Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Szczepienie na rotawirusy

adorable-21998_16e4.jpg
Zdjęcie autorstwa: PublicDomainPictures / CC0 1.0

Rotawirusy są groźne szczególnie dla najmłodszych dzieci. Głównym zagrożeniem dla dziecka jest ryzyko szybkiego odwodnienia spowodowanego wymiotami i gwałtowną biegunką. W Polsce szacuje się, że co roku na zakażenia rotawirusami cierpi ponad 200 000 dzieci poniżej piątego roku życia, a rocznie 172 tysiące dzieci poniżej 5 roku życia wymaga opieki ambulatoryjnej, z czego 21,5 tysiąca wymaga leczenia szpitalnego. Rocznie, z powodu zakażenia rotawirusami, 13 dzieci umiera. Rotawirusy są bardzo zakaźne, ponadto bardzo trudno jest je wyeliminować, ponieważ nie reagują na zwykłe środki dezynfekcyjne.

1. Jak można zarazić się rotawirusami?

W Europie statystyki wskazują, że rotawirusy atakują aż 3,6 miliona niemowląt i dzieci w wieku przedszkolnym. 700 tysięcy maluchów trafia do lekarzy, a 87 tysięcy wymaga pilnej hospitalizacji. Ryzyko zakażenia rotawirusami jest duże. Występują one tak powszechnie, że prawie każde dziecko ulegnie zakażeniu przed ukończeniem piątego roku życia.

Do zakażenia może dojść zarówno poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą, jak również przez styczność z zanieczyszczoną powierzchnią czy przedmiotami. Wirusy przenoszą się na drugą osobę drogą pokarmową, poprzez kontakt z wydzielinami i wydalinami osób chorych, możliwe jest także rozprzestrzenianie się drogą kropelkową. Do rozprzestrzeniania się zakażeń rotawirusowych bardzo często dochodzi wśród dzieci leczonych w szpitalu z innego powodu, co wydłuża ich pobyt, potęgując stres u dziecka i rodziców. To właśnie rotawirusy są głównym czynnikiem wywołującym ciężkie biegunki rotawirusowe u niemowląt i dzieci – bez względu na stopień rozwoju oraz higienę kraju.

2. Objawy infekcji rotawirusowej

Infekcja rotawirusowa rozwija się bardzo szybko – zazwyczaj objawy pojawiają się w ciągu 24 - 48 godzin od chwili kontaktu z wirusem. Pojawiają się wymioty, biegunka i gorączka o różnym nasileniu (nawet do 40°C). Tym objawom mogą towarzyszyć bóle brzucha, osłabienie i złe samopoczucie. U dziecka mogą występować drgawki gorączkowe, jadłowstręt, objawy podrażnienia opon mózgowo-rdzeniowych. Biegunka oraz wymioty mogą być tak nasilone, że często prowadzą do gwałtownego i ciężkiego odwodnienia oraz istotnych niedoborów pierwiastków niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu dziecka. Jeśli odwodnienie trwa dłużej, może dojść do zaburzeń świadomości i zatrzymania moczu oraz anemii. W takim przypadku jedyną drogą pomocy jest natychmiastowe umieszczenie dziecka w szpitalu.

Z uwagi na dużą zakaźność, infekcje rotawirusowe bardzo często przenoszą się na pozostałych domowników. Choroba może w dużym stopniu utrudnić normalne funkcjonowanie rodziny, zmuszając rodziców do nieobecności w pracy. U dorosłych jednak, zachorowanie nie niesie ze sobą dużego ryzyka powikłań. Najcięższą postać zakażenie rotawirusowe przybiera u niemowlęcia poniżej szóstego miesiąca życia.

3. Leczenie biegunki rotawirusowej

Swoistego leczenia zakażeń rotawirusowych nie ma. W łagodnej postaci wystarczy doustne uzupełnianie płynów. Małe dzieci oraz osoby z upośledzoną odpornością wymagają na ogół hospitalizacji i dożylnego podawania płynów i elektrolitów. Obecnie jedynym sposobem zapobiegania zakażeniom wywołanym przez rotawirusy jest przestrzeganie higieny oraz stosowanie szczepień ochronnych.

W 2006 roku wprowadzono dwie szczepionki na rotawirusy. Obie są przyjmowane doustnie; zawierają nieaktywny wirus. Powinny być podawana pomiędzy 6 a 24 tygodniem życia niemowlęcia. Szczepionki chronią przed najczęściej występującymi szczepami wywołującymi zakażenia rotawirusowe. Szczepionka przeciwko rotawirusom zawiera żywą, ale pozbawioną zjadliwości postać ludzkiego rotawirusa RIX4414. Stosowanie jej zabezpiecza dzieci przed najbardziej rozpowszechnionymi szczepami drobnoustrojów oraz przed leczeniem szpitalnym. Szczepionka doustna ma postać zawiesiny, sporządzonej z proszku i rozpuszczalnika. Przygotowaną szczepionkę podaje się dziecku doustnie, za pomocą odpowiedniej strzykawki dostarczanej przez producenta. Aż 95% zaszczepionych niemowląt wytwarza przeciwciała i jest odporna na infekcje

Bezpieczeństwo szczepionek przeciwko rotawirusom zostało potwierdzone w badaniach klinicznych przeprowadzonych wśród ponad 130 tysięcy niemowląt na całym świecie. Tak jak każda szczepionka mogą one jednak powodować przemijające działania niepożądane, z których najczęstsze to utrata apetytu i rozdrażnienie.

4. Szczepionki przeciw rotawirusom

Szczepionki chronią przed zachorowaniem przez okres minimum dwóch lat od zaszczepienia – tyle bowiem trwają badania obserwacyjne zaszczepionych dzieci. W Polsce dostępne są dwie szczepionki przeciwko rotawirusom. Pierwsza z nich jest szczepionką dwudawkową, tzn. że cały cykl szczepienia składa się z dwóch dawek. Szczepionkę przeciwko rotawirusom można podać tylko niemowlętom. Pierwszą dawkę można podać już od szóstego tygodnia życia maluszka. Całe szczepienie należy zakończyć przed upływem 24 tygodnia życia.

Schemat szczepienia drugą z dostępnych w Polsce szczepionek składa się z trzech dawek. Pierwszą dawkę można podać od szóstego tygodnia życia, najpóźniej do ukończenia 12 tygodnia życia dziecka. Należy pamiętać, iż odstępy pomiędzy kolejnymi dawkami powinny wynosić co najmniej 4 tygodnie. Całe szczepienie trzeba zakończyć przed 26 tygodniem życia dziecka. Po szczepieniu dochodzi do wydalania żywego wirusa szczepionkowego, zwłaszcza około siódmego dnia po szczepieniu, dlatego najbliżsi zaszczepionego dziecka powinni zachować szczególną higienę (np. myć ręce po zmianie pieluszki).

Szczepionki przeciwko rotawirusom należy stosować z zachowaniem ostrożności u dzieci blisko kontaktujących się z osobami przewlekle chorymi, zwłaszcza z osobami przyjmującymi leki obniżające odporność na zakażenia. Szczepionka przeciwko rotawirusom może być podawana jednocześnie z innymi szczepionkami, poniżej wymienionymi stosowanymi u niemowląt – pojedynczymi i skojarzonymi, a mianowicie z acelularną lub pełnokomórkową szczepionką przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (DTPa i DTPw), ze szczepionką przeciw Haemophilus influenzae typu B (Hib), ze szczepionką inaktywowaną przeciw poliomyelitis (IPV), ze szczepionką przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B), ze skoniugowaną szczepionką pneumokokową oraz ze skoniugowaną szczepionką meningokową.

Szczepienie przeciwko rotawirusomnie jest niestety finansowane ze środków publicznych, ale jest szczepieniem zalecanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w Programie Szczepień Ochronnych. Szczepionki są dostępne w punktach szczepień w ramach płatnej usługi szczepiennej.

Redakcja abcZdrowie,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Szczepienia obowiązkowe i zalecane - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Szczepienia obowiązkowe i zalecane
Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie na meningokoki

Zakażenia wywołane przez bakterie z gatunku Neisseria meningitidis grupy C (meningokoki), przebiegające jako ropne zapalenie opon mózgowych lub zakażenie krwi (posocznica, sepsa), mogą powodować powstanie trwałych uszkodzeń mózgu oraz...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie na ospę

Ospa wietrzna to choroba wirusowa o pozornie łagodnym przebiegu, charakteryzująca się niezwykle dużą zaraźliwością. Ocenia się, że przed wprowadzeniem na rynek szczepionki, zachorowalność  wynosiła nawet 95% u osób mających kontakt z...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie na pneumokoki

Pneumokoki wzbudzają w każdym rodzicu strach o zdrowie swojego dziecka. Obecnie zakażonych pneumokokami jest ok. 2 mln dzieci i 1 mln dorosłych. Zakażenie jest niebezpieczne, ponieważ może spowodować wiele różnych niebezpiecznych chorób,...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienie przeciwko HPV

Istnieje wiele typów wirusa HPV (brodawczaka ludzkiego). Większość nie wywołuje raka szyjki macicy. Jednak typy wysokiego ryzyka mogą powodować rozwój nieprawidłowych komórek, prowadzący do powstania raka szyjki macicy. Pomimo faktu,...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu

Lato to okres, kiedy częściej spędzamy czas na wycieczkach na wieś, spacerujemy po lasach i łąkach. Tam możemy się natknąć na kleszcze. Te małe, aczkolwiek niebezpieczne stworzenia coraz częściej pojawiają się także w parkach czy na miejskich...

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepionka na pneumokoki

Szczepionka na pneumokoki Odtwórz wideo

Rodzice bardzo często zastanawiają się nad tym, czy w kalendarzu szczepień obowiązkowych są wszystkie potrzebne ich dziecku szczepienia, tak, aby ryzyko zachorowania było jak najniższe. Wśród szczepień zalecanych, czyli takich, które nie są...

Normy laboratoryjne

Kał - rotawirusy

Badanie kału w kierunku zakażeń rotawirusowych jest podstawową metodą w celu wykrycia rotawirusów, które są jedną z najczęstszych przyczyn biegunek zakaźnych wśród dzieci. Pomimo dużego rozpowszechnienia infekcji rotawirusowych i...

Kontrowersje wokół szczepień

Szczepienie a paracetamol

Zdaniem naukowców podawanie maluchom paracetamolu po szczepieniu w celu zapobieżenia gorączce może ograniczyć skuteczność zastrzyku. Czeskie doświadczenie przeprowadzone na 450 niemowlętach wykazało, iż paracetamol, który był podawany w ciągu 25 godzin...

HPV

Szczepienie na HPV

Szczepionka przeciw HPV chroni przed zachorowaniem na raka szyjki macicy, z powodu którego umiera wiele kobiet. W profilaktyce tego nowotworu zaleca się także regularne badanie cytologiczne.

Szczepienia

Szczepienie po antybiotyku

Szczepienie po antybiotyku? Nie ma bezpośrednich przeciwwskazań do wykonania takiej czynności. Należy jednak pamiętać, że antybiotykoterapia osłabia organizm, więc zaaplikowanie szczepionki może wywołać różne reakcje w organizmie, które...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500