednym z najczęściej występujących schorzeń układu moczowego. Polega ona na obecności w drogach moczowych nierozpuszczalnych złogów, powstających wskutek wytrącania się ...
Czy możesz w prosty i szybki sposób poprawić stan swojego zdrowia? Badania naukowe jednoznacznie wskazuję, że zdrowe odżywianie oraz przemyślany styl życia znacznie zmniejszają ryzyko wielu chorób.
Biopsja jest to pobranie próbki tkanki w celu rozpoznania zmian nowotworowych. Diagnoza może być również przeprowadzona innymi sposobami, takimi jak analiza chromosomów lub genów. Badania ...
Rak pęcherza moczowego częściej pojawia się u mężczyzn niż u kobiet. Rzadko atakuje osoby przed 40. rokiem życia. Jest to rak wywodzący się z komórek nabłonka. Większość przypadków raka pęcherza ...
Płodność to zdolność do poczęcia istoty ludzkiej. Czy kiedykolwiek zastanawiałaś się, jak zwiększyć płodność? Jeżeli tak, przyjrzyj się, co masz na talerzu. Udowodniono, że dieta ma znaczący wpływ ...
Dieta bogatobiałkowa wspomaga odchudzanie, gdyż przyspiesza podstawową przemianę materii o 25%. Jednakże zbyt duża ilość białka w diecie może powodować uszkodzenie wątroby i nerek.
Rak żołądka (ang. stomach/gastric cancer), jak każdy nowotwór złośliwy, stanowi poważne zagrożenie dla życia chorego. Bywa on trudny do zdiagnozowania, ze względu na swoje nieswoiste objawy, które ...
Tłuszcze roślinne są bogatym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, które warunkują prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Ich niedobór powoduje choroby układu krążenia.
Pary planujące poczęcie powinny pamiętać, że im lepiej przygotują się do zajścia w ciążę, tym zdrowiej dla matki i dziecka. Dlatego planując ciążę, warto zwrócić uwagę na prowadzony tryb życia.
Witamina B5 reguluje wiele procesów metabolicznych. Niedobór witaminy B5 powoduje zmiany skórne – trądzik, odbarwienia skóry. Najwięcej witaminy B5 znajduje się w drożdżach, bananach oraz kaszach.
Spalacze tłuszczu to preparaty wspomagające odchudzanie , są przeznaczone dla osób, które preferują łatwe spalanie tkanki tłuszczowej – bez surowej diety i męczących ćwiczeń. Środki odchudzające ...
Zdjęcia
Konsultanci działu Zdrowie
farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.
lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu
lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku
