Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Zapalenie otrzewnej

Zapalenie otrzewnej jest to podrażnienie tkanki wyścielającej ściany jamy brzusznej i jej narządy. Choroba ta ma bardzo duży wpływ i znaczenie w przebiegu wielu chorób. Otrzewna jest przezroczystą, lśniącą i gładką błoną o dużej powierzchni. Tworzy worek, który wyściela od środka jamę brzuszną. Jest bardzo mocno unaczyniona i unerwiona. Przyczyny zapalenia otrzewnej są różne. Może być ono wynikiem perforacji żołądka, dwunastnicy, jelita cienkiego czy jelita grubego. Do głównych przyczyn zaliczamy także zapalenie wyrostka robaczkowego. Stan zapalny otrzewnej objawia się przede wszystkim bólem obejmującym jamę brzuszną. Występują także tkliwość brzucha, wzdęcia i inne. Nieleczone zapalenie otrzewnej może prowadzić do ciężkich powikłań.

1. Rodzaje zapalenia otrzewnej

Gromadzenie się ropyw jamie brzusznej może powodować zapalenie otrzewnej.

Istnieją trzy rodzaje zapalenia otrzewnej:

  1. spontaniczne zapalenie otrzewnej;
  2. wtórne zapalenie otrzewnej;
  3. zapalenie otrzewnej jako konsekwencja dializy.

2. Przyczyny i objawy zapalenia otrzewnej

Do najczęstszych przyczyn zapalenia otrzewnej należą choroby przewodu pokarmowego i ich powikłania. Częstym punktem wyjściowym do objęcia stanem zapalnym otrzewnej jest przedziurawienie wrzodu żołądka lub wrzodu dwunastnicy. Nagłe przedostanie się zawartości tych narządów do jamy otrzewnej powoduje nadzwyczaj silny odczyn z jej strony.

Przedziurawienie jelita cienkiego lub grubego, powstałe z różnych przyczyn chorobowych (w przebiegu duru brzusznego, gruźlicy, kiły, zakażenia grzybiczego czy też procesu nowotworowego jelita), wywołuje podobne konsekwencje. Analogicznie jak rozerwanie jelita wskutek jego bezpośredniego urazu. Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest bardzo częstą przyczyną zapalenia otrzewnej.

Następną przyczynę zapalenia otrzewnej może stanowić przejście zakażenia na otrzewną z ropni pochodzących z tkanki otaczającej jelito grube, ropni tkanki okołonerkowej i innych okolic pozostających w sąsiedztwie otrzewnej. Ustalenie tej przyczyny zapalenia otrzewnej może powodować trudności w rozpoznaniu, o ile pacjent nie jest w stanie udzielić wyczerpującego wywiadu chorobowego.

Objawem rozwijającego się zapalenia otrzewnej jest ból, początkowo ściśle umiejscowiony nad narządem, którego dotyczy pierwotna przyczyna choroby (np. w prawej dolnej partii brzucha przy zapaleniu wyrostka robaczkowego). Ból ten powoli obejmuje całą jamę brzuszną. Jego charakter w dużej mierze zależy od przyczyny wyjściowej, z której rozwija się zapalenie otrzewnej. Bólowi najczęściej towarzyszą wymioty lub nudności. Rozwojowi zapalenia otrzewnej towarzyszy zatrzymanie gazów i stolca. Jedynie w zapaleniu otrzewnej miedniczej (np. przy zapaleniu narządów rodnych) może wystąpić biegunka. Inne objawy to:

  • wzdęcia,
  • ból lub tkliwość brzucha,
  • gorączka,
  • płyny w jamie brzusznej,
  • gazy i zaparcia,
  • problemy z oddawaniem moczu,
  • nudności i wymioty,
  • wzmożone pragnienie.
  • nudności i wymioty,
  • dreszcze.

3. Zapobieganie i leczenie zapalenia otrzewnej

Rozpoznanie choroby uzyskuje się na podstawie charakterystycznych objawów, badań lekarskich i laboratoryjnych, do których zaliczamy badanie krwi, prześwietlenie i CT jamy brzusznej. Zapalenie otrzewnej nie zawsze powoduje uszkodzenie jednego narządu, lecz wielu wielu narządów, stąd leczenie polega głównie na przeprowadzeniu operacji.
Przyczyna musi być rozpoznana szybko, a leczenie podjęte bezzwłocznie, ponieważ zapalenie otrzewnej może stanowić zagrożenie dla życia, a także powodować wiele różnych komplikacji. Powikłania zależą od konkretnego typu zapalenia otrzewnej. Do najczęstszych zaliczamy:

  • zrosty wewnątrzotrzewnowe (nieprawidłowe trwałe połączenia pomiędzy dwoma zmienionymi zapalnie obszarami powierzchni otrzewnej; czasem podobne trwałe zespolenie może powstać między otrzewną a jelitem);
  • nawracające niedrożności jelitowe – mają ścisły związek z opisanymi wyżej zrostami. Zrosty bowiem doprowadzają do zamknięcia możliwości przesuwania się treści jelitowej. Następuje to wskutek tego, że jelito może się okręcić lub zacisnąć wokół zrostu, tracąc swoją drożność, tj. możliwość przesuwania się treści jelitowej;
  • ropnie wewnątrzotrzewnowe i podprzeponowe – są zamkniętymi zbiornikami ropy, odgraniczonymi od reszty otrzewnej poprzez zrosty. Ich przebicie może być punktem wyjścia do ponownego zapalenia otrzewnej.

Leczenie polega głownie na zabiegu operacyjnym i usunięciu przyczyny zapalenia otrzewnej, np. zszycie wrzodu żołądka lub usunięcie wyrostka robaczkowego. Dodatkowo może być stosowane leczenie zachowawcze w postaci podawania antybiotyków i leków przeciwbólowych.

Bibliografia

  • Lawrence P., Chirurgia ogólna, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-19-5
  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X
Sylwia Michalczyk,
Komentarze (1)
~ania
~ania

wlasnie wrocilam ze szpitala 2 dzi temu mialam operacje.O malo nie znalazlam sie na 2 swiecie.Zaczelo sie od zapalenia przydatkow.Leczylam je prawie miesiac roznymi antybiotykami,Objawy niby minely a po kilku dniach zaczela sie gehenna.W ciagu kilku godz bol stawal sie tak silny ze mialam uczucie jakby moje wnetrznosci puchly mi w srodku i skrecaly mi sie jelita.Bol byl tak silny ze myslalam ze umre.To byla kwestia kilku godz i narastajaca goraczka mialam 39,2.Biegunke mialam tylko raz i nie wymiotowalam strasznie mnie tylko mdlilo,bylo mi okronie niedobrze.Wezwane pogotowie stwierdzilo ze nic sie ze mna nie dzieje ze to te przydatki i nie wymagam interwencji chirurgicznej.ze mam brzuch miekki i nie wymiotuje.Dali mi zastrzyk przeciwbolowy ktory pomogl mi na godz.Cala noc meczylam sie z bolu.rano ledwo doczlapalam sie do ginekologa ktory natychmiast wystawil mi skierowanie do szpitala.Zapalenie otrzewnej.W ten sam dzien mialam operacje.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zapalenie otrzewnej - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Zapalenie otrzewnej
Alergologia i pulmonologia

Rozlane zapalenie otrzewnej

Rozlane zapalenie otrzewnej jest to zapalenie cienkiej tkanki jamy brzucha, które obejmuje większość narządów jamy brzusznej. Należy do najgroźniejszych powikłań ostrych chorób jamy brzusznej. Zazwyczaj wywołane jest infekcją bakteryjną. Powstaje przede...

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zapalenie przyusznic

Ślinianki, inaczej gruczoły ślinowe, należą do układu trawiennego i są odpowiedzialne za wydzielanie śliny. Człowiek posiada duże gruczoły ślinowe, a także kilkaset małych gruczołów rozsianych w błonie śluzowej jamy ustnej, jak również gardła, krtani...

Układ nerwowy

Zapalenie mózgu

Ostre zapalenie mózgu, zwane także encefalopatią (encephalitis), powodowane przez wirus grypy jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem grypy, obarczonym wysokim stopniem śmiertelnośc

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zapalenie nagłośni

Zapalenie nagłośni jest rzadką chorobą, ale zagrażającą życiu. Zapadają na nią głównie dzieci w wieku 2-6 lat. Zapalenie nagłośni wywołuje najczęściej bakteria Haemophilus influenzae, czasem pneumokok. Dochodzi wtedy do obrzęku zapalnego, który uniemożliwia...

Powikłania grypy

Zapalenie mięśni

Przyczyny zapalenia mięśni nie jest dokładnie poznana. Główną rolę w patogenezie choroby odgrywa proces autoimmunologiczny (układ odpornościowy atakuje tkanki własnego organizmu),

Alergologia i pulmonologia

Zapalenie oskrzeli

Zapalenie oskrzeli to choroba wirusowa lub bakteryjna (jest w 90 proc. wywoływana przez wirusy, w 10 proc. przez bakterie), często spotykana u dzieci. Wywołuje ją infekcja, ale może się do niej przyczynić chłodne i wilgotne powietrze, źle wietrzone pomieszczenie,...

Laryngologia

Zapalenie gardła

Zapalenie gardła to ostry stan zapalny błony śluzowej i tkanki limfatycznej gardła. Najczęściej występuje u małych dzieci (4-7 lat), które nie mają jeszcze w pełni wykształconej odporności. Ból gardła atakuje szczególnie w porze jesienno-zimowej. Za chore...

Laryngologia

Zapalenie krtani

Zapalenie krtani

W języku medycznym zapalenie krtani nazywane jest ostrym nieżytowym zapaleniem krtani. Najczęściej dolegliwość występuje w okresie letnim, gdyż wiele osób, chcąc ochłodzić ciało, sięga wtedy po zimne napoje. Choroba ta dotyka najczęściej dzieci, zwłaszcza...

Kobiece problemy

Zapalenie macicy

Zapalenie macicy może obejmować błonę śluzową macicy lub szyjkę macicy, ewentualnie dotyczyć obu tych obszarów. Zapalenie macicy może miećcharakter ostry lub przewlekły. Może być spowodowane przez różne czynniki, np. podrażnienie macicy, stosowanie leków...

Prostata

Zapalenie prostaty

Zapalenie prostaty

Zapalenie prostaty nazywane jest także zapaleniem gruczołu krokowego lub zapaleniem stercza. Jest to choroba występująca zazwyczaj u mężczyzn w wieku ok. 40-50 lat. Sygnałem zapalenia prostaty, zgłaszanym przez dużą grupę mężczyzn, jest trudność w oddawaniu...