Jak trzęsienia ziemi wpływają na zdrowie? WHO i naukowcy wyjaśniają

Trzęsienia ziemi są zjawiskami gwałtownymi i trudnymi do przewidzenia, a ich skutki mogą być odczuwalne nie tylko w pierwszych minutach po wstrząsie, ale także w tygodniach i miesiącach po katastrofie.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wśród bezpośrednich efektów wymienia przede wszystkim zgony i urazy, a wśród pośrednich między innymi: potencjalne ryzyko rozwoju chorób zakaźnych i wzrost liczby przypadków chorób przewlekłych przez przerwanie leczenia, większe ryzyko powikłań i ciąży, porodów przez brak usług położniczych czy prawdopodobne skażenie środowiska.

Zobacz także: Jak można zarazić się cholerą w Polsce? Niebezpieczny jest okres upałów i powodzi

Eksperci WHO zwracają również uwagę, że za trzęsieniami ziemi idzie często zniszczenie infrastruktury szpitalnej, co również stanowi wyzwanie dla funkcjonowania służby zdrowia.

Eksperci zwracają uwagę, że w pierwszej kolejności zagrożeniem są urazy mechaniczne wynikające z zawalenia budynków, pożarów czy wtórnych zjawisk, takich jak tsunami.

W opracowaniu "The Impact of Earthquakes on Public Health: A Narrative Review of Infectious Diseases in the Post-Disaster Period Aiming to Disaster Risk Reduction" opublikowanym w czasopiśmie "Microorganisms" badacze wskazują, potencjalne zagrożenia dla zdrowia wynikające z tsunami.

"Do natychmiastowych zalicza się zgony spowodowane urazami czaszki i klatki piersiowej lub utonięciem w wyniku tsunami. Ofiary szybkie giną w ciągu minut lub godzin na skutek asfiksji (stan niedoboru tlenu w organizmie prowadzący do zaburzeń funkcji życiowych - przyp. red.), szoku hipowolemicznego (zmniejszenie objętości krwi lub płynów ustrojowych, czego skutkiem jest niedostateczne zaopatrzenie tkanek w tlen - przyp. red.) lub ekspozycji na trudne warunki środowiskowe" - wyjaśniają autorzy publikacji.

W takich sytuacjach kluczowe jest szybkie zorganizowanie pomocy. Jak podkreślają autorzy przeglądu, odpowiedni system nadzoru i gotowość służb ratunkowych mogą znacząco ograniczyć liczbę ofiar.

Zobacz także: Trzęsienie ziemi w Stambule. Przypominamy, jak zachować się podczas kataklizmu

Skutki zdrowotne nie kończą się wraz z ustaniem wstrząsów. Przeciwnie, wiele wyzwań pojawia się dopiero w kolejnych dniach. Eksperci wskazują m.in. na ryzyko wtórnych zakażeń ran, rozwój chorób zakaźnych i schorzeń układu pokarmowego wynikających ze spożycia skażonej wody przez drobnoustroje, problemy skórne, zakłócenie opieki nad osobami przewlekle chorymi czy kobietami w ciąży oraz trudności z dostępem do leków i specjalistycznych usług.

"Choroby zakaźne mogą występować w fazie bezpośredniej (od 4 dni do 4 tygodni po katastrofie), ale w przypadku infekcji o długim okresie inkubacji objawy mogą ujawnić się dopiero w fazie odbudowy" - zaznaczają autorzy przeglądu.

Nie oznacza to jednak automatycznego wystąpienia epidemii, ponieważ wiele zależy od działań prewencyjnych.

Ocalali często zmagają się również z problemami psychicznymi. Zespół stresu pourazowego (PTSD) czy lęk u dzieci i osób starszych nie są rzadkością. Jednak, jak wskazują badania, dobrze zorganizowana pomoc psychologiczna i wsparcie społeczności lokalnej mogą odgrywać istotną rolę w powrocie do równowagi.

Zagrożenie dla zdrowia wiąże się również z ewentualnym uszkodzeniem placówek ochrony zdrowia, szpitali i dróg dojazdowych. Brak dostępu do pomocy medycznej czy niedobory leków mogą pogłębić problemy. Właśnie dlatego jednym z głównych zaleceń autorów przeglądu literatury jest budowanie odpornych, dobrze przygotowanych systemów ochrony zdrowia.

"Jednym z szeroko zalecanych działań jest stworzenie odpowiedniego systemu nadzoru chorób zakaźnych, umożliwiającego szybkie i skuteczne wykrywanie zachorowań przed i po katastrofie" - czytamy w artykule.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Microorganisms
2. WHO
3. The Impact of Earthquakes on Public Health: A Narrative Review of Infectious Diseases in the Post-Disaster Period Aiming to Disaster Risk Reduction