Depresja u mężczyzn – objawy, przyczyny, leczenie

Depresja jest jednym z częściej występujących zaburzeń zdrowia psychicznego, które wpływa na funkcjonowanie niemal w każdym obszarze życia. Zaliczana jest do zaburzeń nastroju. Charakteryzuje się poczuciem ciągłego smutku, utratą zainteresowania rzeczami, które wcześniej sprawiały radość, wzmożoną męczliwością i zmniejszoną aktywnością.

Depresja może dotknąć osoby w każdym wieku, bez względu na płeć. Chociaż występuje aż 2-krotnie częściej u kobiet, to jednak może mieć równie niebezpieczne konsekwencje w przypadku obu płci.

Ponadto to właśnie mężczyźni, cierpiący na depresję mogą być szczególnie narażeni na jej skutki, gdyż rzadziej szukają pomocy. Są też aż cztery razy bardziej narażeni na samobójstwo z powodu depresji niż kobiety. Dlatego tak istotne jest wczesne rozpoznanie problemu oraz szybkie rozpoczęcie leczenia.

Statystyki pokazują, że mężczyźni znacznie rzadziej (aż 2 razy rzadziej) niż kobiety doświadczają depresji. Przypuszcza się, że może mieć to związek z tym, że w przypadku mężczyzn ograniczone są niektóre czynniki ryzyka, jak wahania poziomu hormonów, miesiączka, menopauza, skutki uboczne antykoncepcji, ciąża i poród.

Uważa się także, że może mieć to związek z odmiennymi przekonaniami społecznymi na temat możliwości wyrażania emocji. Niektórzy mężczyźni postrzegają depresję, jako słabość. Dlatego też mogą próbować tłumić i ukrywać przed otoczeniem jej objawy. Mogą także przed sobą zaprzeczać własnym uczuciom, w obawie przed utratą poczucia panowania i kontroli.

Mężczyźni mogą odczuwać także naturalną niechęć do rozmowy o swoich uczuciach z lekarzem, dlatego też nie zgłaszają potrzeby wsparcia w tym zakresie.

Wielu mężczyzn cierpiących na depresję może, więc po prostu pozostawać niezdiagnozowanych.

Oznaki depresji u mężczyzn mogą być nieco inne niż w przypadku kobiet. Przypuszcza się, że różnice mogą wynikać z chemii mózgu, hormonów i życiowych doświadczeń. Jednak dotychczas nie zostało to naukowo potwierdzone.

Wiadomo, że zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, w chorobie pojawia się przeszywający i dotkliwy smutek, poczucie beznadziejności i pustki, zmęczenie, letarg, wyczerpanie, problemy ze snem (bezsenność lub nadmierna senność), czy zmiany w apetycie.

Jednak u mężczyzn dodatkowo mogą pojawić się także inne objawy, jak:

• zachowania eskapistyczne (spędzanie czasu poza domem, intensywne treningi, wyczerpujące sporty),
• agresja, zachowania przemocowe,
• bóle głowy, problemy trawienne i bóle brzucha, bóle mięśniowe,
• nadużywanie alkoholu lub narkotyków,
• nadmierna wrażliwość na krytykę lub nieuzasadniona złość, utrata poczucia humoru,
• lekkomyślne, ryzykowne zachowania (uprawianie niebezpiecznych sportów, lekkomyślna jazda samochodem, przygodny seks, hazard),
• wycofanie i izolacja społeczna,
• myślenie katastroficzne,
• myśli o śmierci lub samobójstwie.

Depresja u mężczyzn a związek

Depresja u mężczyzn może w istotny sposób wpływać także na relację z partnerką lub partnerem. Może osłabiać popęd seksualny i przyczyniać się do zaburzenia funkcji seksualnych.

Choroba może także powodować wycofanie się i izolację, ograniczenie bliskości, dostępności i wrażliwości. Mężczyźni doświadczający depresji mogą być także bardziej porywczy, kontrolujący i niecierpliwi, mogą częściej krytykować i odrzucać partnerkę lub partnera.

Zdarza się także, że mężczyźni w depresji nie dbają o swój wygląd fizyczny. Może przejawiać się to jako brak regularnej kąpieli, niezmienianie odzieży, zaniedbywanie strzyżenia i czesania. Co z kolei może mieć negatywny wpływ na postrzeganie ich przez drugą połówkę.

Chorobę najczęściej wywołują różne czynniki, zarówno biologiczne, psychologiczne, jak i społeczne. Depresja może występować rodzinnie. Ryzyko zachorowania może być też większe u mężczyzn, wykazujących pewne cechy osobowości, jak perfekcjonizm, introwersja, niska samoocena czy neurotyczność.

Istotną rolę mogą odgrywać także traumatyczne wydarzenia, zagrożenia życia, wypadki, przewlekły stres, niektóre leki, czy nadużywanie narkotyków i alkoholu.

Nie bez znaczenia pozostają także warunki życiowe (długotrwałe bezrobocie, osamotnienie, choroby przewlekłe, inwalidztwo).

Depresja poporodowa u mężczyzn

U części mężczyzn depresja może być także konsekwencją ogromnych zmian w życiu, takich jak ojcostwo. Związana z nim odpowiedzialność, nowe wyzwania, zmęczenie, stres, przebudowa relacji z partnerką, mogą prowadzić do tzw. depresji poporodowej u mężczyzny.

Depresja u mężczyzn a przejście na emeryturę

Choć choroba może pojawić się w każdym wieku (depresja u mężczyzn po 30, 40, czy 50 roku życia), to jednak nierzadko pojawia się u mężczyzn w wieku emerytalnym. Przejście w stan spoczynku zawodowego dla wielu panów może wywołać poczucie straty, znudzenia, izolacji społecznej, braku sensu.

Wielu mężczyznom może być trudno przystosować się do nowego rytmu dnia. Wpływ na samopoczucie może mieć także zmiana dochodów, gdyż na emeryturze są one często dużo niższe, niż w czasie aktywności zawodowej.

Niekiedy emerytura może kojarzyć się ze stagnacją i starzeniem się, co może wpływać na częstsze myślenie o śmierci.

Jak pomóc mężczyźnie z depresją? Leczenia depresji sprowadza się przede wszystkim do leczenia psychoterapeutycznego. Czasem stosuje się także leczenie farmakologiczne. Pomocne mogą być również zmiany w stylu życia. Ciężkie przypadki depresji mogą natomiast wymagać hospitalizacji.