Ból brzucha - przyczyny, diagnostyka, leczenie

Brzuch stanowi obszar anatomiczny ciała, który ograniczony jest od góry przez dolną granicę żeber oraz przeponę, od dołu przez kości miednicy. Ból brzucha odnosi się do dolegliwości, które zlokalizowane są wewnątrz jamy brzusznej, zawierającej narządy takie jak wątroba, śledziona, trzustka, żołądek, jelito cienkie, jelito grube, odbyt, a także zlokalizowane w miednicy: pęcherz moczowy oraz żeńskie narządy płciowe. Czasami ból brzucha odczuwany w obrębie jamy brzusznej może pochodzić z innego rejonu ciała, przykładowo dolnej części płuc, serca lub nerek. Analogicznie, schorzenia narządów w jamie brzusznej mogą powodować dolegliwości w obszarze pleców lub klatki piersiowej. Jest to rodzaj tzw. bólu rzutowanego.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Których objawów nie powinni lekceważyć mężczyźni?"


Ból brzucha - przyczyny

Ból brzucha może być spowodowane obecnością stanu zapalnego (np. zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie uchyłków jelita grubego), rozdęciem lub rozciągnięciem narządów zlokalizowanych w jamie brzusznej (np. niedrożnością jelit, zamknięciem przewodu wyprowadzającego żółć z pęcherzyka żółciowego przez kamień) lub obrzękiem narządów (np. powiększenie wątroby lub śledziony w przebiegu niewydolności krążenia itp.), a także niedokrwieniem.

Ból brzucha może występować także bez uchwytnej przyczyny. Przykładem takiej sytuacji jest zespół jelita drażliwego, schorzenie charakteryzujące się okresowymi problemami z wypróżnianiem (biegunka lub zaparcia) z towarzyszącymi dolegliwościami bólowymi brzucha. Patogeneza tego schorzenia nie jest do końca wyjaśniona, prawdopodobnie przyczyną może być nadwrażliwość układu nerwowego lub mięśniówki przewodu pokarmowego.

Ból brzucha - diagnostyka

Podstawą rozpoznania przyczyny bólu brzucha jest wywiad lekarski i badanie fizykalne. Dla lekarza szczególnie istotne są dane dotyczące rodzaju bólu i jego umiejscowienia, a także ewentualnych odchyleń w badaniu fizykalnym oraz badaniach dodatkowych.

Ból brzucha może mieć charakter ostry lub przewlekły. Ostry ból, który występuje po raz pierwszy może sugerować nagłą przyczynę, czyli np. niedokrwienie jelit lub uwięźnięcie kamienia żółciowego. Ból brzucha o mniejszym natężeniu, powtarzający się zwykle świadczy o schorzeniu, które trwa jakiś czas.

Naturalne lekarstwa na ból brzucha

Napar z suszonych kwiatów rumianku działa uspokajająco i łagodzi dolegliwości bólowe w obrębie brzucha. Ponadto ułatwia zasypianie.

Istotna jest także lokalizacja bólu brzucha. Dolegliwości w przebiegu zapalenia wyrostka robaczkowego początkowo umiejscawiają się w środkowej części brzucha, dopiero później przesuwają się w kierunku dolnej części brzucha po prawej stronie, co wiąże się z postępem procesu chorobowego i przejściem stanu zapalnego na otrzewną. W przypadku zapalenia uchyłków, ból lokalizuje się w lewej połowie jamy brzusznej. Z kolei ból brzucha spowodowany kamicą żółciową odczuwany jest w okolicy prawego podżebrza, zazwyczaj ma charakter kolkowy i silny.

O przyczynie bólu może świadczyć także jego zmienność oraz natężenie. Silne, kurczowe bóle brzucha często występują w przebiegu rozpoczynającej się niedrożności jelit. Kolka żółciowa z kolei charakteryzuje się obecnością stałego, przeszywającego bólu brzucha, trwającego od kilku do kilkudziesięciu minut. Ostre zapalenie trzustki objawia się silnym, stałym bólem zlokalizowanym w nadbrzuszu, który może promieniować do łopatek.

Od przyczyny zależy także długość trwania dolegliwości bólowych brzucha. W zespole jelita drażliwego, bóle brzucha mogą pojawiać się okresowo przez miesiące lub lata. Kolka żółciowa zazwyczaj trwa około kilku godzin. Dolegliwości związane z chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy zazwyczaj również ciągną się latami, z okresami nasilenia (np. typowo wiosną i jesienią) i okresami przerwy.

Ból brzucha spowodowany stanem zapalnym zazwyczaj ulega nasileniu podczas kaszlu, kichania oraz podczas poruszania się. Niektórym rodzajom dolegliwości bólowych mogą towarzyszyć także określone inne objawy, jak: gorączka (stany zapalne), biegunka lub krwawienie z odbytu (schorzenia przewodu pokarmowego), wymioty (niedrożność lub infekcje przewodu pokarmowego).

Oprócz wywiadu i badania fizykalnego, w różnicowaniu przyczyn dolegliwości bólowych brzucha pomocne są badania laboratoryjne oraz obrazowe. Wskazane jest zatem oznaczenie morfologii krwi, wskaźników stanu zapalnego (OB lub CRP), enzymów wątrobowych (ALT, AST), enzymów trzustkowych (amylaza oraz lipaza), a także badanie ogólne moczu.

Zwiększony odsetek białych krwinek zazwyczaj sugeruje obecność stanu zapalnego w wyniku przyczyn infekcyjnych lub nieinfekcyjnych. Wzrost poziomu amylazy i lipazy towarzyszy stanom zapalnym trzustki. Enzymy wątrobowe z kolei bywają podwyższone w przypadku kolki żółciowej. Obecność krwi w moczu może sugerować kamicę nerkową.

Z badań obrazowych w diagnostyce bólu brzucha wykonuje się zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej (RTG). Jest to badanie szczególnie przydatne w przypadku podejrzenia niedrożności. Jeżeli z kolei doszło do perforacji przewodu pokarmowego, na zdjęciu rentgenowskim uwidoczni się powietrze. Innym łatwo dostępnym i niebolesnym badaniem jest ultrasonografia jamy brzusznej, szczególnie przydatna w diagnostyce kamicy żółciowej, zapalenia pęcherzyka żółciowego, a także zapalenia wyrostka robaczkowego oraz pęknięcia torbieli jajnika. Tomografię komputerową wykonuje się w sytuacji podejrzenia zapalenia trzustki, raka trzustki, zapalenia uchyłków oraz ropni w jamie brzusznej. Rodzajem tomografii komputerowej przydatnej w ocenie naczyń krwionośnych w jamie brzusznej jest tzw. angio-TK.

Inne badania, jakie można wykonać w diagnostyce bólu brzucha to gastroskopia, kolonoskopia, ultrasonografia endoskopowa (EUS) oraz wlew doodbytniczy.

W niektórych przypadkach konieczna jest diagnostyka operacyjna (laparoskopia lub laparotomia).

Ból brzucha - leczenie

Leczenie uzależnione jest od przyczyny dolegliwości i może obejmować farmakoterapię (leki rozkurczowe, przeciwbólowe, przeciwbiegunkowe, antybiotyki, probiotyki), ale niekiedy konieczne bywa leczenie operacyjne. Szczególnie trudnym w leczeniu schorzeniem jest zespół jelita drażliwego, w którym – pomimo braku uchwytnej przyczyny bólu brzucha, trudno jest wyeliminować jego pojawianie się.

Komentarze (9)
~betii
~betii 4 miesiące temu

Dobry, zdrowym pomysłem na leczenie przy różnych bólach mięśni jest okład – zimny bądź ciepły. Akurat u mnie to przy bólach menstruacyjnych taki okład najczęściej wykorzystuję, oczywiście na ciepło. Na zimno to mi się zdarzyło jakiś czas temu jak córka miała krwotok z nosa, udało się nie dopuścić do większej fontanny krwi.

Odpowiedz
~nicki1357
~nicki1357 6 miesięcy temu

Chciałabym co można podejrzewać po takim bólu brzucha Mianowicie, 2.04 współżyłam z partnerem bez zabiezpieczenia (tego dnia miałam końcówkę okresu, można powiedziec ze sie skończył, trwał 6 dni), do wytrysku "tam w środku" nie doszło, skończył poza mną. Dzisiaj jest 11.04, od kilku dni boli mnie brzuch, dokładniej mówiąc, najczęściej ból pojawia sie po prawej stronie pod żebrami, jest to kłócie i lekkie "skurcze", boli mnie także podbrzusze, tez w okolicy splotu słonecznego, mam wrażenie, że "brzuch mi sie powiększył" jest bardziej wzdęty, chyba tez twardszy. Innych objawów nie zauważyłam. Czytałam, że w czesnej ciąży mogą występować bóle piersi których nie zaobserwowałam, także zmiana apetytu, odczuwanie zapachów czy częstrze wizyty w toalecie, tez sie nic w tej kwestii nie zmieniło. Wczoraj rownież zrobiłam test ciążowy (wydaje mi sie, że jak na takie cos za wcześnie, ale nie mogłam wytrzymać) który wyszedł negatywnie. Dodam jeszcze ze mam końcówkę szkoły, zaliczenia i te sprawy, jednak na stres reagowałam zawsze inaczej i nigdy nie był to taki rodzaj bólu brzucha Czy mogłabym sie dowiedzieć co niektóre z was o tym sadza i co powinnam zrobić? Ten ból brzucha nie daje mi spokoju, boli praktycznie przez większość dnia, nigdy tak nie miałam i nigdy nie był taki napąpowany, przy dotykaniu czuje jakby "cos było w środku" czasem cos "przeskakuje" Chciałabym sie dowiedzieć co po takim przedstawieniu powinnam zrobić dalej i czy moze to wskazywać rozniez na ciąże?

Odpowiedz
~iwa
~iwa ponad rok temu

Witam, Mam bóle w okolicy wyrostka robaczkowego, gorączke, nudności i zaparcia, trafiłam na oddział i lekarze stwierdzili, że to wyrostek robaczkowy jednak w badaniach krwi nic nie wykryło i wypuścili mnie do domu, czy jest możliwość ze nic nie wyjdzie w badaniach krwi? Na początku kłujący ból zlokalizowany był w okolicach pępka.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ból brzucha - przyczyny, diagnostyka, leczenie
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Ból brzucha - przyczyny, diagnostyka, leczenie
Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Wczesne rozpoznanie nowotworu żołądka (WIDEO)

Wczesne rozpoznanie nowotworu żołądka (WIDEO) Odtwórz wideo

. Im wcześniej jest on wykryty, tym skuteczniejsze będzie leczenie. Rak żołądka początkowo objawia się w niecharakterystyczny sposób. Pojawiają (...) się objawy dyspeptyczne, czyli: przewlekłe bóle brzucha, nudności, wymioty, brak...

Łokieć tenisisty - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Prostowniki nadgarstka

Prostowniki nadgarstka

Miejsce przyczepu mięśni prostowników nadgarstka (Łokieć tenisisty)

Kamica nerkowa - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, rokowanie, zapobieganie

Co to jest kamica nerkowa? (WIDEO)

Co to jest kamica nerkowa? (WIDEO) Odtwórz wideo

lub kamień przesuwa się z nerki do ujścia moczowodu. Ból jest bardzo silny, występuje w okolicy lędźwiowej i promieniuje w stronę brzucha i krocza

Choroba Meniere’a - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Budowa ucha wewnętrznego

Budowa ucha wewnętrznego

Błędnik odpowiedzialny jest za utrzymanie równowagi.

Rak żołądka - powstawanie, przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

Gruczolakorak żołądka

Gruczolakorak żołądka

Na zdjęciu widoczny duży guz o wywiniętych brzegach, z licznymi owrzodzeniami.

Kamica nerkowa - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, rokowanie, zapobieganie

Kamienie w nerkach - jak je usunąć? (WIDEO)

Kamienie w nerkach - jak je usunąć? (WIDEO) Odtwórz wideo

ból i częste parcie na pęcherz. Mocz jest wówczas oddawany w niewielkich ilościach, może również wystąpić krwiomocz. Leczenie kamicy nerkowej (...) Kamienie w nerkach - jak je usunąć? Kamica nerkowa to choroba, na...

Chłoniak - przyczyny, rodzaje, diagnostyka, leczenie

Wnuczka z babcią

Wnuczka z babcią

Rozmawiajmy z naszymi bliskimi i nakłaniajmy do badań profilaktycznych.

Astma oskrzelowa (astma bronchitowa) - przyczyny, rodzaje, diagnostyka, leczenie

Pokrzywka w astmie oskrzelowej

Pokrzywka w astmie oskrzelowej

Bąbel pokrzywkowy, czyli obrzęk o zabarwieniu różowym lub żółtawobiałym.