Bolą cię mięśnie, stawy lub głowa? Winien może być niedobór

Przewlekły ból — definiowany jako dolegliwości trwające dłużej niż 12 tygodni — dotyka milionów ludzi na całym świecie. Z ustaleń zespołu pod kierunkiem dr Deborah Morris wynika, że osoby cierpiące na różnego rodzaju bóle przewlekłe znacznie częściej zmagają się z niedoborami konkretnych witamin i minerałów. Choć trudne jest jednoznaczne wskazanie, co było pierwsze — ból czy niedobór — eksperci coraz częściej podkreślają, że właściwe odżywianie i celowana suplementacja powinny stanowić element holistycznego leczenia, obok farmakoterapii czy fizjoterapii.

Oto sześć składników, których brak może potęgować odczuwanie bólu, oraz sposoby na ich uzupełnienie.

Witamina D odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia układu kostno-stawowego, odpornościowego oraz nerwowego. Jak wskazuje badanie opublikowane na łamach Endocrine Practice, jej deficyt silnie koreluje ze wzrostem natężenia bólu, szczególnie u osób cierpiących na fibromialgię oraz schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego. Wynikiem niedoboru są sztywność, ból stawów i ograniczenie ruchomości. Uzupełnienie poziomu tej witaminy wyraźnie łagodzi dolegliwości. Na jej niedobory narażona jest większość osób żyjących w naszej strefie klimatycznej, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym.

Źródła w diecie: ryby morskie, żółtka jaj, żywność wzbogacana oraz odpowiednio dobrana suplementacja (warto pamiętać, że do jej pełnego wykorzystania organizm potrzebuje również magnezu i witaminy K2).

Magnez bierze udział w ponad 300 procesach metabolicznych. Jego brak prowadzi nie tylko do przewlekłego zmęczenia czy stanów lękowych, ale sprzyja też bólom głowy. Badania wykazały, że niski poziom magnezu może drastycznie zwiększać częstotliwość ataków migreny. Suplementacja przynosi również ulgę osobom zmagającym się z zespołem niespokojnych nóg i bolesnymi skurczami mięśni. Zwiększone zapotrzebowanie na ten pierwiastek wykazują osoby żyjące w ciągłym stresie, kobiety po menopauzie oraz osoby spożywające żywność wysoko przetworzoną.

Źródła w diecie: Zielone warzywa liściaste, orzechy, pestki, produkty pełnoziarniste, gorzka czekolada i awokado.

Niedobór witaminy B12 prowadzi do zaburzeń neurologicznych, manifestujących się mrowieniem kończyn, drętwieniem, a w skrajnych przypadkach uszkodzeniem obwodowego układu nerwowego (neuropatią). Badania kliniczne wskazują, że witamina B12 wspomaga regenerację uszkodzonych nerwów i łagodzi bóle korzeniowe, np. w przypadku dolegliwości kręgosłupa. Na jej niedobory w pierwszej kolejności narażeni są wegetarianie, weganie, osoby starsze oraz pacjenci z zaburzeniami wchłaniania (np. przy celiakii czy chorobach zapalnych jelit).

Źródła w diecie: Mięso, ryby, jaja, nabiał oraz produkty wzbogacane (w przypadku diety roślinnej niezbędna jest stała suplementacja).

Witamina C jest powszechnie kojarzona z odpornością, jednak ma również istotne znaczenie dla syntezy kolagenu i regeneracji tkanek. Badanie opublikowane w The Journal of Bone and Joint Surgery wykazało, że jej suplementacja u pacjentów po urazach i złamaniach (np. nadgarstka) znacząco zmniejsza ryzyko rozwoju przewlekłego bólu pourazowego. Witamina C uczestniczy także w syntezie neurotransmiterów, co wpływa na nastrój i próg odczuwania bólu.

Źródła w diecie: Papryka, owoce cytrusowe, kiwi, natka pietruszki, pomidory i warzywa kapustne. Należy pamiętać, że obróbka termiczna niszczy dużą część tej witaminy.

Niski poziom witaminy B9 prowadzi do wzrostu stężenia homocysteiny we krwi, co nasila stany zapalne w organizmie i potęguje dolegliwości bólowe. Z badań opublikowanych w BMC Musculoskeletal Disorders wynika, że odpowiednia podaż kwasu foliowego wiąże się ze zmniejszeniem bólu oraz sztywności stawów u osób zmagających się z chorobą zwyrodnieniową. Na niedobory narażone są m.in. kobiety w ciąży, osoby nadużywające alkoholu oraz osoby stosujące niezbilansowaną dietę.

Źródła w diecie: Zielone warzywa liściaste (szpinak, jarmuż), strączki (soczewica, fasola), orzechy oraz owoce cytrusowe.

Cynk odgrywa kluczową rolę w modulowaniu odpowiedzi zapalnej i funkcjonowaniu układu nerwowego. Wykazano, że prawidłowy poziom cynku może łagodzić m.in. nasilone bóle menstruacyjne. Ponadto przewlekły ból i towarzyszący mu stres psychiczny powodują gwałtowne wyczerpywanie zasobów cynku w organizmie. Symptomy jego braku to nie tylko pogorszenie kondycji skóry i paznokci, ale też obniżenie odporności, zaburzenia smaku oraz pogorszenie nastroju.

Źródła w diecie: owoce morza (zwłaszcza ostrygi), chude mięso, pestki dyni, nasiona słonecznika i orzechy.

Warto jednak pamiętać o drugiej stronie medalu. Statystyki pokazują, że aż około 70 proc. Polaków sięga po suplementy diety, z czego przeważająca większość (blisko 65 proc.) robi to całkowicie na własną rękę, bez uprzedniej konsultacji z lekarzem czy wykonania badań krwi. Tymczasem bezrefleksyjne łykanie kapsułek prosto z aptecznej półki bywa nie tylko bezskuteczne, ale wręcz niebezpieczne dla zdrowia. Przedawkowanie niektórych witamin — zwłaszcza tych rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E i K) — może prowadzić do ich toksycznej kumulacji w organizmie. Niekontrolowana suplementacja niesie ryzyko groźnych interakcji z przyjmowanymi lekami czy nadmiernego obciążenia wątroby.

Źródło: stronazdrowia.pl