Częsty problem w podróży. Winny jelitowy "jet lag"
Podróże często oznaczają zmianę rytmu dnia, nowych smaków i inne warunki snu. Dla wielu osób wiążą się jednak także z przykrym problemem zdrowotnym. W czasie wyjazdów częściej pojawiają się zaparcia, nawet u osób, które na co dzień nie mają trudności z wypróżnianiem.
Jelita działają według zegara biologicznego
Podobnie jak sen czy temperatura ciała, także funkcjonowanie przewodu pokarmowego jest regulowane przez rytm dobowy organizmu. W określonych porach dnia jelita są bardziej aktywne, a organizm przygotowuje się do trawienia i wydalania. Układ pokarmowy bardzo lubi stały rytm dnia. Gdy nagle zmieniają się godziny snu, posiłków czy aktywności, jelita mogą reagować wolniejszą pracą.
Śliwki – zbawienne dla jelit
Podczas podróży, zwłaszcza gdy przekraczamy kilka stref czasowych, ten rytm zostaje zaburzony. Organizm potrzebuje czasu, aby dostosować się do nowych godzin jedzenia, snu i aktywności. Specjaliści nazywają to zjawisko "jelitowym jet lagiem". W takiej sytuacji wewnętrzny zegar biologiczny nie jest jeszcze zsynchronizowany z otoczeniem, przez co procesy trawienne mogą działać wolniej niż zwykle.
Kiedy organizm funkcjonuje według nowego harmonogramu, może dochodzić do zmian w wydzielaniu hormonów oraz w aktywności układu nerwowego odpowiedzialnego za trawienie. W praktyce może to oznaczać:
- wolniejszą perystaltykę jelit,
- wydłużony pasaż treści pokarmowej przez przewód pokarmowy,
- twardszy i trudniejszy do wydalenia stolec.
Dodatkowo w podróży często zmieniają się godziny posiłków, co także wpływa na pracę jelit. Jedzenie pobudza bowiem tzw. odruch żołądkowo-okrężniczy, który stymuluje wypróżnianie. Gdy posiłki są nieregularne lub spożywane o nietypowych porach, reakcja ta może być słabsza.
Czynniki sprzyjające zaparciom w podróży
Na pracę jelit wpływają także inne zmiany związane z wyjazdami. Jedną z najczęstszych przyczyn jest odwodnienie. W czasie podróży wiele osób pije mniej płynów, aby ograniczyć konieczność korzystania z toalety. Problem może być szczególnie widoczny podczas lotów samolotem, ponieważ powietrze w kabinie jest bardzo suche.
Istotna jest także zmiana diety. Podczas wyjazdów częściej sięgamy po produkty przetworzone, a rzadziej po pokarmy bogate w błonnik. Jednocześnie zwiększa się spożycie alkoholu lub kawy, które mogą nasilać odwodnienie.
Kolejnym czynnikiem jest mniejsza aktywność fizyczna. Długie godziny spędzone w samochodzie, pociągu czy samolocie oznaczają mniej ruchu, a regularna aktywność jest jednym z elementów wspierających prawidłową pracę jelit. Nie bez znaczenia bywa również stres związany z podróżą. Presja czasu, organizacja wyjazdu czy zmiana otoczenia mogą wpływać na układ nerwowy, który pozostaje w ścisłym kontakcie z układem pokarmowym.
Jak zapobiegać zaparciom podczas wyjazdu
Eksperci podkreślają, że kilka prostych nawyków może pomóc zmniejszyć ryzyko problemów z wypróżnianiem w podróży. Warto przede wszystkim:
- regularnie pić wodę,
- utrzymywać możliwie stałe godziny posiłków,
- wybierać produkty bogate w błonnik,
- ruszać się w trakcie podróży, np. spacerować podczas przerw.
Lekarze przypominają także, aby nie ignorować potrzeby wypróżnienia. Wstrzymywanie jej z powodu braku komfortu czy prywatności może dodatkowo nasilać zaparcia. U większości osób układ pokarmowy potrzebuje kilku dni, aby dostosować się do nowego rytmu dnia. Gdy organizm ponownie wróci do regularnego trybu funkcjonowania, praca jelit zazwyczaj również się stabilizuje.
Źródło: The Guardian
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
