Proces starzenia się człowieka

Starość to stan, o którym wielu z nas nie lubi myśleć. Obserwując starszych ludzi, obawiamy się widocznych oznak starzenia się skóry, podatności na choroby, zaburzeń w pracy wielu układów organizmu, spowolnienia, a czasem i zdziwaczenia. Tymczasem proces starzenia to naturalny etap życia, który obejmuje cały ustrój – od najmniejszej komórki, przez narządy, aż po całe układy. Starość nie musi wcale być smutnym okresem w życiu człowieka. Wystarczą akceptacja, dbanie o zdrowie i aktywność oraz wsparcie rodziny i bliskich.

Biologiczne starzenie się organizmu

Życie człowieka można umownie podzielić na trzy etapy: dzieciństwo, dojrzałość (dorosłość) i starość. Każdy z nich obejmuje szereg niepowtarzalnych procesów, których celem jest ukształtowanie zdrowej i silnej jednostki. W pierwszym etapie życia największy nacisk natura położyła na rozwój fizyczny. Doskonalenie się ciała i układów organizmu wraz z kształtowaniem się świadomości, intelektu i inteligencji emocjonalnej zawierają się w wielkim i znaczącym procesie dojrzewania. Gdy stan ten zostaje osiągnięty, człowiek jest osobą dorosłą, w pełni sił fizycznych, intelektualnych i psychicznych. Czas ten nie trwa jednak wiecznie. W naturalny sposób wraz z wiekiem zdrowie seniora pogarsza się. Komórki ciała pracują wolniej, praca narządów jest zaburzana, a układ immunologiczny coraz częściej nie daje organizmowi pełnej ochrony. Układ wewnętrzny traci zdolność do regeneracji uszkodzeń, a tym samym równowagę. Mniejsza odporność oraz dysfunkcje poszczególnych organów stają się źródłem wielu chorób wieku podeszłego, m.in. osteoporozy czy chorób serca i układu krążenia.

Jak pogodzić się ze starością?

Dla wielu z nas wydaje się zrozumiałe, że starość (choć niewyczekana i nieupragniona) w naturalny sposób zagości w naszym życiu. Gdy już jednak wkraczamy w podeszły wiek, akceptacja dla procesu starzenia mija na długi czas. Pojawiają się zaburzenia poznawcze i zaburzenia adaptacyjne, często izolacja społeczna, stawiająca na pierwszym miejscu czas spędzony z samym sobą, nierzadko na wspomnieniach i rozmyślaniach o życiu. Bliskość śmierci sprzyja rozrachunkom, a taki bilans nie zawsze wypada korzystnie. Kryzys psychiczny potęgują straty bliskich ludzi (partnera, przyjaciół) i syndrom pustego gniazda. I choć wiele mówi się o dysfunkcjach pracy mózgu, nawet chorzy na inne dolegliwości i choroby wieku podeszłego i starczego mają świadomość tego, co dzieje się z ich organizmem. Niemoc w zatrzymaniu lub cofnięciu czasu jest kolejnym czynnikiem, który wkracza w proces starzenia się.

Czy proces starzenia można opóźnić?

Czy proces starzenia się można zatrzymać? Nie, ale można go opóźnić. Czy można starzeć się wolniej? Odpowiedni, zdrowy styl życia, właściwe odżywianie się, tzn. dobrze dobrana dieta dla seniora, odpowiednia aktywność fizyczna dla osób starszych, dbałość o uregulowane życie wewnętrzne i pozytywne nastawienie psychiczne – mają duży wpływ na utrzymanie pełni sił przez lata. Z pomocą przychodzi też medycyna, która rozwija się w zawrotnym tempie i już dziś podaje seniorom pomysły, dzięki którym starość przestanie być dla nich problemem. Jednak czy warto ingerować w naturalny etap życia? Jeśli zewnętrzne oznaki postępu czasu (choćby takie jak zmarszczki) nie mają dla nas znaczenia, a dolegliwości, z którymi się zmagamy, nie są tak uciążliwe, by wpędzać w stany depresyjne, warto chociaż spróbować zaakceptować starość. Tym bardziej, że z naturą – przewidującą dla nas wszystkich taką samą metę – wygrać niełatwo.

Proces starzenia się jest naturalnym etapem życia człowieka. Wynika on z postępujących wraz z upływem czasu zmian w obrębie komórek i narządów, spadku odporności i ochronnej bariery organizmu. Zaburzeniom poddany zostaje także umysł, nieradzący sobie z przemijaniem. Starzenie się można opóźnić, ale nie sposób go zatrzymać – jest to proces, który natura wpisała nieodwracalnie w życie każdego z nas.