Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Potworniak

Potworniak jest to nowotwór, będący wynikiem patologicznych zmian zachodzących w komórce zarodkowej. Taka komórka różnicuje się w kierunku elementów trzech listków zarodkowych, czyli wczesnego embrionalnego rozwoju dziecka. Potworniak stanowi mieszankę rozmaitych tkanek. Najczęściej przyjmuje postać torbieli skórzastej (odmiana potworniaka dojrzałego). Twór stopniowo się powiększa i zawiera wykształcone włosy, paznokcie i czasem zęby. Zawiera także gruczoły łojowe i potowe, czasem wytwarza hormony, które wywołują zaburzenia hormonalne.

1. Przyczyny i lokalizacja potworniaków

Przyczyny rozwoju potworniaków nie są znane, jednak sformułowano wiele różnych teorii na ten temat. Jedna z nich wiąże potworniaki wrodzone z pasożytniczymi bliźniakami (tzw. fetus in fetu). W przypadku tego typu bliźniąt jeszcze w czasie ciąży jeden płód został częściowo wchłonięty przez drugi, przez co jego funkcjonowanie stało się uzależnione od „gospodarza” – płodu, który uformował się w pełni. Jest to jednak tylko hipoteza, która nie została potwierdzona.

Potworniaki tworzące się z pluripotencjalnych komórek germinalnych lokalizują się w jądrach lub jajnikach. Z kolei potworniaki uformowane z komórek embrionalnych zazwyczaj znajdują się w czaszce, nosie, języku, szyi, śródpiersiu, przestrzeni zaotrzewnowej lub są przyczepione do kości guzicznej. Zdarzało się jednak, że nowotwory te odkrywano również w narządach, takich jak serce czy wątroba, a także w żołądku i pęcherzu.

2. Rodzaje potworniaków

Potworniak dojrzały to nowotwór zawierający w pełni zróżnicowane tkanki endodermalne, mezodermalne i ektodermalne. Najczęściej występuje w formie torbieli skórzastej, w której znajdują się w pełni ukształtowane włosy, gruczoły potowe i łojowe, a czasami nawet szczątkowe zęby. Zdarzało się również, że w potworniakach znajdowano bardziej złożone struktury, w tym oczy, dłonie, stopy i całe kończyny. Potworniaki dojrzałe mogą produkować hormony, takie jak serotonina czy hormony tarczycy. Przez to w organizmie chorego może dojść do zaburzenia ich równowagi. Nowotwory te są łagodne, a najczęściej diagnozuje się je u kobiet. Szacuje się, że mogą stanowić 20% wszystkich guzów jajnika. Potworniaka jajnika stwierdza się na podstawie badania USG, wykonywanego przezpochwowo. Jeśli zostanie wykryty, musi zostać usunięty, najczęściej w zabiegu laparoskopii. W niektórych wypadkach konieczne jest otwarcie jamy brzusznej. Czasem istnieje konieczność usunięcia potworniaka razem z jajnikiem.

Potworniaki niedojrzałe utworzone są z nie w pełni zróżnicowanych trzech listków zarodkowych. Mogą wydzielać gonadotropinę kosmówkową, co przyczynia się do pozytywnego wyniku testu ciążowego. Bywa, że bierze się je za mięsaka, raka zarodkowego, neuroektodermę lub niedojrzałe struktury nabłonkowe. Zazwyczaj są złośliwe, a najczęściej diagnozuje się je u mężczyzn.

Potworniaki wrodzone to guzy przypominające potworniaki dojrzałe, które spotyka się u płodów i noworodków. Zazwyczaj tworzą narośl w okolicy kości krzyżowej i guzicznej. Od fetus in fetu, czyli pasożytniczego płodu bliźniaczego, różnią się brakiem metameryzacji. W okresie płodowym potworniaki wrodzone mogą doprowadzić do śmierci wewnątrzmacicznej.

Bibliografia

  • Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
  • Bręborowicz G. (red.), Ginekologia, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-39-6
  • Markowska J. Ginekologia onkologiczna, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-12-1

Źródła zewnętrzne

Anna Świeboda,
Komentarze (5)
blossomdoctor
blossomdoctor

KŁAMSTWO!!! kto to pisał, ludzie?
Potworniak nie pochodzi z żadnych listków zarodkowych!! Tylko z komórki macierzystej (jajowej)na skutek zaburzeń hormonalnych!!
W zależności od rodzaju jest on różnie wypełniony, potworniak, czyli inaczej torbiel dermoidalna wypełniona jest różnego rodzaju tkankami np. tłuszczową lub kostną. Prawdopodobnie powstają kiedy z niewiadomych przyczyn komórki macierzyste gromadzą się w jajniku i zaczynają zmieniać w różne typy tkanek.
Proszę to zaraz usunąć albo poprawić, co za bzdury!!!

Odpowiedz
Redakcja
Redakcja

@blossomdoctor: Poniżej zamieszczamy odpowiedź lekarza, dr Agnieszki Barchnickiej na Pani uwagi:
"Powszechnie przyjmuje się, ze guzy typu teratoma są wynikiem patologii pierwotnej komórki zarodkowej, mającej potencjał różnicowania się w kierunku elementów wszystkich trzech listków zarodkowych.” Cytuję za „Wybrane szlaki molekularne komórki w patogenezie potworniaków jajnika” Jarosław Bal, Marian Stanisław Gabryś, Irena Jałocha Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej (online), 2009; 63: 242-249.
Aczkolwiek z pewnością mechanizm powstawania nowotworu nie jest tak prosty jak Pani zasugerowała (zmiany hormonalne). Zapewne ma na to wpływ szereg rożnych czynników, których nie potrafimy jeszcze ustalić. Drugą kwestią to jest to, że potworniaki nie występują wyłącznie w jajniku, ale także u mężczyzn (jądra). Są także przypadki że nowotwór ten umiejscowienia się poza narządami rodnymi, np. w śródpiersiu.
Pozdrawiam"

Odpowiedz
EwaD
EwaD

@Redakcja: Witam serdecznie, Czy mogłabym prosić o informację, w jakim tempie może rozwijać się potworniak dojrzały? Z góry dziękuję!

Odpowiedz
~moni
~moni

Jakie badania oprocz usg moze potwierdzic lub wykluczyc istnienie potworniaka? Jestem dzisiaj po usg i takiego stwierdzono na lewym jajniku ale nie na 100%. Czekam na 2 badanie na innym aparacie. W tej chwili ma rozmiar 41/38 mm. Ostatnie badanie mialam 2 m-ce temu i wtedy nie bylo go widac. Wrocilam do lekarza ze wzgledu na dlugotrwale plamienie miesiaczkowe ktore trwalo 2 tyg. oraz bol jajnika prawego. Z gory dziekuje za odpowiedz :-)

Odpowiedz
~ilona
~ilona

Jestem po operacji usuniecia potworniaka dojrzalego wraz z jajnikiem i jajowodem. Od wykrycia guza (miał 4/5 cm) do operacji minął niecały miesiąc (15/14/10cm i ważył 530g. ) czyli szybko.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Potworniak - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne