Czy jelita mogą spowalniać starzenie? Reporter BBC sprawdził to na sobie

Hugh Pym, redaktor BBC, postanowił to sprawdzić, co z tych obietnic wynika naprawdę i czy jelita mogą mieć realny wpływ na proces starzenia. Zrobił badanie mikrobiomu na podstawie próbki kału, a z wynikami udał się do dra Jamesa Kinrossa ze szpitala St Mary's w Londynie, chirurga jelita grubego i badacza, który na co dzień analizuje mikrobiom pacjentów.

Według Kinrossa stan jelit może wpływać nie tylko na odporność czy trawienie, ale też na tempo starzenia, długość życia i sprawność w późnych latach. Jednocześnie zaznacza, że naukowcy wciąż zbierają dane, stąd nie wszystkie tezy są równie mocne.

Wyniki badań Pyma okazały się umiarkowanie dobre. Mikrobiom był zróżnicowany i w miarę zdrowy, ale pojawiły się też sygnały ostrzegawcze - obecność bakterii potencjalnie niekorzystnych. Co więcej, profil, po porównaniu z danymi z północnych Włoch, odpowiadał osobie o kilka lat starszej.

Dla dziennikarza był to moment refleksji nad latami nieregularnego jedzenia, gotowych posiłków i życia w dużym mieście.

Zobacz także: Co łączy ludzi, którzy dożywają 110 lat? Nowe dane z Brazylii

BBC przywołuje przykład Marii Branyas Morery, która zmarła w 2024 roku w wieku 117 lat. Po jej śmierci naukowcy przeanalizowali próbki biologiczne i porównali je z materiałem pobranym od innych kobiet. Jednym z codziennych nawyków Branyas było spożywanie trzech porcji jogurtu dziennie.

- Jej komórki wyglądały na młodsze niż wskazywałby jej wiek - tłumaczył BBC genetyk dr Manel Esteller z Uniwersytetu w Barcelonie, współautor badań.

Zdaniem Estellera fermentowane produkty mogły sprzyjać obecności bakterii obniżających stan zapalny, który jest jednym z kluczowych czynników starzenia. Podobne wnioski płyną z badań nad innymi stulatkami.

W pracy opublikowanej w "Nature" w 2022 roku naukowcy wykazali, że osoby po setce mają wyjątkowo zróżnicowany mikrobiom w porównaniu z młodszymi dorosłymi.

- Warto myśleć o mikrobiomie jak o ogrodzie. Jeśli nie ma w nim roślin i wygląda na jałowy, to ogród o niskiej różnorodności. Chcemy ogrodu pełnego kwiatów, kolorów i nasion - wyjaśniła dr Mary Ni Lochlainn z King's College London.

Problem w tym, że wraz z wiekiem ta różnorodność zwykle spada. Jednak nie u wszystkich. Ci, którzy utrzymują bogaty mikrobiom w późnej dorosłości, częściej zachowują sprawność i rzadziej są osłabieni, a organizm lepiej radzi sobie z infekcjami.

Okazuje się więc, że nie chodzi o żadne magiczne sztuczki, a o żmudną konsekwencję. Pym poszedł do dietetyczki, która ułożyła mu plan nastawiony na zwiększenie różnorodności bakterii jelitowych.

W jadłospisie dziennikarza pojawiły się nasiona lnu i chia, kefir, owoce, strączki, warzywa, ryby, pełne ziarna oraz produkty fermentowane. Na papierze wszystko wyglądało rozsądnie, ale szybko okazało się, że realizacja takiego planu jest trudna. Praca w biegu, jedzenie po drodze i łatwa dostępność gotowych posiłków sprawiały, że największym problemem nie była wiedza, lecz codzienna organizacja i utrwalone nawyki.

Kinross zwrócił uwagę na niewygodną prawdę, że zmiany w diecie musiały być wyraźne i utrzymane w czasie, inaczej mikrobiom reagował tylko częściowo. Jeśli jednego dnia ktoś jadł wzorowo, a następnego wracał do starych przyzwyczajeń, jelita nie miały szans na trwałą poprawę.

- Zdrowie jelit jest ekscytującym obszarem badań, ale to tylko jeden element znacznie większej układanki. Dobrego zdrowia nie da się sprowadzić do jednego czynnika - podkreśliła prof. Kamila Hawthorne z Royal College of GP.

Zamiast kolejnej obietnicy szybkiej naprawy organizmu, warto nastawić się na powolny, wymagający proces, w którym czasem najważniejszym odkryciem nie jest nowy suplement, lecz własne codzienne wybory.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. BBC
2. Nature