Zapaść krążeniowa

Zapaść krążeniowa to ostra niewydolność układu krążenia, której główną przyczyną jest spadek objętości wrzutowej i minutowej serca lub zmniejszenie objętości krwi krążącej w stosunku do „porażenia” poszerzonego łożyska naczyniowego. Zapaść krążeniowa często trwa kilka sekund lub minut. Zdarza się, że może trwać dłużej. Wtedy jest stanem bezpośrednio zagrażającym życiu. Zapaść może przebiegać z utratą przytomności, ale niekoniecznie. Najczęściej występującymi objawami oprócz zawrotów głowy są nudności i zimne poty.

Przyczyny zapaści krążeniowej

Do innych czynników, w wyniku których może dojść do zapaści krążeniowej, zaliczamy:

• zabieg chirurgiczny, związany z dużą utratą krwi,
• zakrzepica, spowodowana stosowaniem czynnika aktywującego płytki,
• krezkowy zespół tętnicy,
• choroby serca,
• gorączka Denga,
• wstrząs,
• leki wpływające na ciśnienie krwi,
• picie wody morskiej.

Zapaść krążeniowa polega dokładnie na rzeczywistym lub względnym, na skutek porażenia regulacji, znacznym poszerzeniu światła naczyń krwionośnych łącznie z występującą zmniejszoną objętością krwi krążącej.

Objawy i leczenie zapaści krążeniowej

Objawy choroby to: osłabienie, zawroty głowy, pragnienie, apatia, tętno jest przyspieszone i słabe, skóra blada o odcieniu szarosinawym, pokryta lepkim, obfitym potem, oddech ulega spłyceniu, następuje silne obniżenie ciśnienia. Duży spadek ciśnienia powoduje zmniejszony przepływ krwi do tkanek i narządów, co powoduje niedostateczne dostarczanie tlenu i substancji odżywczych. Prowadzi do niedokrwienia tkanek, narządów i kończyn. W przypadku naczyń serca dochodzi to ostrej niewydolności serca, które praktycznie zawsze powoduje zatrzymanie akcji serca. Niewydolność żył i tętnic obwodowych może doprowadzić do zgorzeli, niewydolności narządów lub innych ciężkich powikłań. Ten rodzaj zapaści to tzw. niewydolność naczyń obwodowych lub zamknięcie naczyń obwodowych.

Jeśli dojdzie do zapaści krążeniowej, należy jak najszybciej usiąść i nie dopuścić, aby głowa leżała na kolanach. Następnie wziąć kilka razy głęboki oddech, co zapobiegnie utracie przytomności i ustabilizuje szybko krążenie. W przypadku, gdy chory jest nieprzytomny, należy ułożyć go w pozycji poziomej, z nogami wyżej niż głowa. Można podać choremu mocną herbatę lub kawę, jeśli jest przytomny, i ogrzewać kończyny. Jeżeli doszło do wymiotów, chorego należy ułożyć na boku, aby się nimi nie udławił. Dodatkowo na czoło i kark kładzie się zimne kompresy, a pod nos podsuwa się bodźce wspomagające krążenie, jak np. wodę kolońską, krople cucące z eterem lub roztwór wodny amoniaku. W międzyczasie trzeba także wezwać lekarza, szczególnie w przypadku, gdy zapaść trwa dłużej niż kilka minut. Występuje wtedy podejrzenie poważnego zaburzenia układu sercowo–naczyniowego, które może prowadzić do śmierci.