Dieta w anemii - niedokrwistość żywieniowa, dieta, witaminy, żelazo, polecane potrawy

Niedokrwistość zwana anemią, to występowanie zbyt niskiego poziomu hemoglobiny i małej liczby czerwonych krwinek, czyli erytrocytów we krwi.

Najczęstszą przyczyną tej choroby jest niedobór żelaza w organizmie spowodowany niedostateczną jego ilością w diecie, nieodpowiednim wchłanianiem z przewodu pokarmowego lub utratą tego składnika w wyniku krwawień.

Polecane wideo:

Niedokrwistość żywieniowa wynika również często ze spożywania produktów wysoko przetworzonych, ubogich w witaminy oraz składniki mineralne. Odpowiednia dieta w anemii skutecznie wspomaga leczenie farmakologiczne i jest doskonałą profilaktyką.

Dieta w anemii - niedokrwistość żywieniowa

Anemia niedoborowa jest najczęstszą chorobą hematologiczną. Najpowszechniejszą grupą niedokrwistości są anemie z niedoboru żelaza.

Stanowią prawie 80 proc. wszystkich rodzajów niedokrwistości i dotyczą przeważnie kobiet. Przyczyną anemii jest z reguły utrata krwi i związanego z nią żelaza w wyniku przewlekłych krwawień z dróg rodnych (krwawienia miesiączkowe), z przewodu pokarmowego, z dróg moczowych i z innych narządów.

Może wynikać również z dostarczania organizmowi z pożywieniem zbyt małej ilości żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12, np. w przypadku ścisłej diety wegetariańskiej albo zwiększenia zapotrzebowania na te składniki, np. w czasie ciąży lub w czasie karmienia piersią.

Charakterystyczne objawy anemii to: bladość skóry i błon śluzowych, osłabienie, duszność po wysiłku, bóle głowy, ospałość. W przypadku anemii z niedoboru żelaza mogą również występować zmiany na błonie śluzowej języka, gardła i przełyku, uczucie pieczenia przy przełykaniu, zajady w kącikach ust oraz łamliwość paznokci i włosów.

Badanie laboratoryjne krwi ujawnia zmniejszenie stężenia hemoglobiny i liczby erytrocytów. Krwinki czerwone są mniejsze niż zwykle i nieodbarwione. Anemia żywieniowa może też wynikać z nieodpowiedniego doboru produktów, które powodują zmniejszenie wchłaniania żelaza, mimo jego wystarczającej ilości w diecie.

Dieta w anemii

Dietetyczne leczenie anemii wspomaga proces terapeutyczny. Decyzja o terapii farmakologicznej (zażywanie preparatów żelaza i innych suplementów witaminowo-mineralnych) oraz ustalenie diety leżą w gestii lekarza.

W diecie osób z niedokrwistością z niedoboru żelaza powinny znaleźć się produkty bogate w mikroelementy (mangan, kobalt, miedź), witaminę C, B6 i B12, żelazo oraz białko.

Jakie są główne zasady dietetyczne przy anemii?

  1. Jedz produkty pełnowartościowe, bogate w białko, węglowodany, tłuszcz, witaminy i składniki mineralne. Węglowodany złożone znajdziesz w produktach zbożowych, takich jak kasze i ciemne pieczywo.
  2. Unikaj cukru, białego pieczywa, wyrobów cukierniczych oraz słodyczy.
  3. Spożywaj chude mięso, nietłuste wędliny oraz wątrobę. Są to produkty zawierające łatwo przyswajalne żelazo.
  4. Codziennie zjadaj kilka porcji warzyw i owoców bogatych w witaminę C, która poprawia absorpcję żelaza. Każdego dnia spożywaj co najmniej 150 mg witaminy C.
  5. Pij mniej kawy i herbaty. Ze względu na zawartość taniny utrudniają one wchłanianie żelaza.

Duże straty składników odżywczych związane są z nieprawidłową obróbką kulinarną. Produkty zbyt długo przechowywane, które poddano działaniu wysokich temperatur łatwo tracą cenny kwas foliowy.

Dieta w anemii - witaminy

Jeśli pacjent zaważy u siebie pierwsze objawy anemii, takie jak: bladość skóry, brak apetytu, zmęczenie, senność czy bladość spojówki oka, powinien natychmiast zmienić swoją dietę.

Sprawdź, jakie jest działanie poszczególnych składników:

  • Żelazo - odpowiada za dotlenienie organizmu, prawidłową pracę serca i wzmacnianie odporności; żelazo reguluje ponadto gospodarkę hormonalną, poprawia pracę układu nerwowego i dostarcza organizmowi energii; dieta bogata w żelazo powinna zawierać następujące składniki: czerwone mięso, szpinak, brokuły, rośliny strączkowe.
  • Dieta w anemii powinna zawierać duże ilości kwasu foliowego, ponieważ reguluje on podział komórkowy; kwas foliowy występuje w warzywach o zielonych liściach (szpinaku, sałacie), fasoli, soku pomarańczowym, produktach pełnoziarnistych.
  • Miedź, cynk i kobalt - są to pierwiastki biorące czynny udział w budowaniu czerwonych ciałek krwi; kobalt ponadto jest składnikiem witaminy B12, a miedź ułatwia transport żelaza; cynk występuje w produktach pełnoziarnistych, kaszy gryczanej, żółtym serze, kapuście i jajach; źródłem kobaltu są grzyby, cykoria i szpinak; miedź występuje w owocach morza, orzechach, drobiu, produktach pełnoziarnistych i warzywach strączkowych.
  • Molibden - choć zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest bardzo niewielkie, to bez niego żelazo nie może zostać przyswojone; molibden występuje w produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych, pomidorach, natce pietruszki, jajach, mleku i przetworach mlecznych, szczególnie w żółtym serze;
  • Witamina C - poprawia wchłanianie żelaza; witaminę C można odnaleźć w natce pietruszki, owocach cytrusowych, sałacie, pomidorze.
  • Witamina E - poprawia funkcjonowanie procesów krwiotwórczych zachodzących w organizmie; występuje w warzywach o zielonych liściach, olejach roślinnych, kiełkach pszenicy, pieczywie razowym.
  • Witaminy B6 i B12 - niedobór tych witamin powoduje, że erytrocyty są za duże oraz zbyt kruche i nie mogą uczestniczyć w transporcie substancji odżywczych; źródłem tych witamin są: ryby, sery żółte, wątroby, produkty z pełnego ziarna, orzechy, drożdże, awokado.

Dieta w anemii - żelazo

Może się nam wydawać, że zawartość żelaza w produktach to najważniejsza sprawa, ale tak naprawdę istotny jest rodzaj jego źródła. Pierwiastek ten występuje w produktach zwierzęcych (tzw. żelazo hemowe, absorbowane przez organizm w 10–15 proc.) i roślinnych (tzw. żelazo niehemowe, wchłaniane w 2–3 proc.).

Żelazo z produktów pochodzenia roślinnego wchłania się dużo gorzej niż z produktów pochodzenia zwierzęcego. Z żelaza ryżu i szpinaku wynosi 1 proc., z kukurydzy 3 proc., z sałaty 4 proc., a z pszenicy 5 proc.. Absorpcja tego samego pierwiastka z ryb wynosi zaś 11 proc., wątroby 12 proc., a z mięsa cielęcego 22 proc..

Ta różnica w zdolności organizmu do przyswajania żelaza zależy od budowy chemicznej tego makroelementu. W produktach pochodzenia zwierzęcego występuje żelazo hemowe – dwuwartościowe, natomiast w produktach roślinnych żelazo niehemowe – trójwartościowe.

Ze względu na zawartość żelaza, artykuły spożywcze dzieli się na te o jego niskiej zawartości (np. mleko, ziemniaki, owoce), na produkty o średniej zawartości żelaza (np. drób, mięso, kasze, warzywa) oraz produkty o wysokiej zawartości żelaza (np. podroby i warzywa strączkowe).

Produkt spożywczy Zawartość żelaza (mg/100 g produktu)
Zawartość żelaza w różnych produktach spożywczych

wątroba wieprzowa

18,7

wątroba wołowa

9,4

fasola biała

6,9

płatki owsiane

3,9

łopatka cielęca

2,9

Ilość wchłanianego przez organizm żelaza jest uwarunkowania wieloma czynnikami. Absorpcja tego pierwiastka poprawia się dzięki spożyciu produktów bogatych w witaminę C, a zmniejsza - w związku z obecnością minerałów (cynk, miedź, wapń), tanin, szczawianów, fitynianów oraz błonnika pokarmowego.

Dieta w anemii - polecane potrawy

Dieta w anemii powinna uwzględniać produkty zawierające wszystkie składniki odżywcze, które pokrywają dzienne zapotrzebowanie na nie.

Pełnowartościowe białko podaje się pod postacią twarogu, białego sera, jaj, ryb oraz mięsa - szczególnie wołowiny oraz indyka. Duże znaczenie przy niedokrwistości ma podawanie surowych owoców i warzyw, będących źródłem witamin i składników mineralnych.

Potrawy należy przygotowywać starannie, aby pobudzały apetyt. Posiłki powinny posiadać wyraźny, nieco ostry lub kwaskowy smak.

Zupy warto gotować na wywarach z kości, mięsach, rybach i jarzynach. Dieta anemika może być uzupełniana w żelazo poprzez podawanie surowego mięsa w postaci befsztyków tatarskich.

Dobrze jest wypijać przy głównym posiłku niewielką ilość czerwonego, wytrawnego wina gronowego. Na desery polecane są surowe owoce, kompoty i galaretki żelatynowe. Unikać należy ciast, szczególnie słodkich i tłustych tortów.

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Dieta w anemii - niedokrwistość żywieniowa, dieta, witaminy, żelazo, polecane potrawy
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Dieta w anemii - niedokrwistość żywieniowa, dieta, witaminy, żelazo, polecane potrawy
Dieta w anemii - niedokrwistość żywieniowa, dieta, witaminy, żelazo, polecane potrawy

Brokuły

Brokuły

Brokuły są źródłem żelaza, a więc są niezbędne w leczeniu anemii.

Dieta w anemii - niedokrwistość żywieniowa, dieta, witaminy, żelazo, polecane potrawy

Dieta bogata w żelazo

Dieta bogata w żelazo

hemoglobiny i zbyt małej ilości czerwonych krwinek. Dlatego też dieta osoby chorej powinna zawierać produkty bogate w żelazo, witaminę B12 i kwas foliowy (...) , jeść produkty bogate w żelazo,...

Anemia (niedokrwistość) - rodzaje, objawy, diagnostyka, leczenie, zapobieganie

Naturalne sposoby na walkę z anemią

Naturalne sposoby na walkę z anemią

Naturalne metody walki z anemią Zmęczenie, brak energii, wypadanie włosów, blada skóra - to najczęstsze objawy anemii. Niedokrwistość to zwykle wynik (...) produkt do walki z objawami anemii...

Żelazo we krwi

Badania krwi - żelazo

Żelazo jest minerałem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania komórek w organizmie. Jego niedobór we krwi znany jest nam jako niedokrwistość (...) obecnego w pokarmie. Dlatego tak ważna jest odpowiednia dieta...

Produkty żywnościowe

Jesienne składniki, które poprawią twoje zdrowie

Jesienne składniki, które poprawią twoje zdrowie

się potas oraz żelazo. Zapobiegają anemii, są wykorzystywane jako naturalne lekarstwo na bóle stawów, wykazują działanie moczopędne, dzięki czemu (...) przed zawałem. Są doskonałym źródłem błonnika.Zawierają też witaminę...

Żelazo we krwi

Niedobór żelaza u mężczyzn

rodzajów anemii wynikają właśnie z braku tego pierwiastka w organizmie. Główne przyczyny niedoboru żelaza to: niewłaściwa dieta uboga w mięso (...) Anemia, inaczej niedokrwistość to zmniejszona ilość...

Anemia (niedokrwistość) - rodzaje, objawy, diagnostyka, leczenie, zapobieganie

Dieta przy anemii

niezbędne składniki, w tym: żelazo, kwas foliowy czy witaminę B12. Dieta monotonna zwiększa ryzyko niedoborów pokarmowych. Niezadowoleni będą z pewnością (...) specjalna dieta. W takim...

Anemia (niedokrwistość) - rodzaje, objawy, diagnostyka, leczenie, zapobieganie

Anemia a dieta

. Z drugiej strony leczenie anemii może być prowadzone poprzez spożywanie określonych substancji. Dieta w anemii powinna zatem zawierać: żelazo, kwas (...) odżywczych. Sprawdź, jak powinna...