Osteokalcyna

Co to jest osteokalcyna?

Osteokalcyna wskazuje na aktywność osteoblastów. U ludzi kodowany jest odpowiedni BGLAP gen. Białko może być wykorzystywane w diagnostyce jako czuły marker obrotu kostnego oraz marker kościotworzenia. To niekolagenowe białko wytwarzane jest przez osteoblasty, odontoblasty i tworzy tkankę kostną oraz zębinę. Jej główną funkcją jest formowanie kości (kościotwórcza regulacja metaboliczna). Stymuluje mineralizację kości i homeostazę jonów wapniowych. Oprócz wpływu na kości działa także na inne struktury naszego organizmu. Osteokalcyna działa jak hormon - pobudza komórki beta wysp Langerhansa do wydzielania insuliny i jednocześnie, w tym samym czasie, pobudza komórki tłuszczowe do uwalniania adiponektyny, której funkcją jest zwiększanie wrażliwości komórek na działanie insuliny. Obecnie prowadzone są badania wykazujące jej wpływ na płodność mężczyzn. Wykazano bowiem, że osteokalcyna zwiększa wytwarzanie hormonu męskiego – testosteronu. Potwierdzenie takiego działania pozwoliłoby na zastosowanie jej w terapii leczenia niepłodności u mężczyzn.

Wskazania do przeprowadzenia badania osteokalcyny

Badanie stosowane jest w celu rozpoznania i monitorowania metabolicznych chorób kości (np. choroba Pageta, adynamiczna choroba kości), osteoporozy (np. u kobiet po menopauzie), zwiększonego obrotu kostnego (np. nadczynność przytarczyc, hiperkalcemia, nadczynność tarczycy) oraz innych zaburzeń układu kostnego, takich jak poważne złamania, deformacje, zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej. Osteokalcyna jest to marker kościotworzenia, szczególnie u osób, u których występuje osteodystrofia nerkowa.

Do badania pobiera się krew z żyły łokciowej. Badanie wykonuje się w surowicy krwi. Badany musi być na czczo przynajmniej 8 godzin przed pobraniem próbki. Wyniki można odebrać już na drugi dzień. Badanie zazwyczaj jest powtarzane. Jeden nieprawidłowy wynik nie musi świadczyć o chorobie. 

Normy osteokalcyny

U kobiet norma wynosi 5,6 - 6,3 ng/ml, a u mężczyzn 6,3 - 7,3 ng/ml. Fizjologicznie ok. 15% całkowitej osteokalcyny znajduje się w surowicy krwi, która nie została zaabsorbowana w kościach.

Podwyższony poziom osteokalcyny

Wynik powyżej normy może świadczyć o:

• pierwotnych nowotworach kości;
• przerzutach nowotworów do kości;
• chorobie Pageta;
• nadczynności przytarczyc;
• osteoporozie;
• krzywicy;
• osteomalacji.

Obniżony poziom osteokalcyny

Wynik poniżej normy może wskazywać na: 

• niedoczynność przytarczyc;
• niedoczynność tarczycy;
• niewydolność wątroby.

Osteokalcyna będąc markerem stanu tworzenia się kości, stosowana jest do rozpoznania chorób kości. Badanie poziomu osteoklacyny powinno być wykonywane u osób z nowotworami złośliwymi, u których pojawiają się przerzuty. Pomocne jest także u osób starszych, gdzie choroby kości występują dużo częściej.