Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Kwas moczowy we krwi

Kwas moczowy jest produktem degradacji puryn, czyli zasad azotowych wchodzących w skład kwasów nukleinowych DNA i RNA. Degradacja ta zachodzi w hepatocytach wątroby pod wpływem działania różnych enzymów. Kwas moczowy w 30% jest wydalany przez przewód pokarmowy, a w 70% jest przefiltrowywany przez nerki do moczu. Jeśli organizm funkcjonuje prawidłowo, to produkcja i wydalanie kwasu moczowego pozostaje w równowadze i jego stężenia mieszczą się w granicach normy. Jednak w różnych stanach chorobowych dochodzi do wzrostu stężenia kwasu moczowego we krwi. Powodem tego jest jego nadmierna produkcja w wątrobie albo upośledzenie jego wydalania przez nerki.

1. Sposób oznaczania i wartości prawidłowe stężenia kwasu moczowego

Oznaczenia poziomu kwasu moczowego wykonuje się w próbce krwi żylnej, pobranej najczęściej z żyły łokciowej. Na badanie pacjent powinien zgłosić się na czczo, po co najmniej 8-godzinnej przerwie od ostatniego, lekkostrawnego posiłku. Oznaczenia wykonuje się w zautomatyzowanych analizatorach, wykorzystujących różne reakcje enzymatyczne.

Ogólnie wartości prawidłowe stężenia kwasu moczowego we krwi powinny mieścić się w granicach od 3 do 7 mg% (180 do 420 µmol/l). Można nieco uściślić te wartości w zależności od płci przyjmując, że u zdrowego mężczyzny prawidłowe stężenie kwasu moczowego wynosi do 7 mg%, a u zdrowej kobiety do 6 mg%.

2. Interpretacja wyników oznaczania kwasu moczowego

Do zwiększenia stężenia kwasu moczowego powyżej przyjętej normy, czyli hiperurykemii, dochodzi w następujących stanach chorobowych:
- pierwotna postać dny moczanowej – uwarunkowane genetycznie zaburzenia metabolizmu puryn prowadzą do zwiększenia stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi; jego nadmierne ilości odkładają się w chrząstkach stawowych w postaci kryształków kwasu moczowego i doprowadzają do wystąpienia stanu zapalnego w tych stawach;
- zwiększona podaż pokarmów „bogatopurynowych” w diecie – należą do nich pokarmy mięsne, zwłaszcza „podroby”, buliony, owoce morza i warzywa takie jak szpinak, szparagi, fasola, groch, grzyby;
- upośledzenie wydalania kwasu moczowego przez nerki – w przypadku ostrej i przewlekłej niewydolności nerek, u osób z torbielowatością nerek, w uszkodzeniu nerek spowodowanych zatruciem tlenkiem węgla czy ołowiem, u osób leczonych diuretykami;
- zwiększony rozpad nukleotydów w ustroju – w przebiegu chorób mielo- i limfoproliferacyjnych, w niedokrwistości hemolitycznej, w czerwienicy prawdziwej, w mononukleozie, a także w wyniku rozpadu tkanek nowotworowych po chemioterapii i radioterapii (tak zwany zespół lizy guza);
- inne przyczyny jak duży wysiłek fizyczny, zawał mięśnia sercowego, nadczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy.

Natomiast zmniejszenie stężenia kwasu moczowego występuje w wyniku:
- leczenia inhibitorami oksydazy ksantynowej, na przykład allopurinolem – jest to lek skutecznie stosowany w ostrych napadach dny moczanowej;
- wrodzonego niedoboru oksydazy ksantynowej – oksydaza ksantynowa to enzym biorący udział w przemianach puryn do kwasu moczowego; jego wrodzony niedobór prowadzi do zmniejszenia jego stężenia;
- wzmożonego wydzielania i upośledzonej resorpcji zwrotnej kwasu moczowego w nerkach – najczęściej w przebiegu tubulopatii nerkowych lub przyjmowania leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego z moczem (salicylany, fenylobutazon, probenecyd, glikokortykosteroidy);
- u kobiet w ciąży;
- u osób ze SIADH – zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny;
- u osób z akromegalią.

Najczęściej oznaczanie stężenia kwasu moczowego jest wykorzystywane w diagnostyce dny moczanowej. Należy zwrócić uwagę, że samo stwierdzenie hiperurykemii, czyli zwiększonej ilości kwasu moczowego we krwi, daje jedynie podejrzenie tej choroby. By potwierdzić diagnozę należy stwierdzić, obok hiperurykemii, występowanie objawów zapalenia stawów.

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Puszczewicz M. Wielka interna - reumatologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-62597-06-2
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Źródła zewnętrzne

Magdalena Pikul,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Kwas moczowy we krwi - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Kwas moczowy we krwi
Urologia i nefrologia

Układ moczowy

Układ moczowy Odtwórz wideo

Układ moczowy jest jednym z najważniejszych układów organizmu człowieka. We wnętrzu tego układu dochodzi do produkcji moczu. Dzięki procesom fizjologicznym w nim zachodzącym, mocz może być także wydalony poza organizm. Te dwie funkcje odpowiadają...

Witaminy

Kwas foliowy

Kwas foliowy

Kwas foliowy jest witaminą z grupy B. Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa folianum, czyli liść.  Kwas foliowy to inaczej witamina B9  lub witamina B12. Znany jest także jako folacyna, folan i kwas pteroiloglutaminowy. Jest jasnożółtą...

Dermatologia estetyczna

Kwas hialuronowy

Kwas hialuronowy

Kwas hialuronowy pomaga zwalczać oznaki starzenia się skóry. Dawniej pozyskiwano go z kogucich grzebieni. Dzisiaj produkowany jest metodami biotechnologicznymi. Chemicznie oznaczany jest jako HA. Kwas hialuronowy wygładza skórę i nadaje...

Środki wspomagające odchudzanie

Kwas hydroksycytrynowy

Kwas hydroksycytrynowy

Czasami dieta i ćwiczenia nie przynoszą zadowalającego efektu. Bojąc się porażki w odchudzaniu, sięgamy po suplementy mające ułatwić nam redukcję masy ciała. Sklepowe półki wręcz uginają się od różnorodnych produktów. Czy HCA może...

Napoje i drinki wegańskie

Kwas z buraków

Jeśli szukasz pomysłu na naprawdę zdrowy napój, możesz wypróbować sok z buraków, są one bowiem cennym źródłem witaminy B i C, zawierają kwas foliowy, karoten oraz betaninę - barwnik odpowiedzialny za czerwoną barwę buraków. Ponadto wspomagają one proces...

Sculptra

Kwas polimlekowy

Niejedna kobieta chętnie zdecydowałaby się na odmładzanie twarzy, jednak często nie wie, na czym polegają niektóre zabiegi kosmetyczne i w jaki sposób działają na skórę. Sculptra to tak zwany preparat wolumetryczny, który ma...

Tłuszcze

Kwas linolenowy

Kwas linolenowy jest coraz popularniejszy. Zanim jednak sięgniesz po suplementy diety z kwasem linolenowym, rozważ spożywanie go wraz z naturalnymi produktami spożywczymi.

Kwas hialuronowy

Kwas hialuronowy - właściwości

Kwas hialuronowy - właściwości Odtwórz wideo

Kwas hialuronowy występuje we wszystkich komórkach organizmu w różnym stężeniu, jest składnikiem macierzy międzykomórkowej skóry właściwej. Substancja odgrywa istotną rolę w regulacji zawartości wody w przestrzeniach międzykomórkowych...

Kwas hialuronowy

Kwas hialuronowy w powiększaniu piersi

Kwas hialuronowy w powiększaniu piersi Odtwórz wideo

Kwas hialuronowy występuje w organizmie w sposób naturalny, dlatego nie dziwi fakt, że znalazł on zastosowanie w zabiegach estetycznych, wśród których wymienia się chociażby zabieg powiększenia piersi przy jego użyciu. Takie rozwiązanie...

Witaminy

Witamina C (kwas askorbinowy)

Witamina C (kwas askorbinowy)

Witamina C to ulubiona witamina dzieci – ma przyjemnie kwaśny smak, a żółta barwa z pewnością wróży coś dobrego. Rodzice chętnie więc podają ją dzieciom na lekkie przeziębienie, sami łykając ją profilaktycznie. Czym właściwie jest...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500