Wodonercze

Wodonercze występuje wtedy, gdy na drodze odpływu moczu z miednicy znajdzie się przeszkoda. Może mieć charakter wrodzony lub nabyty. W przypadku zaistnienia przeszkody dochodzi do rozszerzenia miedniczki i kielichów, a następnie stopniowego zaniku miąższu. Zastój w nerce predysponuje do zakażenia oraz do tworzenia się kamieni, które nasilają proces niszczenia nerki.

Przyczyny i objawy wodonercza

Wodonercze wrodzone to jedna z najczęstszych wad wrodzonych u dzieci, występująca z częstotliwością 1 na 1000 urodzeń. Przyczyną wrodzonego wodonercza jest istnienie przeszkody anatomicznej lub czynnościowej. Do zastoju moczu może prowadzić niedorozwój moczowodu lub jakieś nieprawidłowości w jego budowie. Czasami zbyt wysokie odejście moczowodu z nerki może powodować zaleganie moczu w kielichach i miedniczkach nerkowych.

Zdarza się, że zaleganie moczu jest wywołane przez ucisk moczowodu z zewnątrz. Może to być spowodowane istnieniem guza w jamie brzusznej, dodatkowego naczynia lub krwiaka. Wodonercze wrodzone może być też wynikiem zaburzeń czynności mięśniówki moczowodu. U dorosłych schorzenie to jest objawem nefropatii zaporowej. Jest to zespół nieprawidłowości zarówno budowy, jak i funkcji dróg moczowych, co powoduje utrudnienie w odpływie moczu. Jedną z jej przyczyn może być kamica nerkowa.

Wodonercze objawia się tępym bólem w okolicy lędźwiowej, który może być interpretowany jako napad kamicy, ponieważ rozchodzi się wzdłuż typowego przebiegu moczowodu od tyłu ku dołowi i środkowi ciała, aż do spojenia łonowego, a u mężczyzn również wzdłuż nasieniowodu do jądra. U dzieci pierwszym objawem jest ból brzucha o różnej lokalizacji i natężeniu. Jeżeli istnieje podejrzenie wystąpienia wodonercza, badaniem wyjściowym powinno być USG jamy brzusznej dziecka. Badanie to pozwala ocenić, na ile kielichy i miedniczki są rozciągnięte, a w związku z tym zaawansowanie wodonercza. Obecnie wodonercze można też wykryć u płodu podczas rutynowego USG ciężarnej kobiety.

Zapobieganie i leczenie wodonercza

Podstawowym badaniem w tego typu chorobie jest USG układu moczowego. Innym badaniem jest badanie izotopowe – scyntygrafia dynamiczna. Umożliwia ona jakościową informację o wychwycie izotopu i jego transporcie oraz ilościową informację o czynności każdej z nerek. Z uwagi na funkcjonalną niedojrzałość nerki noworodkowej zalecane jest wykonanie tych badań w 4-6 tygodniu życia. Nie ustalono natomiast jednolitego sposobu postępowania u młodszych dzieci, zwłaszcza z jednostronnym wodonerczem.

Większość noworodków powinna być leczona zachowawczo, a decyzja zależy od doświadczenia i możliwości ośrodka, w którym leczony jest noworodek. Poszerzenie nieprzekraczające 20 mm wymaga obserwacji i dalszych okresowych badań. Istotnym wskazaniem do leczenia operacyjnego jest upośledzenie czynności nerki. Jeżeli na podstawie wykonanych badań i objawów klinicznych ustali się wskazania do leczenia zabiegowego, jedynym skutecznym i polecanym sposobem postępowania jest wycięcie zwężonego odcinka i wykonanie zespolenia miedniczki z moczowodem.

W chwili obecnej najbardziej popularną techniką jest klasyczna plastyka miedniczkowo-moczowodowa sposobem Hynes-Anderson, jednak coraz częściej znajdują zastosowanie techniki małoinwazyjne. Wyniki leczenia są bardzo dobre, z małą ilością powikłań i nawrotów wodonercza.