Antyoksydanty wśród witamin i minerałów

Antyoksydanty to substancje pochodzenia naturalnego chroniące komórki naszego organizmu przed ich zniszczeniem przez cząsteczki zwane wolnymi rodnikami. Do naturalnych antyoksydantów występujących w naszym organizmie należą liczne enzymy, aminokwasy i niektóre hormony. Już w niewielkich stężeniach potrafią one przeciwstawić się silnie utleniającemu działaniu wolnych rodników.

Wolne rodniki

Większość atomów posiada po dwa elektrony (tzw. elektrony sparowane) na swojej powłoce. Cząsteczka, w której na jednej z powłok występuje tylko jeden elektron (tzw. elektron niesparowany) jest nietrwała. Dąży ona do przyjęcia drugiego elektronu lub oddania tego niesparowanego, który już posiada. Wykorzystuje przy tym inne cząsteczki. Wolne rodniki są zatem molekułami bardzo reaktywnymi chemicznie. Przyłączając elektrony, utleniają one każdą napotkaną cząsteczkę. Najbardziej narażone na ataki wolnych rodników substancje występujące w organizmie, to związki posiadające podwójne wiązania chemiczne. Należą do nich:

Zobacz film: "Sól w diecie - ile można spożywać?"

  • białka (wchodzące m.in. w skład osocza krwi)
  • kwas dezoksyrybonukleinowy (materiał genetyczny, DNA),
  • kwasy tłuszczowe (wchodzące w skład błon komórkowych),
  • lipidy (znajdujące się w tkance nerwowej).

Niszcząca siła wolnych rodników

Atakując związki najważniejsze dla życia komórek, wolne rodniki powodują degenerację błon komórkowych, uszkadzają jądra komórkowe. Ich destrukcyjny wpływ na DNA powoduje zaburzenia podziału komórek. Są odpowiedzialne za powstawanie m.in. chorób sercowo-naczyniowych, schorzeń stawów, zaburzeń przemiany materii, czy chorób nowotworowych.

Czynniki sprzyjające wytwarzaniu wolnych rodników

Największym źródłem tych szkodliwych cząstek są produkty przemiany metabolicznych, zachodzących nieustannie w organizmie człowieka. Istnieje także wiele zewnętrznych czynników powodujących gwałtowny wzrost wolnych rodników w organizmie. Są to m.in.:

Działanie antyoksydantów

Mechanizm działania większości antyoksydantów polega na unieczynnianiu wolnych rodników poprzez łączenie się z ich cząsteczkami. Efektem tego jest neutralizacja utleniających właściwości rodników tlenowych i powstanie nowego związku chemicznego. Kolejnym sposobem walki ze szkodliwymi utleniaczami, jest oddawanie im elektronu przez substancję przeciwutleniającą. W ten sposób dochodzi do stabilizacji atomu wolnego rodnika, który już nie musi „zabierać" elektronu od cząsteczki pochodzącej z komórki organizmu. Antyoksydanty usuwają z komórek uszkodzone cząsteczki i szkodliwe substancje powstałe wskutek działania wolnych rodników.

Przeciwutleniające witaminy

W wielu badaniach wykazano, że stosowanie przez dłuższy czas prowitaminy A oraz witamin C i E, powoduje lepszą reakcję na leczenie chorób nowotworowych. Dowiedziono również znacznie szybszych rezultatów terapii chorób serca podczas jednoczesnej suplementacji tymi witaminami.

Prowitamina A (beta-karoten) w organizmie przekształca się w witaminę A tylko w takiej ilości, w jakiej jest mu potrzebna. Jest to więc związek bezpieczny dla organizmu człowieka. Występuje m.in. w marchwi, szpinaku, pomidorach, sałacie, glonie z rodzaju Arthrospira.

Witamina C (kwas askorbinowy) dobrze rozpuszcza się w wodzie. Nadmiar tej substancji nie odkłada się w organizmie, lecz wydalany jest z moczem. Szczególnie wysokie dawki tej witaminy mogą jednak powodować powstanie kamieni nerkowych. Główne źródła tej witaminy, to: papryka, owoce cytrusowe, truskawki, ziemniaki, kapusta, pomidory.

Witamina E (tokoferol) jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, w związku z czym, nadmiar tego związku jest szkodliwy dla organizmu. Posiada silne właściwości antyoksydacyjne. Występuje głównie w olejach roślinnych, jajach, orzechach, czy zielonych warzywach.

Przeciwutleniające minerały

Cynk jest jednym z najważniejszych mikroelementów występujących w organizmie człowieka. Bierze udział w wielu procesach enzymatycznych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania komórek. Jego naturalnym źródłem są ryby, mięso, jaja, drożdże, warzywa.

Mangan – podobnie jak cynk – jest niezbędnym do życia mikroelementem, wpływającym na metabolizm komórek organizmu. Występuje m.in. w orzechach, produktach zbożowych nieprzetworzonych, naparze z herbaty.

Miedź jest mikroelementem o właściwościach antyutleniających odpowiedzialnym głównie za prawidłowy przebieg oddychania komórkowego. Produkty szczególnie bogate w miedź, to wołowina, ryby, kasza jęczmienna, orzechy, płatki owsiane.

Selen wzmaga działanie antyoksydacyjne witamin A, C i E. Jednak podstawową rolą tego mikroelementu jest uczestnictwo w ważnych procesach enzymatycznych komórek organizmu. Otręby, kiełki zbożowe i ryby morskie, to główne źródła występowania tego pierwiastka.

Inne antyoksydanty

Silnym działaniem przeciwutleniającym odznaczają się również niektóre enzymy i barwniki występujące naturalnie w komórkach organizmów żywych. Suplementacja preparatami zawierającymi te substancje wzmaga obronę przed wolnymi rodnikami.

Koenzym Q10 (ubichinon) jest odpowiedzialny za prawidłowy transport elektronów w błonie komórkowej struktur komórkowych (mitochondriów) podczas procesu oddychania komórkowego. Jego niedobór powoduje zaburzenia w dostarczaniu energii komórkom organizmu. Związek ten występuje głównie w rybach morskich, jajach, szpinaku.

Luteina jest roślinnym barwnikiem posiadającym silne właściwości antyrodnikowe. Szczególną aktywność przeciwutleniającą wykazuje wobec komórek narządu wzroku. Jej naturalne źródła występowania, to szpinak, sałata, brokuły.

Likopen jest naturalnym barwnikiem występującym w organizmach roślin i zwierząt. Podobnie, jak beta-karoten, likopen jest karotenoidem. Jednak w odróżnieniu od prowitaminy A, nie ulega przekształceniu do retinolu (witaminy A). Likopen jest znany ze swoich właściwości przeciwnowotworowych. Prawdopodobny mechanizm jego działania polega na odbudowywaniu połączeń międzykomórkowych zniszczonych przez komórki rakowe.

Bioflawonoidy (antocyjany, flawanony, flawony, flawonole, izoflawony, katechiny) – są to barwniki wykazujące działanie hormonów roślinnych i regulatorów procesów enzymatycznych zachodzących w komórkach roślin. Występują w niemal wszystkich owocach i warzywach. Wykazują wyjątkowo silne działanie antyoksydacyjne. Dostępne również w postaci preparatów farmaceutycznych.

Komentarze (9)
~ciekawe wyguglane
~ciekawe wyguglane ponad rok temu

Znalazłam ciekawą wypowiedź w google na stronach o wodzie z aktywatora Atara Golden i postanowiłam przedstawić cytat. "Woda jest tak smaczna, że cala nasza rodzina woli pić samą czystą wodę aktywowaną zamiast herbat, kawy itp. Widoczne są już pierwsze symptomy poprawy ogólnego samopoczucia i komfortu zdrowotnego domowników, np. córce w wieku 8 lat cierpiącej na alergię pokarmową znacznie zmniejszyła się wysypka na skórze i może jeść potrawy których wcześniej unikała z powodu silnej reakcji alergicznej. U mnie przemiana materii i regeneracja organizmu po wysiłku fizycznym przebiega kilkakrotnie szybciej co obserwuję podczas gry w kosza w amatorskiej drużynie wraz z 2 krotnie młodszymi ode mnie zawodnikami." koniec cytatu ciekawe wyguglane

Odpowiedz
~wrógwolnychrodników
~wrógwolnychrodników ponad rok temu

A...zapomniałbym. To już nie od przyjaciela-lekarza, tylko moje osobiste odkrycie wielokrotnie sprawdzone i udokumentowane w pamiętnikach, które zostaną opublikowane przez moich potomków po mojej śmierci (za jakieś +- 150 lat): Najlepszym środkiem na wszystkie bóle jest zwykła woda. A należy stosować to tak: 2-3 krople na szklankę wódki i każdy ból mija. W razie zbyt słabego efektu - dawkę natentychmiast powtarzać do skutku.

Odpowiedz
~wrógwolnychrodników
~wrógwolnychrodników ponad rok temu

Mam przyjaciela lekarza. Onże rzekł mi był kiedyś, że alkohol wypłukuje z organizmu wolne rodniki. Dodał również, że alkohol pity rozsądnie nie szkodzi nawet w dużych ilościach. Nie jest tajemnicą, że wątroba eliminuje z organizmu cały alkohol w ciągu 24 godzin. Dlatego codziennie musimy uzupełniać. Ciało dorosłego mężczyzny składa się w ok. 60 procentach z wody - to NIE MOŻE być przypadek.

Odpowiedz
~kaisa
~kaisa ponad rok temu

Trzeba dobrać odpowiednią dietę, ćwiczyć, po drugie trzeba zmienić nawyki żywieniowe. Organizm potrzebuje wszystkich składników odżywczych każdego dnia a nie tylko białka, dlatego dieta wysokobiałkowa jest dobra ale na krótką metę.. Ja znalazłam świetne rozwiązanie, nie muszę zastanawiać się co mam jeść, jem bardzo pożywne i ulubione posiłki a miałam jeszcze kilka kg. do przodu, których się pozbyłam, wyglądam lepiej, młodziej, a wagę utrzymuję do tej pory. Do tego poleciła mi znajoma świetny program o którym możecie poczytać na (www.idealnafigura.com/gberes) Ciesze się że teraz lepiej się czuję i mam mnóstwo energii do życia:)

Odpowiedz
~magrey
~magrey ponad rok temu

Wiem,że preparaty witaminowe muszą być naturalne, a nie syntetyczne. Dużo czytałam na temat s "syntetyków". Okazuje się,ż mogą nawet szkodzić. "Syntetyki są pozbawionebiflawonoidów, a samo już jest bez sensu. Np. po spożyciu syntetycznej wit.C s mocz jest zabarwiony na żółto. To oznacza,że sobie C przeleciała przez nerki i to wszystko. Mam 65 lat I oczywiści suplementuję się od wielu lat. Mam jednak sprawdzoną f-mę , w której się zaopatruję. F-ma istnieje już ponad 60 lat. Produkuje tylko nat.preparaty witaminowe i mineralne. Mam przeświadczenie, że moje zdrowie zawdzięczam m.innymi tym preparatom. Najpierw skonsultowałam to z lekarzem i oczywiście sprawdziłam f-mę. Nie wiem czy mogę tu puścić nazwę f-my.

Odpowiedz
~Helen
~Helen ponad rok temu

Witam,
chciałam zapytać, czy antyoksydanty znajdujące się w witaminowych suplementach diety, są tak samo skuteczne, jak te, które występują w witaminach dostarczanych w jedzeniu? Wiadomo, że wszystkie witaminy są skuteczniejsze, jeśli organizm otrzymuje je w pożywieniu, ale czy jest tak samo w przypadku antyoksydantów?
Będę wdzięczna za odpowiedź na nurtujące mnie pytanie.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Składniki odżywcze
Składniki odżywcze

Jakie antyoksydanty znajdziesz w swojej kuchni?

Jakie antyoksydanty znajdziesz w swojej kuchni?

Kakao Kakao to jedno z najbogatszych źródeł odżywczych. Swój gorzki smak zawdzięcza ogromnej ilości flawonoidów. Dzięki epikatechinie wpływa (...) w leczeniu nowotworów i AIDS. Boczniaki ostrygowate zawierają największą ilość tego cennego...

Składniki odżywcze

Czym zastąpić biały cukier?

Czym zastąpić biały cukier?

jak jest z jego alternatywami? Agawa, miód czy stewia oferują składniki odżywcze, ale większość z nich ma jedynie lekką - o ile w ogóle - przewagę nad zwykłym cukrem. Czytaj (...) , wapnia, magnezu i potasu. Jaśniejsze...

Składniki odżywcze

Wszystko, co musisz wiedzieć o cukrze

Wszystko, co musisz wiedzieć o cukrze

Czy można być uzależnionym od cukru? Niektórzy ludzie jedzą tak dużo cukru, że mogą być nawet od niego uzależnieni. Jak poznać, że uzależniłeś się od cukru? Znakiem ostrzegawczym może być to, że masz wielką ochotę na coś słodkiego, tracisz nad tym kontrolę...

Składniki odżywcze

Produkty pochodzenia roślinnego (WIDEO)

Produkty pochodzenia roślinnego (WIDEO) Odtwórz wideo

Preparaty roślinne były do pewnego czasu stosowane jako metoda leczenia jedynie w tradycji medycyny ludowej. Dziś postęp tej dziedziny spowodował, że na temat skuteczności terapeutycznej samych roślin leczniczych i środków pochodzenia roślinnego wiemy...

Składniki odżywcze

Dieta dla osób po 40. roku życia

Dieta dla osób po 40. roku życia

Witaminy z grupy B Wraz z upływem lat zmienia się zapotrzebowanie organizmu na witaminy i składniki mineralne. Aby mógł skutecznie walczyć (...) z wszelkimi dolegliwościami związanymi z wiekiem, potrzebuje odpowiedniej diety, która dostarczy...

Składniki odżywcze

Produkty z wysoką zawartością sodu

Produkty z wysoką zawartością sodu

odżywczych niż chipsy, ale czy wiesz, że 1 kubek ma większą zawartość sodu niż 1 paczka chipsów? Zupę najlepiej gotować w domu, a kupowane zupy rozcieńczać wodą lub niskosodowym bulionem.

Składniki odżywcze

Najlepsze mleko dla cukrzyków

kończąc. Różnią się one od siebie zawartością składników odżywczych, ale z powodzeniem mogą zastąpić mleko krowie. Mleko migdałowe posiada 1,52 g węglowodanów, podczas gdy odtłuszczone zawiera ich aż 12 g. Odpowiedni...

Składniki odżywcze

Kwasek cytrynowy - zastosowanie, zdrowie, szkodliwość

odżywcze, takie jak witamina C, sprawia, że witaminy oraz przeciwutleniacze są bardziej stabilne i łatwiej przyswajalne. Co za tym idzie, produkt bogaty w witaminy lub przeciwutleniacze po dodaniu do niego kwasku cytrynowego zwiększy...