2404 uratowane życia. Rekord w polskiej transplantologii

Rok 2025 przeszedł do historii polskiej transplantologii. Wykonano 2404 transplantacje, a więc najwięcej w dziejach krajowego systemu przeszczepień. Łącznie w Polsce przeprowadzono już ponad 40 tys. przeszczepień narządów. W samym 2025 roku odnotowano 2298 procedur transplantacyjnych oraz dodatkowo 106 przeszczepień narządów pobranych od dawców żyjących. Oprócz tego wykonano 1650 przeszczepów tkanek oka.

W statystykach od kilku lat widać trend wzrostowy, a liczba dawców potencjalnych w minionym roku przekroczyła tysiąc. Od 2019 roku szczególnie mocno wzrosły przeszczepienia: nerek (o 80 proc. względem 2021 roku), wątroby (o 160 proc. względem 2020 roku) oraz płuc (o 45 proc. względem 2020 roku). Zwiększyła się również liczba dawców (aż o 100 proc. w porównaniu z 2020 rokiem).

Zobacz też: Nerka zaczeka na przeszczep? Przełomowa technologia w transplantologii

Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda podkreśla, że sukces to efekt pracy wielu osób. "Takie osiągnięcia są szczególną zasługą koordynatorów donacyjnych i transplantacyjnych, lekarzy i personelu medycznego oraz kierowników podmiotów leczniczych" – zaznacza w komunikacie przesłanym redakcjom.

Zobacz też: Pacjenci żyją "na granicy wydolności". Przeszczep jest dla nich szansą

Narodowy Program Transplantologii dysponuje rocznie 100 mln zł. Środki wspierają m.in. oddziały anestezjologii i intensywnej terapii, także w szpitalach pediatrycznych. W 2025 roku zawarto 56 umów na sprzęt (w tym osiem z placówkami pediatrycznymi) na łączną kwotę 17,5 mln zł.

Po śmierci do przeszczepienia można pobrać nie tylko narządy, takie jak nerki, wątroba, serce, płuca czy trzustka, ale też skórę, kości, zastawki serca czy rogówki. To właśnie dlatego mówi się, że jedna decyzja może uratować co najmniej sześć ludzkich istnień.

Możliwe jest także dawstwo za życia: bezpieczne oddanie nerki lub fragmentu wątroby najczęściej dotyczy osób bliskich. Z kolei komórki krwiotwórcze ze szpiku lub krwi obwodowej można przekazać anonimowo chorym na całym świecie.

W Polsce obowiązuje zasada zgody domniemanej: narządy i tkanki mogą zostać pobrane po śmierci od osoby, która nie wyraziła sprzeciwu za życia. Sprzeciw można zgłosić na trzy sposoby: poprzez wpis w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów, pisemne oświadczenie z podpisem lub ustne oświadczenie w obecności co najmniej dwóch świadków (potwierdzone na piśmie). Dlatego tak ważna jest rozmowa z rodziną: bliscy, znając wolę zmarłego, mogą ją uszanować.

Ogólnopolski Dzień Transplantacji obchodzony jest 26 stycznia od 2005 roku, w rocznicę pierwszego udanego przeszczepu nerki w Polsce (1966). Biorczynią była 18-letnia Danusia Milewska. Te daty przypominają, że medycyna stale się rozwija, głównie dzięki stałej edukacji lekarzy, otwartości na nowe rozwiązania i odwadze pacjentów.

Źródło:

• Ministerstwo Zdrowia