Główny sprawca raka w tym kraju. Odpowiada aż za 62 proc. przypadków

Duże badanie porównawcze przeprowadzone na mieszkańcach Indii i opublikowane w czasopiśmie BMJ Global Health wykazało, że nawet niewielkie, codzienne ilości alkoholu wiążą się ze wzrostem ryzyka raka błony śluzowej policzka (buccal mucosa). Chodzi o nowotwór rozwijający się w miękkiej, różowej wyściółce policzków i warg. To szczególnie ważne, bo rak jamy ustnej jest w Indiach drugim najczęstszym nowotworem złośliwym: każdego roku diagnozuje się tam około 143 759 nowych przypadków, a blisko 79 979 osób umiera. Przeżycie co najmniej 5 lat dotyczy mniej niż połowy chorych.

Badacze zwracają uwagę, że alkohol i tytoń często "chodzą w parze", dlatego trudno ocenić udział każdego z czynników oddzielnie. W Indiach dodatkowym problemem jest wysoka popularność tytoniu bezdymnego, w tym tytoniu do żucia, oraz lokalnych trunków wytwarzanych poza ścisłą kontrolą.

W analizie porównano 1803 osoby z potwierdzonym rakiem błony śluzowej policzka z 1903 osobami bez tej choroby (grupa kontrolna). Dane zbierano w pięciu ośrodkach w latach 2010-2021. Większość uczestników miała 35-54 lata, ale niemal połowa przypadków dotyczyła osób w wieku 25-45 lat, co pokazuje, że choroba nie czeka do późnej starości.

Uczestnicy opisywali, jak długo i jak często piją alkohol oraz po jakie rodzaje sięgają: zarówno międzynarodowe (np. piwo, whisky, wódka), jak i lokalne (m.in. apong, desi daru, mahua). Pytano też o długość i typ używania tytoniu, aby ocenić, jak te czynniki na siebie wpływają.

Zobacz też: Rząd ma pomysł na palaczy. Lekarz: Tytoń w Polsce jest za tani

W grupie chorych częściej deklarowano picie alkoholu niż w grupie kontrolnej. Co istotne, ryzyko raka było wyższe u osób pijących, a najwyższe u wybierających lokalne alkohole. W porównaniu z abstynentami: osoby pijące miały o 68 proc. wyższe ryzyko, pijące "międzynarodowe" alkohole o 72 proc., a wybierające lokalne trunki aż o 87 proc.

Badanie podważa też popularny mit o "bezpiecznej dawce": już około 9 g alkoholu dziennie (mniej więcej jeden standardowy drink) wiązało się z ok. 50 proc. wzrostem ryzyka. Z kolei jednoczesne używanie alkoholu i tytoniu do żucia przekładało się na ponad czterokrotny wzrost ryzyka, a autorzy szacują, że interakcja tych dwóch czynników może odpowiadać za 62 proc. przypadków tego nowotworu w Indiach.

Badacze sugerują, że etanol może zwiększać przepuszczalność nabłonka w jamie ustnej, przez co tkanki stają się bardziej podatne na inne kancerogeny obecne w produktach tytoniowych. Przy lokalnych alkoholach dochodzi jeszcze możliwe zanieczyszczenie toksynami (np. metanolem czy aldehydem octowym oraz brak regulacji produkcji. Wniosek jest prosty: profilaktyka ograniczająca alkohol i tytoń mogłaby znacząco zmniejszyć skalę raka błony śluzowej policzka w Indiach.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. George, G. S., et al. (2025). Association of alcohol and different types of alcoholic beverages on the risk of buccal mucosa cancer in Indian men: a multicentre case-control study. BMJ Global Health. DOI: 10.1136/bmjgh-2024-017392.