Grzybica u dzieci

Grzyby wywołujące u dzieci największy odsetek zakażeń pochodzą z grupy dermatofitów. Wniknięcie do organizmu żywego drobnoustrojów chorobotwórczych nazywane jest zakażeniem. Wśród czynników atakujących ludzi wyróżnić możemy bakterie, wirusy, pasożyty i grzyby. Co prawda infekcje grzybicze występują stosunkowo rzadko i zwykle wiążą się z niegroźnymi, ale jednocześnie nieprzyjemnymi dla pacjenta objawami. Nie należy jednak zapominać, że pewne rodzaje grzybów mogą nawet zagrażać życiu!

Polecane wideo:

Grzybice występują praktycznie we wszystkich krajach świata i są wyzwaniem dla współczesnej medycyny. Wprowadzenie i powszechne stosowanie zasad nowoczesnej opieki zdrowotnej oraz wzrost poziomu higieny w dużym stopniu przyczyniły się do ich ograniczenia.

Grzybice atakują zwykle ludzi osłabionych, których układ odpornościowy jest wyniszczony długotrwałym procesem chorobowym lub przewlekłą antybiotykoterapią. Na zakażenia grzybicze w dużym stopniu narażone są także małe dzieci, u których układ immunologiczny nie jest jeszcze w pełni kompetentny i nadal pozostaje na etapie rozwoju. Grzybice łatwo przenoszą się na inną osobę, dlatego też wśród dzieci o infekcję nietrudno. Objawy grzybic u dzieci są zwykle lekceważone i w związku z tym nieodpowiednio leczone. Dziecko jest wrażliwe na infekcję grzybami praktycznie we wszystkich okresach rozwojowych. Większość inwazji to grzybice nabyte, chociaż opisywane były przypadki grzybic wrodzonych, kiedy to grzyb dostawał się do płodu razem z krwią matki. Takie infekcje należą jednak do rzadkości.

W przebiegu każdej grzybicy spada odporność organizmu, w związku z czym dziecko staje się bardziej podatne na innego rodzaju drobnoustroje i znacznie częściej rozwija reakcje alergiczne. Powstanie nadwrażliwości układu immunologicznego związane jest z łatwiejszą penetracją zewnętrznych alergenów poprzez wytworzone w przebiegu grzybicy ranki i nadżerki. Terapia przeciwgrzybicza nie tylko musi być ukierunkowana na zniszczenie grzyba, lecz także jednocześnie musi wzmocnić nadszarpniętą barierę odpornościową. Nic więc dziwnego, że leczenie przeciwgrzybicze trwa wiele miesięcy i wymaga stosowania skojarzonych schematów. Grzybice mogą występować miejscowo, na skórze i błonach śluzowych lub przybierać formę uogólnioną i wiązać się z wewnętrznym zakażeniem organizmu. W przypadku ludzi dorosłych można pokusić się o miejscowe stosowanie preparatów przeciwgrzybiczych. Natomiast w każdym przypadku pojawienia się grzybicy u dzieci należy przyjąć, że jest to proces ogólnoustrojowy, gdyż nawet niewielkie odchylenia od stanu prawidłowego mogą być zapowiedzią poważnie przebiegającej grzybicy. Należy podkreślić, że każda inwazja patogennego grzyba u dziecka, a szczególnie wcześniaka, może doprowadzić do zgonu!

Grzyby wywołujące u dzieci największy odsetek zakażeń pochodzą z grupy dermatofitów. Objawy chorobowe ograniczone są do struktur skeratynizowanych, czyli dotyczą skóry, włosów i paznokci. Do tej grupy należą trzy podstawowe gatunki grzybów: Trichophyton, Microsporum oraz Epidermophyton. Inne rodzaje grzybów mogą rozwijać się w wielu tkankach i narządach. Jednym z najbardziej niebezpiecznych jest Cryptococcus. Zakażenie przenoszone jest najczęściej drogą inhalacyjną lub pokarmową. Możliwa jest także inwazja przez uszkodzoną skórę. Ogniska wczesnej inwazji wytwarzają się zazwyczaj w tkance płucnej, skąd drogą krwi przenoszą się do ośrodkowego układu nerwowego, a w zakażeniu uogólnionym do większości narządów wewnętrznych oraz kości.

W klimacie Polski dość często spotykanym rodzajem grzybicy jest drożdżyca wywoływana przez grzyby z rodzaju Candida. Kandydoza, nazywana także blastomykozą, w organizmie człowieka może rozwijać się praktycznie we wszystkich tkankach i narządach. U dzieci zakażenie zazwyczaj następuje drogą inhalacyjną przez usta, chociaż grzyby wnikają także przez uszkodzoną rogówkę lub skórę.W szczególnie sprzyjających warunkach, jakie stwarzają między innymi zabiegi chirurgiczne czy inwazyjne badania (np. cewnikowanie), może dojść do bezpośredniego zakażenia narządów wewnętrznych. Oczywiście szczególnie niebezpieczne jest bytowanie grzyba we krwi, co zawsze wiąże się z ciężkim przebiegiem i poważnymi konsekwencjami. Stan taki nazywamy sepsą.

Ogromna większość kandydoz to z pozoru niegroźne infekcje ograniczone do błony śluzowej jamy ustnej.Popularne pleśniawki są właśnie drożdżopochodnym zapaleniem jamy ustnej. Pojawiają się one najczęściej u noworodków zakażonych podczas porodu grzybami Candida, bytującymi na narządach rodnych matki. W trakcie trwającej ciąży źródłem infekcji może być także pochwa kobiety ciężarnej, a zakażeniu sprzyja przedwczesne uszkodzenie błon płodowych i wcześniactwo. Już po urodzeniu na rozwinięcie kandydozy jamy ustnej bardziej narażone są dzieci karmione butelką i często przyjmujące antybiotyki. Niewykształcony system immunologiczny dziecka nie rozpoznaje grzyba jako czynnika obcego i nie mobilizuje sił, aby z nim walczyć, w związku z czym pierwsze objawy choroby pojawiają się zazwyczaj po kilku dniach od momentu zakażenia.

Pleśniawki - zmora maluchów

Pleśniawkami nazywamy małe, okrągłe lub owalne wykwity występujące w obrębie jamy ustnej na języku i podniebieniu.Wokoło otoczone są czerwonym rąbkiem, zaś na ich powierzchni tworzy się biało-szary nalot przypominający wyglądem ścięte mleko. Pojedyncze plamki mają tendencję do zlewania się ze sobą i tworzenia rozległych wysepek. Pleśniawki niekiedy pokrywają całą powierzchnię błony śluzowej, formułując charakterystyczny „biały kożuch”. Pod kremowo-białymi nalotami występują typowe zmiany zapalne, które można łatwo uwidocznić, ścierając ich górną warstwę.

W czasie choroby noworodki są niespokojne, płaczliwe, niechętnie przyjmują pokarm. Starsze dzieci skażą się na pieczenie i uczucie suchości w jamie ustnej. Zmianom mogą towarzyszyć samoistne bóle lub bóle z podrażnienia pojawiające się w czasie jedzenia. Postać ostra charakteryzuje się znacznym podwyższeniem temperatury ciała. Dodatkowo mogą występować wykwity grudkowe i krostkowe na skórze, podrażnienie, świąd i zaczerwienienie skóry odbytu oraz drożdżakowe zmiany zapalne okolic zgięciowych i pachwinowych.

W późniejszym okresie nieleczonej drożdżycy obserwuje się słabszy przyrost masy ciała dziecka, wzdęcia i kolki jelitowe oraz częste oddawanie cuchnących stolców. W ciężkich, przewlekających się przypadkach zapalenie jamy ustnej, wywołane grzybami z rodzaju Candida, może przechodzić na gardło i przełyk, a nawet dalsze odcinki przewodu pokarmowego i układu oddechowego, utrudniać przełykanie oraz oddychanie i powodować chrypkę.

Powikłania

Powikłaniami kandydozy, zwłaszcza tej wywołanej antybiotykoterapią, mogą być miejscowe zaniki błony śluzowej jamy ustnej i języka. W populacji dziecięcej, rzadziej niż u dorosłych, obserwuje się odmianę rozrostową drożdżycy jamy ustnej, obejmującą dziąsła i migdałki. Ten typ grzybicy imituje chorobę nowotworową. Kandydoza żołądka, jelit i otrzewnej u dzieci wiąże się z okresowymi bólami brzucha i biegunkami, uczuciem świądu i pieczenia oraz pęknięciami błony śluzowej i skóry w okolicach odbytu. Drożdżyca narządów płciowych i moczowych u dziewczynek charakteryzuje się upławami, przewlekłym, uciążliwym świądem oraz pieczeniem pochwy, a także bólami zlokalizowanymi w podbrzuszu. Dolegliwości bólowe wyraźnie przybierają na sile w godzinach nocnych.


Bibliografia

Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6
Kawalec W., Kubicka K. Pediatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3253-9
Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5
Szepietowski J. Grzybice skóry i paznokci, Medycyna Praktyczna, Kraków 2001, ISBN 83-88092-48-0

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Grzybica - charakterystyka grzybów, rodzaje
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Grzybica - charakterystyka grzybów, rodzaje
Powikłania po grypie - grupy ryzyka, rodzaje, zapalenie płuc, zespół Guillaina-Barrego, Zespół Ray'a

#dziejesienazywo: Groźne powikłania po grypie

Zakażenie wirusem grypy może skutkować wieloma powikłaniami, takimi jak: zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego czy niewydolność krążeniowo-oddechowa. Lekarz rodzinny dr Michał Sutkowski wyjaśnia, dlaczego tak istotne jest, aby szczepić się przeciw...

Wrastające paznokcie - charakterystyka, leczenie, profilaktyka, klamry na wrastające paznokcie

Obcinanie paznokci u stóp

Obcinanie paznokci u stóp

Najczęstszą z przyczyn wrastających paznokci jest ich nieprawidłowe obcięcie.

Skóra niemowlęcia

Sprawdzone sposoby na zdrową skórę niemowląt

Sprawdzone sposoby na zdrową skórę niemowląt

Spodziewaj się krostek i wysypki Twoje dziecko jest idealne, jego skóra nie musi taka być. Wiele niemowląt ma skłonności do podrażnień skóry (...) : większość rodzajów wysypki nie stanowi zagrożenia dla dziecka sama w...

Zdrowie

Poznaj zdrowotne korzyści z posiadania psa

Poznaj zdrowotne korzyści z posiadania psa

także:Czy słodycze rzeczywiście poprawiają nastrój? Przyjazne dla dzieci W towarzystwie psów lepiej rozwijają się niemowlęta, gdyż w szybszym czasie (...) także system odpornościowy. Powoduje w organizmie dzieci wytwarzanie...

#dziejesienazywo – Zdrowie

#dziejesienazywo: Alergia czy przeziębienie - jak odróżnić objawy?

Katar, kichanie czy kaszel to częste objawy alergii, które łatwo pomylić z przeziębieniem. W przypadku alergii można jednak zaobserwować sezonowość takich dolegliwości. Z kolei wiosenne infekcje są najczęściej wynikiem zakażenia wirusowego. O tym, jak...

Leki i suplementy

Orsalit na odwodnienie

Orsalit na odwodnienie

Orsalit o smaku bananowym nie tylko szybko nawadnia, ale i pysznie smakuje. Malinowy smak płynu Orsalit przypadnie do gustu nie tylko dzieciom. Płyn Orsalit to lek, który zawsze warto mieć w domowej apteczce.

Grypa u dziecka

Jak radzić sobie z infekcjami u dzieci?

Dziecko jest narażone na ataki wielu zarazków, zwłaszcza ze względu na częste kontakty z rówieśnikami, którzy mogą być źródłem infekcji (...) . Jak wzmacniać odporność u dzieci w wieku szkolnym i jak radzić sobie z infekcjami...

Leki i suplementy

PrOVag dla kobiet

PrOVag dla kobiet

Kapsułki doustne prOVag Doustny probiotyk prOVag korzystnie wpływa na mikroflorę pochwy.Żel prOVag PrOVag żel chroni okolice intymne przed infekcjami.

Zachowanie niemowlęcia

Gryzienie u dzieci

Gryzienie u dzieci

Wielu rodziców martwi się, gdy ich pociechy zaczynają gryźć inne dzieci. Jednak specjaliści przekonują, że gryzienie jest zupełnie naturalne (...) w przypadku maluchów. Często zdarza się, że dzieci w wieku 1-3 lat przechodzą...

#dziejesienazywo

#dziejesienazywo: Leczenie ortodontyczne u dzieci

niż w przypadku późno rozpoznanej wady, dlatego bardzo istotne są wizyty kontrolne u ortodonty. O tym, co może wpłynąć na powstanie wad zgryzu u dzieci i jak przebiega leczenie opowiada stomatolog Kamil Stefański.