Nadmierna senność

Nadmierna senność inaczej bywa określana jako hipersomnia. Wydaje się, że problemy ze snem, poczucie zmęczenia i senności to domena XXI wieku. Presja czasu, ciągły stres, brak czasu na relaks i odpoczynek sprzyjają nadmiernej senności. Nasza cywilizacja stanowi cywilizację ludzi niewyspanych, zmęczonych, zestresowanych i sfrustrowanych. Pierwotna nadmierna senność została ujęta w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 jako odrębna jednostka nozologiczna: F51.1 – nieorganiczna hipersomnia i G47.1 – zaburzenia z nadmierną sennością.

Objawy hipersomnii

Nadmierna senność manifestuje się w postaci poczucia senności, mimo przespanej nocy, przedłużania się snu lub występowania epizodów snu w ciągu dnia, w czasie przeznaczonym na aktywność i pracę. Ludzie nadmiernie senni wykazują trudności z porannym wstawaniem z łóżka, są mało wydajni w pracy, zdekoncentrowani, rozdrażnieni, nadpobudliwi, mają problemy z pamięcią, są rozkojarzeni i zapominalscy. Najczęściej marzą o drzemce w ciągu dnia, by zredukować poczucie zmęczenia i niewyspania.

Pierwotną hipersomnię można diagnozować tylko wówczas, jeśli wykluczy się obecność chorób somatycznych, zaburzeń psychicznych, zażywanie substancji odurzających oraz inne zaburzenia snu w postaci dyssomnii (np. bezsenność, narkolepsję, zaburzenia rytmów okołodobowych, zaburzenia z nocną dysfunkcją oddechową) i paramosmnii (np. lęki senne, koszmary nocne, bruksizm, upojenie przysenne, paraliż przysenny). Objawy związane z nadmierną sennością muszą utrzymywać się ponad miesiąc.  

O czym świadczy nadmierna senność?  

Hipersomnia może być pierwotną, niezależną, samodzielnie występującą chorobą, ale często poczucie niewyspania i nadmierna senność w ciągu dnia towarzyszy innym poważnym dysfunkcjom zdrowotnym, np. innym zaburzeniom snu oraz chorobom psychicznym. Patologiczna senność to główny z symptomów narkolepsji. Ponadto, poczucie senności pojawia się w przebiegu takich chorób, jak: zespół bezdechu sennego, zaburzenia rytmu snu i wstawania, atypowa depresja, bezsenność, parasomnie, zespół abstynencyjny, choroby neurodegeneracyjne, zaburzenia hormonalne, zmiany metaboliczne, zapalenie opon mózgowych i mózgu, udar mózgu, zespół Kleinego-Levina (żarłoczność + pobudzenie seksualne + nadmierna senność).

Nadmierna senność może się pojawić także wskutek zażycia narkotyków, leków, np. pochodnych barbituranów i benzodiazepin, neuroleptyków lub leków antydepresyjnych albo po zbyt dużej ilości spożytego alkoholu. Hipersomnia może świadczyć po prostu o zmęczeniu, kiedy człowiek ignoruje oznaki wyczerpania organizmu. Trzeba wówczas odespać nadgodziny w pracy i dać sobie prawo do relaksu. Nadmierna senność pojawia się w przebiegu anemii (niedokrwistości) z powodu zbyt niskiego poziomu hemoglobiny i erytrocytów oraz niedoboru żelaza we krwi. Poczucie niewyspania towarzyszy też nad- lub niedoczynności tarczycy, zbyt niskiemu ciśnieniu krwi oraz cukrzycy. Patologiczna senność stanowi wówczas wyraz zaburzonej gospodarki węglowodanowej.

Spadek energii, apatia, zmęczenie, senność i brak inicjatywy działania to zespół objawów składający się na zaburzenia depresyjne. Nadmierna senność może być zwiastunem rozwijającej się infekcji, np. mononukleozy albo świadczyć o ciąży. Przyszła mama z reguły potrzebuje więcej snu. Czasami ludzie okresowo skarżą się na nadmierną senność w czasie znacznych wahań ciśnienia atmosferycznego, np. na początku wiosny albo późną jesienią. Jak widać, wachlarz możliwości skontaminowania hipersomnii z innymi zaburzeniami jest ogromny. Skuteczne leczenie nadmiernej senności musi rozpocząć się od postawienia odpowiedniej diagnozy. Może nie należy walczyć z samą sennością, ale depresją, która spowodowała senność? Pierwotną hipersomnię leczy się za pomocą leków psychostymulujących, np. metylofenidatem.

Bibliografia

  • Beckham N., Cabot S., Bezsenność. Jak dobrze zasypiać? Poradnik holistyczny, Wydawnictwo Mada, Kraków 2008, ISBN 978-83-89624-55-0.
  • Cameron A.D., Psychiatria, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-89581-76-1.
  • Weiss T., Dobry sen. Przyczyny i leczenie zaburzeń snu, Oficyna Wydawnicza MAK, Wrocław 2006, ISBN 978-39-31154-53-0.
  • Zieliński J., Pływaczewski R., Bendarek M., Zaburzenia oddychania w czasie snu, PZWL, Warszawa 2006, ISBN 978-83-200-3138-6.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
1

Komentarze

Pytania do specjalistów

Senność

Witam. Mam pewien problem, od mniej więcej tygodnia chodzę bardzo senna, a już zwłaszcza jak coś zjem. Mam czasami bardzo silne bóle głowy, czasami są to uciski, które są krótkie, ale bardzo bolesne, jakby coś przeszywało mi głowę. Mam bardzo szybki tryb...

Nadmierna senność i brak chrapania

Nie wiem, czy zechcecie mi udzielić odpowiedzi, gdyż moim problemem nie jest bezsenność, lecz senność nadmierna - ciągła, stała, nie dająca się wyeliminować przez długi sen. Sen nocny nie przynosi oczekiwanego odprężenia i tzw. wyspania. Rano budzę się...

Odpowiada: Lek. Paweł Gosek Lek. Paweł Gosek
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

~ Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Nadmierna senność i spożywanie dużej ilości octu ~:

nadmierna sennosc, od dluzszego czasu mam nieodparta ochote na produkty w occie, codziennie 2-3 sloiki 370 g. ogorkow kiszonych ( moja waga 60 kg, wzrost 168 cm, wiek 35 lat, mezczyzna), czy spozycie octu w tych ilosciach( wody/zakwasu nie wypijam tylko...

pokaż 5 następnych

Artykuły Zaburzenia snu

Zaburzenia snu Problemy ze spaniem

(...) ów z pamięcią Eksperymenty przeprowadzone na myszach wykazały, że zaburzenia snu mają ścisły związek z zakł ... jest znalezienie odpowiedzi na pytanie, jak zaburzenia snu mogą wpływać na codzienne funkcje psychiczne, szczególnie na funkcje ... . Okazuje się bowiem, że te dwa czynniki są ze sobą ściśle związane.(Brak koncentracji, Problemy ze snem, Zaburzenia...

Zaburzenia snu Chodzisz późno spać? Będziesz mieć koszmary!

Przy obecnym tempie życia bardzo często nie mamy czasu porządnie się wyspać. Siedzimy do późna, nadrabiając zaległości w pracy albo po prostu dlatego, że adrenalina z całego stresującego dnia nie pozwala nam zasnąć. Naukowcy z uniwersytetu...

Ile powinno się spać?
Zaburzenia snu Ile powinno się spać?

To, że wraz w wiekiem potrzebujemy mniej snu, to mit. Ludzie w średnim wieku i starsi, jeśli tylko chcą się czuć wypoczęci i produktywni podczas dnia, potrzebują dokładnie tyle samo snu, co młodzi. Przekonanie, że starsi ludzie potrzebują mniej snu,...

Zaburzenia snu Hipersomnia

(...) : pierwotne (endogenne) zaburzenia snu: narkolepsja, hipersomnia idiopatyczna, bezdechy podczas snu, organiczne uszkodzenia m ... 83-908354-2-8Krzyżowski J. Bezsenność, Medyk, Warszawa 2002, ISBN 83-87340-68-5(Problemy ze snem, Zaburzenia snu,...

Zaburzenia snu Rytm okołodobowy

(...) Zaburzenia rytmu okołodobowego rodzą kolejne problemy, nie tylko zaburzenia snu. Mogą to być choroby sercowo ... zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9Jarema M. Psychiatria w praktyce, Medical Education, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62510-06-1(Problemy ze snem, Zdrowy sen, Zaburzenia snu, nadmierna...

Zaburzenia snu Parasomnie

(...) 60072-61-5Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9(Problemy ze snem, Zaburzenia snu, drgawki...

Zaburzenia snu Narkolepsja

Narkolepsja to rodzaj zaburzenia snu, który powoduje niekontrolowaną senność w ciągu dnia. Dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Pierwsze symptomy pojawiają się okresie dojrzewania, ale narkolepsja może też zaatakować po 20. roku życia. Osoba chora odczuwa ciągłą senność w ciągu dnia, zasypia nawet w trakcie codziennych czynności. W nocy narkoleptycy zwykle ... -60072-61-5Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9(Problemy ze snem,...

Zaburzenia snu Lunatykowanie

(...) ISBN 83-60072-61-5Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9Krupka-Matuszczyk I. Zaburzenia snu u kobiet, Sen, 2008, 8, 73-7Dzaja A., Arber S., Hislop J. et al. Women’s sleep in health and disease, J Psychiatr Res, 2005, 39, 55-76(Pomoc psychologiczna, Problemy ze snem, Zaburzenia...

Zaburzenia snu Strach przed snem

Coraz więcej osób ma problem ze snem. Najczęściej jest to bezsenność lub zaburzenia snu. Te problemy to poważna ... , tym poważniejsze stają się zaburzenia snu.Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9Shapiro C.M. ABC zaburzeń snu, Astrum, Wrocław ... -83-200-4180-4(Problemy ze snem, Zdrowy sen, Zaburzenia snu, przyczyny...

pokaż 10 następnych