Jelita reagują na stres niezależnie od mózgu. Zaskakujące wnioski z badań
Wiele osób z depresją skarży się równocześnie na bóle brzucha, nawracające biegunki, nadwrażliwość jelit czy przewlekłe stany zapalne. Przez lata tłumaczono to głównie stresem, dietą albo skutkami ubocznymi leków. Nowe badanie pokazuje, że zależność może mieć bardziej konkretny, biologiczny wymiar. Długotrwałe napięcie psychiczne wpływa nie tylko na samopoczucie, lecz także na kondycję bariery jelitowej, osłabiając jej funkcje ochronne.
W tym artykule:
Naukowcy z University of Victoria przyjrzeli się temu, jak przewlekły stres wpływa na barierę jelitową. Jelita pełnią rolę kontrolowanej zapory: przepuszczają składniki odżywcze, a jednocześnie zatrzymują substancje, które mogłyby zaszkodzić. Żeby to działało, błona śluzowa jelit nieustannie się odnawia – stare komórki są usuwane, a ich miejsce zajmują nowe. W badaniu wykazano, że długotrwałe działanie stresu zaburza ten mechanizm, osłabiając szczelność bariery. Gdy staje się ona bardziej przepuszczalna, łatwiej dochodzi do przenikania czynników wywołujących stan zapalny do krwi, a to może wpływać na funkcjonowanie całego organizmu.
O zdrowiu przy kawie. Jak jelita wpływają na kondycję organizmu?
Jak stres wpływa na jelita?
Szczególnie interesującym elementem okazało się białko o nazwie reelin. Do tej pory kojarzono je głównie z rolą w mózgu, tymczasem występuje ono również w jelitach i pomaga utrzymać prawidłową regenerację nabłonka. W eksperymentach na zwierzętach przewlekły stres wyraźnie obniżał poziom reelin w jelicie cienkim i wiązał się z wolniejszą odnową komórek ściany jelita. To z kolei sprzyjało rozszczelnieniu bariery i nasileniu sygnałów zapalnych.
Czy proces można odwrócić?
Badacze sprawdzili też, czy ten proces da się odwrócić. Jednorazowe podanie reelin do krwi – w bardzo małej dawce – poprawiło wskaźniki związane z funkcją jelit, a jednocześnie złagodziło zachowania uznawane w tym modelu za depresjopodobne. Jednocześnie podkreślono, że jelita reagowały na stres w dużej mierze niezależnie od zmian w mózgu, co wzmacnia tezę, że przewód pokarmowy może być aktywnym uczestnikiem procesu chorobowego, a nie jedynie "ofiarą" psychicznego przeciążenia.
To ważna wskazówka, ale z istotnym zastrzeżeniem: wyniki pochodzą z badań na zwierzętach, więc nie oznaczają jeszcze gotowego rozwiązania dla ludzi. Mogą jednak pomóc lepiej rozumieć depresję, zwłaszcza u osób, u których równolegle występują objawy jelitowe, i otwierają nowe kierunki poszukiwań terapii uwzględniających oś jelitowo-mózgową.
Źródło: "An Intravenous Injection of Reelin Rescues Endogenous Reelin Expression and Epithelial Cell Apoptosis in the Small Intestine Following Chronic Stress" w: "Chronic Stress"
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
