Czy wojna celna USA obniży ceny leków w Polsce? Ekspert analizuje konsekwencje

Amerykański rynek odpowiada za niemal 45 proc. globalnej sprzedaży leków, której wartość przekracza 1,1 bln dolarów. Każda zapowiadana zmiana regulacyjna może mieć daleko idące skutki.

Trump planuje dwutorowe działania: po pierwsze – silny nacisk na obniżenie cen leków w USA, po drugie – stopniowe wprowadzenie wysokich ceł na import farmaceutyków, by wymusić ich produkcję na terenie Stanów Zjednoczonych.

"Ostatnio Donald Trump przedstawił zarys swojej strategii celnej w stosunku do rynku leków, która zakłada, że cła na produkty farmaceutyczne będą początkowo niskie, ale z czasem wzrosną do 150 proc., a potem nawet do 250 proc." – komentuje Paweł Majtkowski, analityk eToro.

Choć działania te mają na celu obniżenie kosztów leczenia w Stanach Zjednoczonych, mogą przy okazji "całkowicie zaburzyć globalne łańcuchy dostaw".

Na celowniku znajdują się głównie firmy takie jak Novartis, Sanofi, Roche czy AstraZeneca, których produkcja w dużej mierze odbywa się poza USA. Według szacunków, 15-procentowe cło na leki produkowane w Europie może kosztować branżę nawet 19 mld dolarów rocznie.

Sanofi, mimo zapowiedzi inwestycji na poziomie 20 mld dolarów do 2030 roku w USA, już dziś sygnalizuje zagrożenia.

"Wpłynie to także na polską branżę farmaceutyczną, bowiem nowe amerykańskie taryfy mogą utrudnić eksport leków z Polski do USA. Choć polskie firmy mogą zyskać na ograniczeniu amerykańskiego importu substancji czynnych z Chin, które zamiast do USA mogą trafiać po niższych cenach do Polski. Globalna presja na obniżkę cen leków może odbić się również na marżach polskich producentów, szczególnie tych działających jako podwykonawcy dla międzynarodowych koncernów. Choć niekoniecznie pomoże to polskim konsumentom w sytuacji, gdy leki w Polsce pozostają zwykle tańsze nie tylko niż w USA, ale także w innych krajach Unii Europejskiej" – zauważa analityk.

W Polsce aż 25 proc. inwestorów indywidualnych posiada akcje spółek z sektora opieki zdrowotnej, w tym farmacji. Ich portfele również mogą ucierpieć, szczególnie jeśli kursy europejskich firm farmaceutycznych będą dalej spadać. Od początku roku indeks Stoxx 600 Healthcare stracił ponad 11 proc., a S&P Healthcare w USA niemal 5 proc.

Zobacz także: GIS i GIF ostrzegają przed nielegalnymi peptydami. "Szkodliwym wpływ na organizm"

Drugim elementem nowej polityki administracji Trumpa jest wymuszenie obniżenia cen leków w USA do poziomu najniższych stawek obowiązujących w innych krajach rozwiniętych. Dotyczy to m.in. programów Medicare i Medicaid.

"Firmy farmaceutyczne otrzymały ultimatum – mają czas do końca września 2025 roku, by pisemnie zobowiązać się do obniżek cen, w przeciwnym razie grożą im działania regulacyjne lub sankcje" – zaznacza Majtkowski.

To cios w marże firm farmaceutycznych, które i tak zmagają się z presją inflacyjną i rosnącymi kosztami badań. Novo Nordisk już zapowiedział cięcia kosztów i obniżenie prognoz wzrostu, w obliczu konkurencji generycznej wobec hitowego leku na otyłość Wegovy.

Firmy produkujące lokalnie, jak Pfizer, Eli Lilly, Bristol Myers Squibb czy AbbVie, są relatywnie odporne na zmiany. Pfizer kontynuuje inwestycje w R&D w USA, a AstraZeneca i Johnson & Johnson zapowiadają ponad 50 mld dolarów nowych nakładów.

Tymczasem najbardziej zagrożeni są producenci leków generycznych, tacy jak Teva czy Sandoz, korzystający z chińskich substancji czynnych – 40 proc. API w generykach pochodzi właśnie z Chin, które objęto najwyższymi taryfami.

"Najmocniej dotknięci są producenci leków generycznych, opierający się na substancjach czynnych importowanych z Chin. Aż 40 proc. tych substancji w amerykańskich lekach generycznych pochodzi z Chin, które teraz objęte są cłami sięgającymi nawet 245 proc." – podkreśla Majtkowski.

Chiny mogą przekierować nadwyżki substancji czynnych do krajów takich jak Polska, co teoretycznie obniży ich ceny. Ale Polska jako część europejskiego łańcucha dostaw jest także narażona na wtórne skutki amerykańskich ceł. Marże firm mogą być ściskane przez rosnące koszty i jednoczesne naciski na obniżkę cen.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. eToro