Antygen nowotworowy CA-125

Antygen nowotworowy CA-125 jest jednym z markerów nowotworowych, których oznaczanie w surowicy krwi może być pomocne w wykrywaniu i kontroli leczenia różnych rodzajów nowotworów. Antygen CA-125 jest glikoproteiną błon komórkowych, która w zdrowym organizmie jest wytwarzana przez komórki nabłonka jam ciała płodu, a także komórki nabłonka otrzewnej, opłucnej, osierdzia, endometrium, jajowodów i śluzówki szyjki macicy. Bardzo ważne, z diagnostycznego punktu widzenia, jest to, że zdrowe jajniki nie produkują CA-125, natomiast ekspresja i uwalnianie tego antygenu do krwioobiegu jest znaczna w przypadku pojawienia się komórek raka jajnika niewytwarzającego śluzu.

1. Wartości prawidłowe antygenu CA-125

Do oznaczenia tego antygenu pobiera się próbkę krwi pacjenta najczęściej z żyły łokciowej. U większości zdrowych kobiet poziom antygenu nowotworowego CA-125 nie przekracza 35 j/ml. Czasem jednak, aby wykluczyć jak najwięcej wyników fałszywie dodatnich przyjmuje się jako dolny zakres normy wartość 65 j/ml.

Należy jednak pamiętać, iż pomimo faktu, że czułość diagnostyczna tego badania jest relatywnie dość wysoka, nie jest ono pewnym narzędziem diagnostycznym i nie można go traktować jako metody wykrywania raka jajnika. Nie u wszystkich kobiet z tym nowotworem dochodzi do wzrostu poziomu CA-125 powyżej wartości prawidłowych i odwrotnie - nie wszystkie kobiety z podwyższonym jego stężeniem chorują na raka jajnika. Przy obecnych technikach laboratoryjnych pełni on jedynie funkcję pomocniczą w diagnostyce obok standardowego badania ginekologicznego i przezpochwowej ultrasonografii.

Polecane wideo:

2. Interpretacja wyników badania antygenu CA-125

Podwyższona wartość tego markera, jednak na ogół nie przekraczająca 300 j/ml, występuje w takich stanach fizjologicznych, jak czas miesiączki u kobiet oraz pierwszy trymestr ciąży, a ze stanów chorobowych należy wymienić takie choroby, jak zapalenie wątroby, trzustki i przydatków, marskość wątroby oraz różne choroby autoimmunizacyjne.

Należy ponadto pamiętać, że antygen CA-125 występuje także w przypadku nowotworów innych narządów, jak na przykład gruczolakorak płuca, rak piersi, rak endometrium oraz rak trzustki.

Na ogół jednak wykrycie podwyższonych wartości CA-125 budzi podejrzenia wystąpienia u danej pacjentki raka jajnika, zwłaszcza takich jego postaci jak rak jajnika surowiczy, endometrialny, jasnokomórkowy i niezróżnicowany. Natomiast zwykle nie wykrywa się tego antygenu w przypadku raka z komórek wydzielających śluz. Badanie jest tym bardziej czułe, im wyższy stopień zaawansowania nowotworu. I tak w przypadku raka jajnika w stopniu I w klasyfikacji FIGO, podwyższone wartości wykrywa się tylko u 50% pacjentek, natomiast w wyższych stadiach zaawansowania nieprawidłowy wynik może wystąpić nawet u 100% kobiet.

Oznaczanie poziomu CA-125 jest również bardzo ważne w kontroli prowadzonej po leczeniu chirurgicznym raka jajnika oraz po uzupełniającej radiochemioterapii. W takich przypadkach obniżanie się poziomu tego antygenu w surowicy krwi świadczy o skuteczności zastosowanego leczenia, natomiast jego wzrost może wskazywać na wystąpienie wznowy miejscowej lub odległych przerzutów do innych narządów. Jest to wskazówka, że należy ponownie „otworzyć” jamę brzuszną i poszukiwać resztkowych ognisk nowotworowych.

Dyskutuje się obecnie na temat możliwości zastosowania oznaczenia antygenu CA-125 wraz z badaniem ginekologicznym i USG przezpochwowym jako badania przesiewowego w kierunku raka jajnika u kobiet z grupy ryzyka. Nie ma jednak jednoznacznych dowodów na wysoką skuteczność takiego screeningu.

Magdalena Pikul, ponad rok temu

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Jakob M., Normy laboratoryjne, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-232-4
  • Perek D. (red.) HARRISON - Onkologia, Czelej, Lublin 2009, ISBN 978-83-7563-008-4

Normy laboratoryjne

Komentarze (6)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Antygen nowotworowy CA-125
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Antygen nowotworowy CA-125
Normy laboratoryjne

Antygen nowotworowy CA 19-9

CA 19-9 to antygen nowotworowy (inaczej marker nowotworowy) towarzyszący nowotworom przewodu pokarmowego. Jest uznany za specyficzny marker raka (...) U/ml. Około 3 - 7 % populacji w...

Normy laboratoryjne

CA 72-4

dla antygenu CA 72-4 wynosi poniżej 4,0 ng/ml. Jeśli wartość ta jest przekroczona, może sugerować rozwój choroby nowotworowej. Antygen CA 72-4 wiąże (...) CA...

Normy laboratoryjne

Antygen nowotworowy CA 15-3

Antygen nowotworowy CA 15-3 należy do grupy, tzw. markerów nowotworowych, czyli substancji, których obecność we krwi w podwyższonych stężeniach (...) jednoczesne oznaczanie innych antygenów...

Badania

CA 125

CA 125

uwalniania tego antygenu może sugerować zmiany nowotworowe w obrębie jajników. Należy jednak zaznaczyć, że badanie CA 125 nie jest uważane (...) CA 125...

Wrzody żołądka

Wskazania do gastroskopii

Wskazania do gastroskopii

(przewlekłe wzdęcie brzucha, odbijanie po jedzeniu, ból i pieczenie po jedzeniu), podejrzenie choroby nowotworowej układu pokarmowego. Dzięki (...) można także stwierdzić, czy choroba wrzodowa ma charakter trawienny czy nowotworowy....

Przerost prostaty

Test na PSA, czyli przerost prostaty

Test na PSA, czyli przerost prostaty

. Do tego tylna część stercza przylega do odbytnicy. Właściwa wartość PSA w surowicy krwi jest zależna od wieku. To swoisty antygen sterczowy, glikoproteina

Diagnostyka raka piersi

Markery raka piersi

. CA 15-3 Marker nowotworowy CA 15-3 jest najczęściej oznaczanym antygenem w surowicy osób chorych na raka piersi (...) obecność nowotworu. Pierwsze wzmianki na temat...

Leczenie autyzmu

Czy autyzm jest wyleczalny?

Czy autyzm jest wyleczalny?

Czy diagnoza autyzmu jest wyrokiem? Czy terapia jest w stanie zahamować lub wręcz cofnąć chorobę? Dawniej sądzono, że autyzmu nie można wyleczyć. W większości przypadków jest to prawdą – wiele osób całe życie zmaga się z objawami autyzmu. Symptomy...

Dieta oczyszczająca

Dieta oczyszczająca - tydzień drugi

Dieta oczyszczająca - tydzień drugi

: muffina czekoladowa, mango.Obiad: ryba z bananami (przepis dla 2 osób; dla jednej - połowa tej porcji).Przepis:1 banan;2 filety rybne;125 g ryżu;100