Dentyści o stanie zdrowia jamy ustnej Polaków. "Sytuacja jest trudna"

Przedstawiciele Komisji Stomatologicznej Okręgowej Izby Lekarskiej w Szczecinie – dr Ewa Tomaszewska, dr Magdalena Szewczyk oraz dr Adam Kozłowski – wzięli udział w posiedzeniu Stałej Podkomisji Sejmowej ds. zdrowia publicznego. Powodem wyjazdu było omawianie tematów związanych z profilaktyką zdrowia jamy ustnej oraz stanem opieki stomatologicznej nad dziećmi i młodzieżą.

Jak podkreśla Okręgowa Rada Lekarska w Szczecinie, problem narasta i wymaga działań nie tylko informacyjnych, ale też systemowych.

- Okręgowa Rada Lekarska w Szczecinie na pierwsze półrocze tego roku zaplanowała szeroką kampanię społeczną w sprawie sytuacji związanej z profilaktyką zdrowia jamy ustnej. Sytuacja jest trudna, a dostęp do lekarzy dentystów w trybie publicznym coraz trudniejszy. Obieramy sobie za cel promocję profilaktyki i uświadamianie władzom jak wygląda sytuacja w ochronie zdrowia – mówi Michał Bulsa, prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Szczecinie.

Zobacz także: Stomatolog o tzw. 600 plus na dentystę. "Założenie jest bardzo dobre"

W trakcie posiedzenia zwrócono uwagę na bardzo niski odsetek dzieci korzystających ze świadczeń profilaktycznych.

Z informacji przedstawionych przez Ministerstwo Zdrowia ma wynikać, że udział dzieci korzystających z profilaktyki oscyluje wokół ok. 1,5 proc., a w grupie 4–6 lat jest nieco wyższy, lecz nie przekracza 8 proc. W ocenie środowiska stomatologicznego to sygnał, że – mimo formalnie dostępnych świadczeń – profilaktyka próchnicy nie działa tak, jak powinna.

Jak zaznacza dr Adam Kozłowski, przewodniczący Komisji Stomatologicznej OIL w Szczecinie, dentyści od miesięcy starali się o możliwość przedstawienia w parlamencie swoich obserwacji z codziennej praktyki.

- Pomysł na zainteresowanie tematem parlamentarzystów stanem publicznej stomatologii dziecięcej pojawił się z rozmów z zachodniopomorskim posłem Grzegorzem Napieralskim, który będąc członkiem Komisji Zdrowia, pomógł nam w uzyskaniu kontaktu z innymi członkami Komisji Zdrowia, z którymi spotkaliśmy się w czasie poprzedniej wizyty w Sejmie, aby merytorycznie przedstawić nasze uwagi i wnioski dotyczące opieki stomatologicznej nad dziećmi i młodzieżą. Naszym celem było przedstawienie naszych uwag i zastrzeżeń do modelu funkcjonowania stały się podstawą do umieszczenia w porządku obrad Podkomisji ds. Zdrowia Publicznego tematu opieki stomatologicznej – mówi dr Adam Kozłowski.

W dyskusji padło też kluczowe pytanie o przyczyny niskiego wykorzystania podstawowych, refundowanych działań zapobiegawczych.

- Należy postawić pytanie, dlaczego dzieci nie korzystają z najprostszych sposobów zapobiegania próchnicy zębów. Czy jest to spowodowane brakiem dostępności do gabinetów stomatologicznych, czy brakiem świadomości rodziców i opiekunów jak ważne są to zabiegi - mówi dr Magdalena Szewczyk z Komisji Stomatologicznej OIL Szczecin.

Zobacz także: Próchnica to zagrożenie dla całego organizmu. Zwiększa ryzyko poważnych chorób

W drugiej części posiedzenia omówiono profilaktykę i opiekę stomatologiczną w obszarze właściwości Ministra Edukacji. Jak wskazano, w całej Polsce działa 646 gabinetów zlokalizowanych w szkołach różnego stopnia – co stanowi jedynie niewielki odsetek wszystkich placówek oświatowych.

Jednym z mocnych akcentów wystąpień był wątek roli higienistek stomatologicznych, które – zdaniem środowiska – mogłyby realnie wzmocnić profilaktykę w przedszkolach i szkołach, a tymczasem w projektowanych zmianach ustawowych nie zapewniono im odpowiedniego miejsca.

- W projekcie zmian ustawy o opiece nad uczniami zabrakło również miejsca dla higienistki stomatologicznej, która jest przygotowana do prowadzenia edukacji i promocji zdrowia jamy ustnej we wszystkich grupach wiekowych - mówi dr Szewczyk.

W ocenie ekspertów dobrym kierunkiem byłyby m.in. instruktaże higieny jamy ustnej prowadzone w placówkach edukacyjnych oraz regularna kontrola skuteczności tych działań.

- Wyrobienie prawidłowych nawyków higienicznych to najkrótsza i najskuteczniejsza droga do redukcji choroby próchnicowej w populacji najmłodszych, która mogłaby dodatkowo być wzmocniona przez instruktaże dotyczące diety eliminującej ryzyko próchnicy oraz prowadzenia zbiorowych zabiegów profilaktyki fluorkowej, które na dzień dzisiejszy są przejęte przez higienistki szkolne – mówi dr Magdalena Szewczyk.

Na zakończenie obrad przedstawiciele komisji zaprezentowali materiał dotyczący skutecznego zapobiegania próchnicy i tego, dlaczego sytuacja wciąż się pogarsza. Wskazano m.in. na zbyt późne zgłaszanie się dzieci do dentysty – często dopiero w momencie, gdy ubytki są liczne i rozległe, a profilaktyka staje się praktycznie niemożliwa.

- Celem naszego wystąpienia było zwrócenie uwagi na zbyt późne zgłaszanie się dzieci do lekarza dentysty, co bardzo często uniemożliwia zastosowanie działań zapobiegawczych ze względu na obecność licznych i rozległych ubytków próchnicowych – mówi dr Magdalena Szewczyk.

Jednocześnie – jak podkreślono – spada dostępność refundowanych świadczeń stomatologicznych, m.in. z powodu rozbudowy katalogu kosztownych procedur przy niezmienionych limitach kontraktów i stawkach finansowania.

- Równocześnie dostępność opieki stomatologicznej refundowanej ze środków publicznych stale maleje. Wynika to między innymi z rozszerzania katalogu świadczeń stomatologicznych o kosztowne wysokospecjalistyczne procedury przy utrzymaniu niezmienionego limitu kontraktów stomatologicznych i stawce rocznej na opiekę stomatologiczną ok. 80 zł. na pacjenta. Skutkuje to możliwością wykonania mniejszej liczby zabiegów podstawowych dla mniejszej liczby pacjentów i wydłuża kolejkę do lekarza dentysty – mówi dr Magdalena Szewczyk.

Przedstawiciele Okręgowej Izby Lekarskiej w Szczecinie przypominają, że najprostszą i jednocześnie najtańszą drogą do zdrowych zębów jest codzienna higiena w domu – regularne szczotkowanie z użyciem odpowiedniej pasty.

W idealnym scenariuszu każde dziecko urodzone po 2026 roku mogłoby dorastać bez próchnicy i zachować zdrowe uzębienie na całe życie. Osiągnięcie tego celu w dużej mierze zależy od rodziców i opiekunów – to oni odpowiadają za wyrobienie właściwych nawyków oraz konsekwentne dbanie o zdrowie jamy ustnej dziecka.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie