Antygen nowotworowy CA-125

Antygen nowotworowy CA-125 jest jednym z markerów nowotworowych, których oznaczanie w surowicy krwi może być pomocne w wykrywaniu i kontroli leczenia różnych rodzajów nowotworów. Antygen CA-125 jest glikoproteiną błon komórkowych, która w zdrowym organizmie jest wytwarzana przez komórki nabłonka jam ciała płodu, a także komórki nabłonka otrzewnej, opłucnej, osierdzia, endometrium, jajowodów i śluzówki szyjki macicy. Bardzo ważne, z diagnostycznego punktu widzenia, jest to, że zdrowe jajniki nie produkują CA-125, natomiast ekspresja i uwalnianie tego antygenu do krwioobiegu jest znaczna w przypadku pojawienia się komórek raka jajnika niewytwarzającego śluzu.

1. Wartości prawidłowe antygenu CA-125

Do oznaczenia tego antygenu pobiera się próbkę krwi pacjenta najczęściej z żyły łokciowej. U większości zdrowych kobiet poziom antygenu nowotworowego CA-125 nie przekracza 35 j/ml. Czasem jednak, aby wykluczyć jak najwięcej wyników fałszywie dodatnich przyjmuje się jako dolny zakres normy wartość 65 j/ml.

Należy jednak pamiętać, iż pomimo faktu, że czułość diagnostyczna tego badania jest relatywnie dość wysoka, nie jest ono pewnym narzędziem diagnostycznym i nie można go traktować jako metody wykrywania raka jajnika. Nie u wszystkich kobiet z tym nowotworem dochodzi do wzrostu poziomu CA-125 powyżej wartości prawidłowych i odwrotnie - nie wszystkie kobiety z podwyższonym jego stężeniem chorują na raka jajnika. Przy obecnych technikach laboratoryjnych pełni on jedynie funkcję pomocniczą w diagnostyce obok standardowego badania ginekologicznego i przezpochwowej ultrasonografii.

Polecane wideo:

2. Interpretacja wyników badania antygenu CA-125

Podwyższona wartość tego markera, jednak na ogół nie przekraczająca 300 j/ml, występuje w takich stanach fizjologicznych, jak czas miesiączki u kobiet oraz pierwszy trymestr ciąży, a ze stanów chorobowych należy wymienić takie choroby, jak zapalenie wątroby, trzustki i przydatków, marskość wątroby oraz różne choroby autoimmunizacyjne.

Należy ponadto pamiętać, że antygen CA-125 występuje także w przypadku nowotworów innych narządów, jak na przykład gruczolakorak płuca, rak piersi, rak endometrium oraz rak trzustki.

Na ogół jednak wykrycie podwyższonych wartości CA-125 budzi podejrzenia wystąpienia u danej pacjentki raka jajnika, zwłaszcza takich jego postaci jak rak jajnika surowiczy, endometrialny, jasnokomórkowy i niezróżnicowany. Natomiast zwykle nie wykrywa się tego antygenu w przypadku raka z komórek wydzielających śluz. Badanie jest tym bardziej czułe, im wyższy stopień zaawansowania nowotworu. I tak w przypadku raka jajnika w stopniu I w klasyfikacji FIGO, podwyższone wartości wykrywa się tylko u 50% pacjentek, natomiast w wyższych stadiach zaawansowania nieprawidłowy wynik może wystąpić nawet u 100% kobiet.

Czytaj także:

Oznaczanie poziomu CA-125 jest również bardzo ważne w kontroli prowadzonej po leczeniu chirurgicznym raka jajnika oraz po uzupełniającej radiochemioterapii. W takich przypadkach obniżanie się poziomu tego antygenu w surowicy krwi świadczy o skuteczności zastosowanego leczenia, natomiast jego wzrost może wskazywać na wystąpienie wznowy miejscowej lub odległych przerzutów do innych narządów. Jest to wskazówka, że należy ponownie „otworzyć” jamę brzuszną i poszukiwać resztkowych ognisk nowotworowych.

Dyskutuje się obecnie na temat możliwości zastosowania oznaczenia antygenu CA-125 wraz z badaniem ginekologicznym i USG przezpochwowym jako badania przesiewowego w kierunku raka jajnika u kobiet z grupy ryzyka. Nie ma jednak jednoznacznych dowodów na wysoką skuteczność takiego screeningu.

Magdalena Pikul, ponad rok temu

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Jakob M., Normy laboratoryjne, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-232-4
  • Perek D. (red.) HARRISON - Onkologia, Czelej, Lublin 2009, ISBN 978-83-7563-008-4

Normy laboratoryjne

Komentarze (6)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Antygen nowotworowy CA-125
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Antygen nowotworowy CA-125
Normy laboratoryjne

Antygen nowotworowy CA 19-9

CA 19-9 to antygen nowotworowy (inaczej marker nowotworowy) towarzyszący nowotworom przewodu pokarmowego. Jest uznany za specyficzny marker raka (...) U/ml. Około 3 - 7 % populacji w...

Normy laboratoryjne

CA 72-4

dla antygenu CA 72-4 wynosi poniżej 4,0 ng/ml. Jeśli wartość ta jest przekroczona, może sugerować rozwój choroby nowotworowej. Antygen CA 72-4 wiąże (...) CA...

Normy laboratoryjne

Antygen nowotworowy CA 15-3

Antygen nowotworowy CA 15-3 należy do grupy, tzw. markerów nowotworowych, czyli substancji, których obecność we krwi w podwyższonych stężeniach (...) jednoczesne oznaczanie innych antygenów...

Badania

CA 125

CA 125

uwalniania tego antygenu może sugerować zmiany nowotworowe w obrębie jajników. Należy jednak zaznaczyć, że badanie CA 125 nie jest uważane (...) CA 125...

Badania

Markery nowotworowe

; marker nowotworowy CA 125 - pojawia się w przebiegu raka jajnika; marker nowotworowy ER - pojawia się w przebiegu raka piersi; marker nowotworowy PgR (...) markerów...

Panendoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego

Wskazania do endoskopii

Wskazania do endoskopii

, można stwierdzić, czy zmiana ma charakter zapalny czy nowotworowy. Przy wrzodach żołądka pobranie wycinka pozwala na stwierdzenie, czy wrzód ma charakter trawienny (...) . Takie wrzody poddaje się farmakoterapii. Wrzód może mieć także...

Diagnostyka raka piersi

Markery raka piersi

. CA 15-3 Marker nowotworowy CA 15-3 jest najczęściej oznaczanym antygenem w surowicy osób chorych na raka piersi (...) obecność nowotworu. Pierwsze wzmianki na temat...

Łagodny rozrost prostaty

Przerost prostaty a rak

PSA (antygenu gruczołu krokowego, ang. prostate specific antygen) w moczu. Łagodny rozrost prostaty, w skrócie BPH (ang. benign prostatic hyperplasia

Rak nerki

Przerzuty w raku nerki

Przerzuty w raku nerki

znajdujących się w nerkach, zajętą nerkę wycina się i bada. Wyniki badań pozwalają potwierdzić, czy guz miał charakter nowotworowy, a także określić

Diagnostyka chorób prostaty

Podwyższone PSA

lat. PSA to substancja produkowana w komórkach prostaty. Jej obecność jest traktowana jako marker nowotworowy (wskaźnik nowotworowy). Markery (...) mogą przybierać postać antygenów, białek, enzymów....

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby