Zespół Kimmelstiela-Wilsona

Nefropatia cukrzycowa, czyli zespół Kimmelstiela-Wilsona, stanowi w społeczeństwach krajów zachodnich najważniejszą przyczynę prowadzącą do wystąpienia końcowej niewydolności nerek. Nefropatia jest powikłaniem obserwowanym w 9 – 40 proc. przypadków cukrzycy insulinozależnej (cukrzycy typu 1) i w przybliżeniu w 3 – 50 proc. cukrzycy insulinoniezależnej (cukrzycy typu 2). W Polsce jawny białkomocz stwierdzono u 2 proc. osób ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 2, a nefropatia cukrzycowa jest najczęstszą przyczyną rozpoczynania przewlekłej dializoterapii.

Nefropatia cukrzycowa to czynnościowe i strukturalne uszkodzenie nerek, rozwijające się w wyniku przewlekłej hiperglikemii (czyli podwyższonego stężenia glikozy we krwi). 

Spis treści:
  1. 1. Objawy nefropatii cukrzycowej
  2. 2. Diagnoza nefropatii cukrzycowej
  3. 3. Rozpoznanie nefropatii cukrzycowej
  4. 4. Podział nefropatii cukrzycowej
  5. 5. Monitorowanie czynności nerek
  6. 6. Leczenie nefropatii cukrzycowej
  7. 7. Ciąża a nefropatia cukrzycowa

1. Objawy nefropatii cukrzycowej

Nefropatia cukrzycowa Odtwórz wideo
Nefropatia cukrzycowa Cukrzyca jest przyczyną wielu problemów zdrowotnych, m.in....

Kliniczne i morfologiczne objawy nefropatii cukrzycowej, występujące w cukrzycy insulinozależnej i insulinoniezależnej, są podobne. Najwcześniejszymi nieprawidłowościami w zakresie funkcjonowania nerek są nadciśnienie w kłębuszkach nerkowych oraz hiperfiltracja kłębuszkowa, które są obserwowane już w ciągu dni lub tygodni od momentu postawienia diagnozy. Do rozwoju mikroalbuminurii (tj. wydalania albumin w przedziale 30–300 mg/dobę) dochodzi po niespełna 5 latach występowania nadciśnienia kłębuszkowego i hiperfiltracji. Mikroalbuminuria stanowi pierwszy symptom uszkodzenia kłębuszkowej bariery filtracyjnej i jej pojawienie się zapowiada możliwość rozwoju jawnej nefropatii. Białkomocz rozwija się w typowych przypadkach w ciągu 5–10 lat od wystąpienia mikroalbuminurii (po około 10–15 latach od pojawienia się cukrzycy) i zazwyczaj towarzyszą mu nadciśnienie tętnicze oraz postępująca utrata funkcji nerek.

2. Diagnoza nefropatii cukrzycowej

Nefropatia cukrzycowa jest zwykle rozpoznawana na podstawie obserwowanych objawów klinicznych, bez konieczności wykonywania biopsji nerki. 

Czynniki przyspieszające postęp nefropatii cukrzycowej to:

  • hiperglikemia,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • palenie tytoniu,
  • czynniki neurotoksyczne,
  • zastój w drogach moczowych,
  • zakażenia układu moczowego,
  • hipowolemia,
  • hiperkalcemia,
  • wzmożony katabolizm,
  • dieta bogatosodowa i bogatobiałkowa,
  • białkomocz,
  • aktywacja układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA),
  • starszy wiek,
  • płeć męska,
  • czynniki genetyczne.

3. Rozpoznanie nefropatii cukrzycowej

Nefropatię cukrzycową rozpoznaje się u chorego na cukrzycę typu 1 lub 2 po wykluczeniu innych (niecukrzycowych) chorób nerek i po stwierdzeniu w moczy specjalnego białek (albumin) w ilości ponad 30 mg/dobę. Do najwcześniejszych nieprawidłowości morfologicznych obserwowanych w przebiegu nefropatii cukrzycowej należy pogrubienie błony podstawnej kłębuszków nerkowych oraz zwiększenie ilości tkanki łącznej zlokalizowanej pomiędzy naczyniami w nerce. W typowo przebiegających przypadkach kłębuszki nerkowe oraz nerki są prawidłowej wielkości lub powiększone, co pozwala na odróżnienie nefropatii cukrzycowej od większości innych postaci przewlekłej niewydolności nerek

4. Podział nefropatii cukrzycowej

  • Okres I (przerost nerki): występuje w momencie rozpoznania cukrzycy; charakteryzuje się powiększeniem rozmiarów nerek, zwiększonym przepływem krwi przez nerki i filtracją kłębuszkową.
  • Okres II (zmiany histologiczne bez objawów klinicznych): występuje w okresie 2–5 lat trwania cukrzycy; charakteryzuje się pogrubieniem błony podstwanej naczyń włosowatych, rozrostem mezangium.
  • Okres III (nefropatia utajona): występuje w okresie 5–15 lat trwania cukrzycy; charakteryzuje się mikroalbuminurią i nadciśnieniem.
  • Okres IV (klinicznie jawna nefropatia): występuje w okresie 10–25 lat trwania cukrzycy; charakteryzuje się stałym białkomoczem, zmniejszeniem przepływu krwi przez nerki i filtracji kłębuszkowej oraz nadciśnieniem w około 60 proc.
  • Okres V (niewydolność nerek): występuje w okresie 15–30 lat trwania cukrzycy; charakteryzuje się wzrostem kreatyninemii i nadciśnieniem w około 90 proc.

5. Monitorowanie czynności nerek

Badanie przesiewowe w kierunku mikroalbuminurii należy wykonywać u chorych na cukrzycę typu 1 najpóźniej po 5 latach trwania choroby, a w cukrzycy typu 2 – w chwili rozpoznania. Kontrolne badania w kierunku mikroalbuminurii, wraz z oznaczeniem kreatyninemii, należy wykonywać co rok od pierwszego badania. 

6. Leczenie nefropatii cukrzycowej

Terapia ukierunkowana jest na spowolnienie rozwoju nefropatii poprzez utrzymywanie w granicach wartości prawidłowych poziomu cukru we krwi (leczenie dietetyczne, doustne leki hipoglikemizujące, insulina), układowego ciśnienia tętniczego (< 130/80 mmHg, a u chorych z białkomoczem > 1 g/dobę - < 125/75 mmHg) oraz ciśnienia w naczyniach kłębuszków nerkowych (eliminacja nadmiaru białka i sodu w diecie).

Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACEI) są lekami z wyboru w terapii nefropatii cukrzycowej, ze względu na ich wpływ na kontrolę zarówno układowego nadciśnienia tętniczego, jak i nadciśnienia wewnątrzkłębuszkowego, poprzez hamowanie działania angiotensyny II na układowy system naczyniowy i odprowadzające tętniczki nerkowe. ACEI opóźniają rozwój niewydolności nerek, dlatego pacjenci chorzy na cukrzycę powinni otrzymywać te leki od momentu pojawienia się u nich mikroalbuminurii, nawet przy braku układowego nadciśnienia tętniczego.

Nefropatia cukrzycowa stanowi najczęstszą przyczynę terminalnej niewydolności nerek wymagającej leczenia nerkozastępczego (dializ). 

7. Ciąża a nefropatia cukrzycowa

Ciążę u chorej z nefropatią cukrzycową należy traktować jako ciążę dużego ryzyka. Może ona ujawnić, a prawdopodobnie również przyspieszyć postęp nefropatii cukrzycowej. Warunkiem powodzenia ciąży jest ścisła kontrola glikemii i ciśnienia tętniczego. Ciąża jest przeciwwskazaniem do stosowania inhibitorów ACE i ARB. W większości przypadków, a zwłaszcza w razie współwystępowania retinopatii proliferacyjnej, ciąża powinna być rozwiązana cesarskim cięciem.

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Niespecyficzne objawy

Witam. Od 15 marca 2005 choruję na RZS, na moje szczęście w nieszczęściu jest to ta postać,...

lek. Łukasz Kowalski Porady udziela lek. Łukasz Kowalski lekarz w Szpitalu Praskim pw. Przemienienia Pańskiego w Warszawie.
Dlaczego nefrektomia laparoskopowa? Co z dializą?

Dość poważnie choruję na nerki. Chorobę wykryto u mnie całkiem przez przypadek, już rok się...

lek. Łukasz Kowalski Porady udziela lek. Łukasz Kowalski lekarz w Szpitalu Praskim pw. Przemienienia Pańskiego w Warszawie.

Artykuły Nefropatia

Zespół Sjörgena
Okulistyka Zespół Sjörgena

Zespół Sjörgena (choroba Mikulicza-Radeckiego) to suche zapalenie rogówki...

Zespół nerczycowy
Urologia i nefrologia Zespół nerczycowy

Zespołem nerczycowym nazywamy zespół objawów klinicznych i nieprawidłowości biochemicznych,...

Zespół CREST
Ortopedia i reumatologia Zespół CREST

Zespół CREST to starsza nazwa ograniczonej postaci twardziny układowej – schorzenia...

Zespół Hornera
Neurologia Zespół Hornera

Zespół Hornera tworzą objawy, które pojawiają się, gdy włókna nerwów...

Neurologia Zespół Sawanta

Sawant to inaczej upośledzony geniusz, czyli człowiek, który z jednej strony, nie radzi sobie z prostymi czynnościami życiowymi, a z drugiej strony - wykazuje nadzwyczajne umiejętności intelektualne.

Neurologia Zespół Aspergera

Zespół Aspergera albo inaczej syndrom Aspergera uznaje się za łagodną odmianę autyzmu. Jakie są przyczyny i objawy zespołu Aspergera?

Depresja Zespół depresyjny

Depresja należy do najczęściej diagnozowanych zaburzeń nastroju. Czym jest zespół depresyjny? Jak się objawia i jak go leczyć?

Zespół Downa
Choroby genetyczne Zespół Downa

Zespół Downa, zwany inaczej trisomią 21 lub mongolizmem, jest najczęściej występującym...

Choroby genetyczne Zespół Retta

Choroby wieku dziecięcego nie zawsze są możliwe do wyleczenia. Niektóre zaburzenia rozwoju...

Zespół Kawasaki
Krew i naczynia krwionośne Zespół Kawasaki

Zespół Kawasaki lub choroba Kawasaki (tzw. zespół skórno–śluzówkowo–węzłowy)...

Zespół Cushinga
Hormony Zespół Cushinga

Zespół Cushinga wywołany jest przez nadmierną hormonalną czynność kory nadnerczy i wzmożone...

Zespół hipereozynofilowy
Krew i naczynia krwionośne Zespół hipereozynofilowy

Zespół hipereozynofilowy to odczyn jakościowy układu białokrwinkowego, polegający...

Nerwica i lęki Zespół Briqueta

Zespół Briqueta to inaczej zaburzenia somatyzacyjne. Pacjenci skarżą się na różne dolegliwości bólowe i mają za sobą skomplikowaną historię kontaktów z lekarzami specjalistycznej opieki zdrowotnej.

Urojenia Zespół Capgrasa

Zespół Capgrasa to urojeniowy syndrom błędnej identyfikacji, który polega na tym, że chory jest przekonany, iż osoby z najbliższego otoczenia zostały podmienione na identycznie wyglądające sobowtóry.

Toksyczne związki Zespół Otella

Zespół Otella to chorobliwa zazdrość, która najczęściej pojawia się u mężczyzn uzależnionych od alkoholu. Chorzy owładnięci urojeniami niewierności małżeńskiej są przekonani o romansach partnerki.

Urojenia Zespół Cotarda

Zespół Cotarda to irracjonalne przekonanie, że się nie istnieje. Może pojawić się w przebiegu psychoz lub ciężkiej depresji. Choroba manifestuje się negacją własnej osoby i urojeniami nihilistycznymi.

Urojenia Zespół Fregoliego

Zespół Fregoliego należy do zaburzeń urojeniowych. Pacjent żywi przekonanie, że wszyscy ludzie to tak naprawdę jedna i ta sama osoba, która zmienia swój wizerunek.

Schizofrenia Zespół urojeniowy

Zespół urojeniowy charakteryzuje się obecnością urojeń o różnej treści. Zaburzenia urojeniowe pojawiają się m.in. w schizofrenii paranoidalnej albo w zespole Kandinskiego-Clérambaulta.

Zespół Sjörgena Zespół Sjögrena

Pierwotny zespół Sjögrena jest jedną z najczęściej występujących chorób...

Choroby genetyczne Zespół Gilberta

Zespół Gilberta, nazywany także chorobą Gilberta, to łagodna, wrodzona choroba metaboliczna....

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij