Schizofrenia katatoniczna

Schizofrenia należy do grupy zaburzeń psychotycznych. Nie ma jednak jednorodnej postaci schizofrenii. Wyróżnia się wiele rodzajów zaburzeń schizofrenicznych, np. schizofrenię paranoidalną, schizofrenię hebefreniczną, schizofrenię rezydualną albo schizofrenię katatoniczną. Schizofrenia katatoniczna jako oddzielna jednostka chorobowa została ujęta w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych pod kodem F20.2. Objawy katatoniczne mogą przybrać charakter albo akinetyczny, albo hiperkinetyczny. Na czym polega katatonia i jak objawia się schizofrenia katatoniczna?

Spis treści:
  1. 1. Co to jest katatonia?
  2. 2. Rodzaje schizofrenii katatonicznej

1. Co to jest katatonia?

Termin „katatonii” odnosi się do zaburzeń w zakresie aktywności ruchowej. Cechą szczególną schizofrenii katatonicznej jest specyficzna motoryka, która przybiera postać bądź niezwykle pobudzonej, bądź uderzająco nieruchomej, przy czym oba te stany czasami występują naprzemiennie. Schizofrenia katatoniczna pojawia się nagle. W przypadku pobudzenia jednostka wydaje się niezwykle podniecona, wręcz dzika, energicznie przeciwstawia się wszelkim próbom uspokojenia jej. Uczucia są nieadekwatne, zaś pobudzeniu towarzyszą często zaskakująca energia i wytrzymałość, ustępujące jedynie pod wpływem silnych środków uspokajających.

Inna cecha tego rodzaju schizofrenii to stany osłupienia (stupor katatoniczny) i znieruchomienia. Osoby mogą być całkowicie nieruchome, przyjmując przy tym niewygodne pozycje i utrzymując je przez długie godziny. Jeśli ktokolwiek je poruszy, zamierają w nowej pozycji. Charakterystyczna jest także pewna statuetkowa, „woskowata” elastyczność. Po wyjściu ze stanu stuporu pacjenci relacjonują czasami doświadczenia halucynacji i urojeń, które koncentrują się wokół śmierci i destrukcji, a zawarte w nich ostrzeżenia przed poruszeniem się zmuszają niejako chorych do pozostania w stanie katatonii.

2. Rodzaje schizofrenii katatonicznej

Wyróżnia się dwie podstawowe postacie schizofrenii katatonicznej – hipokinetyczną i hiperkinetyczną. Tabela niżej prezentuje podstawowe objawy schizofreniczne dla tych dwóch rodzajów zaburzeń.

HIPOKINETYCZNA SCHIZOFRENIA KATATONICZNAHIPERKINETYCZNA SCHIZOFRENIA KATATONICZNA
powolne wykonywanie czynności;
bezruch, sztywność katatoniczna – pozostawanie w jednej pozycji i opór przed zmianą ułożenia ciała;
otamowanie myślenia, wolne odpowiadanie na pytania, cicha mowa, echolalia, echopraksja, echomimia;
mutyzm – uporczywe milczenie;
negatywizm czynny i bierny – pozbawiony uzasadnienia opór przed wypełnianiem poleceń lub reakcje przeciwne do sugestii;
stan kataleptyczny, sztywność woskowata – pozostawanie w pozycji uformowanej przez inną osobę;
osłupienie katatoniczne, akinezje;
przymglenie świadomości
szybkie wykonywanie czynności;
pobudzenie katatoniczne – bezcelowa aktywność ruchowa;
agresja, nadpobudliwość, krzyki, skoki, śpiewy, niszczenie mienia, zdzieranie z siebie ubrania, eksplozje energii;
stereotypie ruchowe;
perseweracje słowne, neologizmy;
werbigeracje, echokineza;
automatyczne wykonywanie poleceń;
impulsywność, gwałtowne reakcje ruchowe

Schizofrenia katatoniczna na tle innych typów schizofrenii jest bardzo podatna na leczenie, a objawy ulegają szybkiej remisji. Czasami chory wymaga natychmiastowej opieki i interwencji medycznej ze względu na odmowę przyjmowania pokarmów, agresję i czynny opór. Niektórzy pacjenci zanieczyszczają się. Schizofrenia to najbardziej zagadkowe zaburzenie psychiczne, wokół którego narosło wiele nieprawdziwych mitów, np. że chorzy to potępieńcy, opętani, pomyleńcy, maniacy, wywrotowcy, ludzie nieprzewidywalni i niebezpieczni. Tymczasem wydaje się, że stereotypy i nieprawdziwe przekonania na temat „opętanych maniaków” stanowią raczej odzwierciedlenie lęku i ignorancji ludzi, którzy nie rozumieją i nie chcą zrozumieć prawdziwej natury schizofrenika.

Bibliografia

  • Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D.L., Psychopatologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7298-441-7.
  • Zimbardo P.G., Johnson R.L., McCann V., Psychologia. Kluczowe koncepcje. Psychologia osobowości, PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-16396-9.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Początek procesu schizofrenicznego a schizofrenia

Pytanie do psychiatry. Czy początek procesu schizofrenicznego jest tym samym czym początek schizofrenii? Czy z początkiem procesu schizofrenicznego można już mówić o całkowitej niezdolności do pracy, gdyż będę się starał o rentę socjalną. Pozdrawiam

Odpowiada: Mgr Kamila Krocz Mgr Kamila Krocz i 1 inny
Czy ojciec potrzebuje leczenia psychiatrycznego?

Witam, szukam porady lekarskiej, psychologicznej lub psychiatrycznej w kwestii, którą samej jest mi trudno zrozumieć. Chodzi o mojego ojca. Ma on ok. 60 lat. 20 lat temu matka rozwiodła się z nim i od tamtej pory nasze kontakty nie były nigdy zażyłe....

Odpowiada: Mgr Kamila Krocz Mgr Kamila Krocz

Artykuły Schizofrenia

Schizofrenia Schizofrenia paranoidalna

Schizofrenia paranoidalna to postać schizofrenii, z którą przeciętny człowiek utożsamia sobie obraz osoby cierpiącej na zaburzenia schizofreniczne. W przebiegu choroby dominują omamy i urojenia. Schizofrenia paranoidalna została ujęta jako odrębna ... ten rodzaj schizofrenii określa się jako schizofrenię urojeniową. Jakie inne objawy obserwuje się u pacjentów ze schizofrenią ... paranoidalnej Schizofrenia nie jest zaburzeniem jednorodnym, a między poszczególnymi typami psychozy więcej występuje...

Rodzaje schizofrenii
Schizofrenia Rodzaje schizofrenii

Schizofrenia, wbrew potocznemu rozumieniu tego zaburzenia psychicznego, nie ogranicza się jedynie do występowania omam ... . Jak manifestuje się psychoza schizofreniczna i jak rozpoznać każdy z jej rodzajów? Co to jest schizofrenia? Termin „schizofrenia ... zachowań na tle zachowań ustabilizowanego społeczeństwa. Schizofrenia nie jest precyzyjnie zdefiniowana. Psychiatrzy uważają jednak to pojęcie za bardzo użyteczne w praktyce klinicznej. Schizofrenia to zaburzenie myślenia, w którym umiejętność...

Schizofrenia Schizofrenia a rodzina

Schizofrenia jest zaburzeniem psychicznym o charakterze wielowymiarowym. Ze względu na rozległość i intensywność ... w psychoterapii z pacjentem schizofrenicznym. Jakie związki daje się zaobserwować na linii schizofrenia-rodzina? Rodzina a powstawanie ... ów. Schizofrenia a dysfunkcje komunikacji w rodzinie Patologię w rodzinach osób z rozpoznaniem schizofrenii wyjaśniano r ... óry przebywa w takim środowisku rodzinnym. Osoby ze schizofrenią przebywające w domach, gdzie atmosfera nasycona jest...

Schizofrenia Zespół urojeniowy

(...) afektywne, huśtawka nastrojów. Zespoły urojeniowe należy różnicować z osobowością paranoiczną, ze schizofrenią...

Schizofrenia Objawy schizofrenii

Schizofrenia jest poważnym schorzeniem psychicznym, które w pewien sposób zamyka człowieka na świat. Osoba, kt ... krąży wiele błędnych przekonań i niedomówień związanych ze schizofrenią. Jakie są zatem objawy tego rodzaju psychozy ... metoda, za pomocą której orzeka się o wystąpieniu choroby. Dodatkowym problemem jest fakt, że schizofrenia (określana ... podstawowych objawów schizofrenii. Schizofrenia to schorzenie, które zaburza organizację myśli. Może manifestować...

Przyczyny schizofrenii
Schizofrenia Przyczyny schizofrenii

(...) jest najbardziej narażony na chorobę? Epidemiologia schizofrenii Według statystyk, schizofrenia jest chorobą psychiczną, na kt ... . Schizofrenia a dopamina Niektóre zaburzenia świadomości, charakterystyczne dla schizofrenii, związane są z dopaminą. Dopamina ... ór dopaminyodpowiada za apatię, uczucie osamotnienia i ciągłe zmęczenie. Schizofrenia a geny Udowodniono, że schorzenie pojawia się...

Schizofrenia Schizofrenia hebefreniczna

(...) Pojawiają się chaotycznie. Schizofrenia hebefreniczna rozwija się dosyć wcześnie, bo w okresie adolescencji. Objawy schizofrenii hebefrenicznej Schizofrenia hebefreniczna najbardziej odpowiada wyobrażeniu, jakie przeciętny człowiek ma o chorobie psychicznej ... wrażliwości na bodźce z zewnątrz. Schizofrenia zdezorganizowana pojawia się dosyć wcześnie, w okresie pokwitania, między 15 a 25 rokiem ... irracjonalne myśli pacjentów ze schizofrenią hebefreniczną przybierają charakter przyjemny, co dodatkowo może...

Schizofrenia Schizofrenia rezydualna

Schizofrenia rezydualna została ujęta w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 ... o ograniczeniu funkcji psychicznych. Schizofrenię rezydualną należy różnicować ze schizofrenią prostą (simplex), w przebiegu kt ... óźnych i przewlekłych etapów rozwoju zaburzeń schizofrenicznych. Objawy schizofrenii rezydualnej  Schizofrenia rezydualna odznacza ... do otoczenia. Mimo że schizofrenia rezydualna jest dość uboga objawowo w porównaniu do innych rodzajów...

Schizofrenia Schizofrenia przewlekła

Schizofrenia to przewlekłe zaburzenie psychiczne z tendencją do nawrotów. Pojawia się dość wcześnie, w okresie dojrzewania. Zazwyczaj schizofrenia rozwija się czteroetapowo – ostry epizod schizofreniczny, remisja objawów, nawr ... katatonicznej czy paranoidalnej, psychiatrzy wyróżniają także schizofrenię przewlekłą. Schizofrenia przewlekła a schizofrenia ... się objawów. Czym charakteryzują się schizofrenia ostra i schizofrenia przewlekła? SCHIZOFRENIA...

Schizofrenia Leczenie schizofrenii

(...) ich rodzin do efektywnego rozwiązywania problemów oraz rozmawiania o emocjach. Ponadto schizofrenia wsp ... społeczny, wyposażając w etykietę „ten inny”.Birchwood M., Jackson Ch., Schizofrenia. Modele kliniczne i...

pokaż 10 następnych